Nog eine kleine boekrecensie over religie & stuff?

Vandaag
weer eens
stapels oud papier
v/d afgelopen jaren weggegooid
voor de ophaaldienst morgenochtend:
rommelkont ruimt
wat op!!!

Dus
nog maar
eventjes wat aanhalen
uit de trouwe verdieping
van religie & filosofie van Gerrit-Jan Kleinjan
voordat die ook verstoft
~~~

"Jezus incognito".
'De verborgen Christus in de westerse kunst vanaf 1960'.
Door Martien E. Brinkman. Meinema, Zoetermeer €30 240 blz.

ISBN9789021143217
Over de schrijver:
M.E.B. geboren in 1950 is hoogleraar theologie aan de VU @ A'dam.
Brinkmans onderzoek richt zich op de beeldvorming van Jezus i/d cultuur.
Zo schreef hij 'n paar jaar geleden 'n boek over Jezus in niet-westerse culturen:
'De niet-westerse Jezus: Jezus als bodhisattva, avatara, goeroe, profeet, voorouder & genezer'!
Zijn theologie: 't christendom is i/d marge van de maatschappij beland.

Maar toch, wie 'n roman van Arnon Grunberg of 'n film van Lars von Trier bekijkt, die ziet volop (verborgen) ver-wijzingen naar Jezus.

En niet alleen bij hem, zo stelt MEB. Voortdurend duiken er beelden & personages op waarin bewust of onbewust allerlei kenmerken van 'Jezus Christus' zitten verstopt.

Bijvoorbeeld doordat 'n romanpersonage het besef heeft '(op)geroepen' te zijn of zich 'opoffert om anderen te redden'?!

Maar er is 'n probleem. De gemeenschappelijke (beeld)taal, zoals die er 'n aantal generaties terug nog (wel) was, is verdwenen (voor 't grootste deel)! Dat spijt MEB. Want, zo drukt hij de lezer op z'n hart, KUNST & christelijke religie stellen immers (nog steeds) dezelfde vragen naar 't WEZEN v/h BESTAAN? In de kunst gebeurt dit dikwijls origineler, intelligenter & veel intenser dan in menig theologisch
boekwerk! Met z'n boek hoopt MEB kunst & theologie weer iets dichter bij elkaar te brengen.

Niet als 'n uiting van nostalgie,
benadrukt hij:
'MAAR OMDAT DE KUNST EEN ENORME VOEDINGSBODEM KWIJT IS GERAAKT EN DE THEO-LOGIE ZICHZELF HEEFT BEROOFD VAN ÉÉN VAN HAAR BELANGRIJKSTE GESPREKSPARTNERS!'

Mooiste zin:
MEB is geen mooischrijver, de meest rake zin (de smaak is RAAK!) is deze:
'EEN OMARMING DOOR THEOLOGEN IS IN DE OGEN VAN DE GROTENDEELS SECULIERE KUNST AL SNEL EEN KISS OF DEATH:
EEN LIEFDESVERKLARING DIE UITEINDELIJK TOT IEMANDS ARTISTIEKE DOOD LEIDT!'

Opvallendste stelling:
'Kunstenaars blijken soms in staat om de christelijke beelden, intussen vaak van elk ervaringsgehalte ontdaan, (nu)
OPNIEUW TE LADEN MET EXISTENTIËLE ERVARINGEN. DAARMEE REVITALISEREN ZIJ NIET ALLEEN DIE BEELDEN,
MAAR VOEGEN ZE ER OOK NIEUWE DIMENSIES AANTOE!

Wellicht onthullen ze soms zelfs als eerste pas ECHT de WARE betekenis!'

Reden om dit boek niet te lezen: Wie afgaat op de ondertitel ('De verborgen Christus in de westerse kunst na 1960' komt bedrogen uit.

MEB geeft geen overzicht van de manieren waarop JC opduikt i/d moderne kunst. Wie 'n boek zoekt dat WÈL 'n representatief beeld
geeft v/h religieuze karakter v/d westerse kunst kan veel beter 'De Bijbel cultureel' (2009) aanschaffen?! Gebrek aan representativiteit is niet het enige manco: 't is de vraag in hoeverre MEB altijd wel begrijpelijk is voor lezers BUITEN 't christelijk erf!?

Bijvoorbeeld i/d inleiding.

Daar gaat de auteur uitge-breid in op de sleutelrol van JC in 't christendom. 't Was goed geweest als 'n eindredacteur 't theologenjargon had geschrapt! Zo rept hij over 'de mensbetrokkenheid van God' & 'de Godbetrokkenheid van de mens'. NOG 'n voorbeeldje:
'De Godsvraagis niet alleen een vraag VAN de mens geworden, maar ook AAN de mens geworden'?

Reden om dit boek WEL te lezen:
Dit boek spoort ons aan om de besproken kunstwerken (opnieuw) te bekijken of te lezen! MEBs theologische interpretatie wijkt inmiddels danig af van de gangbare kritiek.

Daardoor is zijn zienswijze van de weeromstuit weer min of meer origineel geworden. Soms stijgt zijn interpretatie zelfs boven de oorspronkelijke intentie van de (betroffen) kunstenaar uit.

Neem de manier waarop hij 'De Joodse Messias' van Arnon Grunberg leest.

De meeste critici
noemden het verhaal over de besneden
maar toch niet als Jood geboren jongeman
'taboedoorbrekend', 'krankzinnig' &
'hilarisch'.
MEB gaat (nog) verder:
volgens HEM zet Grunberg 'n soort van anti-Christus neer.
Arnon fileert, zo laat Brinkman zien, haarfijn
ALLE eigen-schappen van de Christosfiguur,
zoals opoffering & 't geloof
in 'n betere wereld.

:lovesick_O etc.