na letterlijk & figuurlijk eigenlijk 'iets anders'
Teksten
zijn gewoon
wat ze zijn!
Momentopnamen
op een bepaald ogenblik
van wat dan ook door iemand
om de een of andere duistere of
heldere reden ...
Literair gezien
behoeven al die mydiertjes
dus helemaal geen nadere uitleg.
Wie gezegend is met enig voorstellingsvermogen
begrijpt hen meestal zonder meer;
en aan wie dat ontbeert valt er niets meer uit te leggen
over het algemeen.
WEL
is er soms iets meer uitleg nodig
voor enige vertaling van de bedoeling achter
al die myditeksten?
Geen
ingewikkelde theorie
of oppervlakkig gewauwel
over de motieven en achtergronden
van al die dagboekaniers,
maar eenvoudig alleen maar wat nadere illustratie
over hoe we o.a.
met soms oeroude en premoderne teksten
net als met ons dagelijks mydileven
ZO kunnen omgaan
om elkaar iets beter te kunnen leren begrijpen
zonder aan de bedoelde inhoud
en betekenis
al te zeer tekort te doen
om wat voor reden
dan ook.
Uiteindelijk
is het met teksten
vaak net zoiets als met dromen:
er komt iets in je opborrelen uit diverse diepten
en oppervlakten, of je blijkt door iets getroffen te zijn 'wat eruit moet',
en hopsake, voordat je het weet verzint het brein in samenwerking met 'de geest'
het een of andere merkwaardige mydiverhaal over wat er nu weer allemaal gebeurt,
wat zich ooit afspeelde of leek voor te doen, en de mallemolen van ons lichaam en 'onze ziel'
maakt er dan 'een verhaaltje' van wat al of niet op wat voor manier dan ook waar kan zijn
of zin kan hebben voor kortere
of langere tijd?
En er
is dan ook
meestal geen enkele garantie
dat wat we dromen, denken, voelen en doen of laten
van grotere of kleinere 'waarheid' is:
het doet zich voor, en wij doen er verslag van,
de rest is geschiedenis,
of interpretatie!
Met die
tweede {?} versie
van Mordechai & Ester is het ook net zo iets.
We begonnen met de meest gangbare originele vorm:
zoals die in de normale bijbel staat over wat zich afspeelde
in die moderne oertijd van zo'n 2500 jaar geleden?
Na die Hebreeuwse/Aramese verwoording en uitgave
begint de wat latere Griekse
als volgt:
In
het
tweede jaar
van de regering
van koning Art Axerxes de Grote,
op de eerste dag van de maand Nisan,
had Mord & Chai, de zoon van Yaier, de zoon van Simi, de zoon van Kiss,
uit de stam Ben Yamin,
'n droom!
Deze MordeChai
was een Jood, EEN van die mensen
die samen met koning Yechonyah, de koning van Yehoedah,
door koning Nevoechadnetsar van Babylonia als ballingen uit Yeroesjalayiem waren weggevoerd,
en hij woonde in de stad Soesa; hij was een invloedrijk man, die een functie bekleedde
aan het koninklijk hof
...
DIT
was de droom
van Mordechai:
Geschreeuw
en tumult,
donderslagen en aardbevingen,
verwarring op aarde!
Twee grote draken gingen op elkaar af, klaar om te vechten.
Ze brulden luid, en door dit gebrul maakten alle volken zich op voor de strijd
tegen het volk van de rechtvaardigen?
Een dag van diepe duisternis, verdrukking en benauwenis,
geweld en grote verwarring
op aarde
...
Er brak paniek uit
onder het rechtvaardige volk;
ze vreesden dat onheil hen zou treffen en bereidden zich voor op hun ondergang.
Ze riepen G d aan, en uit hun roepen ontstond een grote watervloed,
zoals uit een kleine bron
een brede rivier
~~~
Het zonlicht verscheen,
de nederigen werden verheven en wie hoog in aanzien stonden
werden door hen verzwolgen!
NADAT
Mordechai wakker geworden was
[dromen zijn dan wel in de volksmond 'bedrog',
maar er zit heel wat meer in dan je soms zou denken,
terwijl bij je volle bewustzijn denken nogal eens
tamelijk mistig kan zijn?],
bleef hij nadenken over zijn droom,
waarin hij gezien had wat G d van plan was;
tot laat in de avond spande hij zich weer eens [alweer!]
tot het uiterste in om die droom
te begrijpen
...
En in het vervolg
lag Mordechai [alweer]
in de hof van het paleis te rusten,
evenals Gabata en Tarra, twee eunuchen
die de koning als paleiswachter dienden ...
Hij hoorde hoe zij met elkaar overlegden, luisterde aandachtig
en kwam zo te weten dat ze een plan beraamden om koning Artaxerxes om het leven te brengen.
Hij bracht de koning van hun voornemen op de hoogte.
De koning onderwierp de twee eunuchen
aan een verhoor; ze bekenden en werden weggeleid!
De koning liet deze gebeurtenis schriftelijk vastleggen,
opdat de herinnering eraan bewaard zou blijven, en ook Mordechai schreef erover
[zie voorgaande mydiverhaaltjes sinds januari 2004!]!
Zo kwam het dat de koning Mordechai een functie aan het hof verleende en hem geschenken gaf.
Maar Haman, de zoon van Hammedata, een Bugger,
stond bij de koning in hoog aanzien.
Hij zon op middelen om Mordechai
en diens volk kwaad te doen,
om wat er gebeurd was
met die twee eunuchen
van de koning
...
~@~
DROOM
en werkelijk
zijn dus helemaal
verweven met elkaar zoals
dat ook al was vanaf 'den beginne':
'in het begin schiep g d de hemel en de aarde',
'G ds geest zweefde over het water',
'G d zei en zag':
"Laten we mensen maken die ons evenbeeld zijn [naar 'ons beeld'] die op ons lijken";
G d schiep de mens als zijn evenbeeld, als evenbeeld van g d schiep hij hen mannelijk en vrouwelijk!
Hij zegend hen en zei tegen hen: "Wees vruchtbaar en word talrijk, bevolk de aarde
en breng haar onder jouw gezag:
heers over vissen, vogels en alle dieren, en hierbij geef ik jullie alle zaaddragende planten
en alle vruchtbomen op de aarde:
dat zal jullie voedsel zijn ...
Maar daar hebben we het ook al
[alweer] veel eerder en vaker
over gehad!
~@~
VOOR
het einde van de zestiende eeuw
[en vaak ook nog het 'zestiende levensjaar'?]
had die bijbel dus een gezag dat andere boeken niet hadden!
De bijbel gold eenvoudig als het Woord van God en dat was per definitie betrouwbaar,
want God was betrouwbaar.
-
In de Renaissance
was daar ook nog eens het 'boek van de natuur' bijgekomen;
God was ook de betrouwbare auteur van het boek van de natuur!
Vandaar het populaire gezegde dat vroeger nog wel eens aan de catechisanten werd bijgebracht:
"Wij kennen God uit de natuur en de Schriftuur."
-
DIE KENNIS
werd betrouwbaar geacht.
Tegenstrijdigheden in de bijbel die onoplosbaar leken konden niet bestaan;
ons verstand schoot eenvoudig tekort om ze tot een oplossing te brengen ...
Van bijbelkritiek was toen nog amper sprake: de kerk leerde dat een gelovige zich met zijn vragen
en onzekerheden onder het gezag van "De Schrift" moest stellen en dan kwam alles best wel weer goed?
Maar dat deed natuurlijk NIET 'iedereen'; Descartes bijvoorbeeld zei dat we moeten geloven
'dat God bestaat', want dat wordt ons in de Heilige Schrift geleerd.
Waarom is die Heilige Schrift betrouwbaar?
Omdat die van God komt!
DAT is dus een cirkelredenering
en die loopt verder als volgt: we weten dat God bestaat omdat de bijbel dat leert en we weten ook dat de bijbel betrouwbaar is omdat die van Iemand is die niet liegt ...
Gelovigen hebben daar [naar het schijnt] helemaal geen moeite mee, zei Descartes,
maar je kunt niet verwachten dat ONGELOVIGEN erdoor worden overtuigd?
Cirkelredeneringen hebben immers
geen enkele bewijskracht.
-
En ZO is het maar net.
Als DAT eenmaal wordt ingezien
dan staat de deur naar de bijbelkritiek wagenwijd open!
Daar kwam ook nog eens bij dat in de natuurwetenschap het 'boek van de natuur' steeds nauwkeuriger werd gelezen en op de duur de maatstaf werd om wonderverhalen [en allerlei dromen] in,
over en uit de bijbel te toetsen
op hun betrouwbaarheid!
-
Aldus
verloor dan
ook DIE bijbel
gaandeweg aan gezag en
werd er door 'geleerden', OOK
'theologen', steeds kritischer gelezen?
Dat is nu wel zo algemeen bekend dat het
geen nadere uitleg behoeft, maar er was tegelijkertijd WEL een bepaald gevolg
dat misschien wel wat minder bekend is maar wel van groot belang!
En dat is dat zo ook maar al te vaak de narratieve interpretatie van de bijbel verloren ging.
Het gaat er dus ook niet zozeer om of onze 'mydiverhaaltjes' WAAR zijn, verzonnen, of bekeken door deze of gene [zonne]bril met al of niet gekleurde glazen en vervormingen die vergrotend en verkleinend
werken op wat wij voor
'de werkelijkheid'
houden
[al is het wel handig om zo nu en dan het onderscheid te kunnen waarnemen tussen 'meer waar' en 'minder waar'?!],
maar het gaat er vooral om
dat bijna al onze verhalen de werkelijkheid symboliseren,
zowel in droom als
in werkelijkheid
...
Wij
construeren
onze eigen waarheid
en vermoeden de werkelijkheid
achter het waarnemen van onze zintuigen?
Onze oren horen. ogen zien, neus ruikt, mond proeft, handen en voeten voelen, doen en gaan op weg vanaf het begin tot aan het
[vroege of latere]
einde!
En we leren spreken in gelijkenissen over onze
dromen en de werkelijkheid die we lijken
te ervaren tussen ons slapen gaan
en ons ontwaken en tussen
ons ontwaken en weer
[alweer]
gaan
slapen
...
@
