Na de shoah zagen orthodoxe joden het als 'n vrome

plicht tegenover de vermoorde zes miljoen van alle leeftijden om in de nieuwe staat Israel en in de verenigde staten van noord-amerika opnieuw chassidische leefgemeenschappen ('hoven' en mitnagdische yesjieves te stichten: torastudie werd nu 'n levenvullende & levenslange bezigheid.

(ka/db pag.197/19 Mannen bleven ook na hun huwelijk op de yesjieva & beperkten, daartoe financieel in staat gesteld door hun echtgenotes, hun contact met de buitenwereld tot 'n minimum. Deze ultraorthodoxe joden, die zich de charediem noemen, de 'huiverenden' of 'g dvrezenden', onderhielden de geboden strenger dan ooit tevoren, steeds weer op zoek naar nieuwe manieren om zich nauwgezet te kunnen houden aan hun spijswetten & reinheidsvoorschriften.

Vóór de shoah was overmatige striktheid vaak ontmoedigd omdat die ook tot verdeeldheid zou kunnen leiden: maar nú creëerden de charediem, lijnrecht tegenover de rationalistische efficiency die had bijgedragen aan het restlos afslachten van zes miljoen joden van alle leeftijden, 'n tegen-cultuur waarin ÀLLES om de Bijbel draaide? Studeren aan 'n yesjieva had niets van doen met 't pragmatisme v/d moderne tijd: veel van voor-schriften die werden bestudeerd, zoals de regels voor de Tempeldienst, konden allang niet meer in de praktijk worden gebracht. 't Opzeggen van de Hebreeuwse woorden die 'G d' op de Sinaï had gesproken, was 'n vorm van communicatie met 't 'goddelijke'! 't Uitpluizen v/d details v/d Wet was 'n manier om symbolisch binnen te gaan 'in de geest van g d'. Vertrouwd raken met de HALACHA v/d grote rabbijnen was eveneens 'n wijze om zich die traditie eigen te maken welks manieren op 'n haar na TOTAAL waren vernietigd ...

't Tsionisme was van oorsprong 'n seculiere ideologie, die zich afzette tegen 't religieus jodendom & door de orthodoxen werd veroordeeld omdat ze 't land van Israel ontheiligde, één van hun allerheiligste symbolen. Maar i/d jaren '50 & '60 v/d vorige eeuw ontwikkelde 'n groep vrome jonge Israëliërs 'n religieus tsionisme dat was gebaseerd op 'n letterlijke interpretatie v/d Bijbelverhalen: g d had 't Land aan de nakomelingen van Avra(ha)m beloofd, & daarom was de aanspraak v/d joden op Palestina 'gewettigd'?

De seculiere tsionisten hadden 'n dergelijke aanspraak nog nooit gemaakt: zíj hadden geprobeerd om 't Land te verkrijgen door middel van prag-matische diplomatie, door 't land te bewerken, aan te kopen om 't te verwerven als 'nationaal erfgoed', & door er desnoods om te vechten, maar de religieuze tsionisten zagen 't wonen @ Israel echter juist als 'n spirituele kans! Aan 't eind v/d jaren '50 vonden zij 'n leidsman in rabbi Tsvi Yehoedah Kook, die toen al bijna 70 jaar oud was: vlg. KOOK was de seculiere staat Israel niets meer of minder dan 't 'hemels g dsrijk op aard' - 't zg. 'koninkrijk van g d', waar ELKE kluit ervan even 'heilig' (helend/genezend) was. Net als de christenfundamentalisten vatte ook hij de oeroude Hebreeuwse profetieën over de terugkeer v/d joden naar 'hun land' LETTERLIJK op: als zij zich vestigden in 't gebied dat nu nog door Arabieren werd bewoond, dan zou dat de uiteindelijke verlossing bespoedigen, & deelname aan de israëlische politiek was 'n stap op weg naar de hoogste toppen van heiligheid. Zolang de joden niet 't héle land van Israel in bezit namen, àlle gebieden die in 't boek Yosjoea waren beschreven, zou de verlossing nog uitblijven: 'annexatie' v/d Arabische gebieden was 'dus' 'n religieuze plicht. Toen 't Israëlisch 'zelfverdedigingsleger' in de 6-daagse oorlog van juni '67 zowel de hele westelijke 'Jordaanse' Yardeenoever, de Egyptische Sinaïwoestijn & Gazastrook als de Golanhoogvlakte be-zette die door de Syriërs was misbruikt om nederzettingen te bombarderen & aan slagen te plegen, zagen deze religieuze tsionisten in deze let-terlijke vervulling van 'n gebod uit hun heilig boek 't stellig bewijs dat 'de eindtijd was aangebroken'. 't Enige steentje dat ik in die tijd bijdroeg was 't werken op land & in velden, boomgaarden & communes tussen woestijn & bergen van januari tot mei '67 & 't zingen van HaTiqwa in Petra op de avond voorafgaand aan 't uitbreken v/d oorlog omdat Nasser 't Suezkanaal sloot voor Israëls scheepvaart & de UN terugriep uit de Sinaï .......