na de koude oorlog nu de koude vrede & hotspotjes?

Al in '68 kon je merken dat de veranderingen in Iran {Persia} voor sommigen {b.v. studenten} niet snel genoeg gingen: ze verlangden naar meer vrijheid, zelfbeschikking, keuzemogelijkheden enzo!
De shahinshah was afhankelijk van de westerse grootmachten & zijn [hun] geheime diensten, politie, het leger: de druk was via 'Koude Oorlog' groot op alle landen rondom de USSR tussen Griekenland, Turkye.
Iran: allerlei inmengingen & duistere praktijken tegen de gevreesde oppositie via martelingen enzovoorts!
Alleenheersers willen dolgraag megalomane massaprojecten doordrukken, verrijken zichzelf & dwingen af?
Ook de toenmalige Sjah Reza Pahlavi de sjahinsjah van Iran had opdracht gegeven om op een bijna 650 hectare groot terrein a/d noordkant van Tehran 'n modelstad te bouwen {Saddamn & Ceaucescu etcetera waren ook gek op al dat soort bouwplannen & aanverwante malligheid om hun grootheid te benadrukken a la mucho macho}?! Sjahestan Pahlavi {'Stad van Sjah Pahlavi'}: 'n bijzonder ambitieus project dat dan dus ook op persoonlijke belangstelling v/d sjah kon rekenen: natte dromen van iedere dictator & planner!
Het nieuwe stadscentrum, dat uitzicht bood op de besneeuwde toppen v/h Elbruzgebergte, zou dan ook nu
worden voorzien van uitgebreide winkelcentra, theaters, winkelgalerijen, beschuduwde zuilengangen en op verschillende niveaus aangelegde tuinen, met rondom 't 'Sjah & Natieplein', dat EEN v/d grootste openbare
pleinen ter wereld moest worden, zouden dan ook de kolossale regeringsgebouwen en buitenlandse am-bassades komen te staan! De omvang was enorm: 't Sjah & Natieplein moest nog veel groter worden dan het Rode Plein in Moskou & 't Plein v/d Hemelse Vrede in Peking en de Sjahinsjahboulevard, een brede en
door bomen omzoomde laan die door 't hart v/d nieuwe stad voerde, moest de Champs-Elisees in Parijs naar de kroon steken. Ook de sjah had zijn inspiratie voor zijn modelstad opgedaan bij de groten uit het roemruchte verleden, in dit geval Sjah Abbas de Grote, 'n Perzisch leider die i/d zestiende & zeventiende eeuw leefde & als machtig beschermheer v/d schone kunsten gold. Sjah Abbas had Isfahan, voormalige hoofdstad van 't Perzische wereldrijk, veranderd in een van de mooiste steden ter wereld, ruim opgezet &
vol met vernieuwende gebouwen van machtsvertoon, pracht en praal! Isfahan ligt midden i/h land, als een
groen eiland in alle uitgestrekte woestijnvlakten: er staan prachtige gebouwen, zoals de Sjeik Loetfoellah~
moskee & 't Tsjehel Soetoen~paleis & de stad wordt gesierd door brede boulevards, talloze bruggen en de
weelderige, welriekende tuinen & aanverwante toestanden. Wanneer je aan Isfahan denkt, dan zie je al in
gedachten de rijk versierde, lichtblauwe tegels waar een groot deel v/d gebouwen mee is gedecoreerd en de vele theehuizen waar de Perzen urenlang onder het genot van een waterpijp konden zitten keuvelen ...
De Perzische vrouwen in steden vielen altijd al, net als hun Arabische zusters door de eeuwen heen, door-gaans op door hun elegante deftige verschijning, rijke sieraden & dure kleding. Je kon je ogen uitkijken naar al die prachtige schitterende ragdunne chadors van bedrukte chiffon en allerlei andere stoffen waarin
Perzische vrouwen van alle leeftijden en uit bijna elk milieu zich plachten te wikkelen wanneer ze zich in 't
openbaar vertoonden: uiterst vrouwelijk en tegelijkertijd ook geheimzinnig & bescheiden, bevallig elegant.
Ook Tehran heeft een wirwar van straatjes i/d bazar & de Kadjarstraat: een paradijs voor voetgangers vol met kelurige Perzische tapijen en wandkleden & onder die ragdunnen chadors droegen allerlei hippe jonge
vrouwen toen ook al hun merkspijkerbroeken met wijde pijpen & schoenen met plateauzolen & dergelijke.
Op weg naar de enorme bouwterreinen van Sjahestan Pahlavi kwam je langs de vorstelijke huizen van de
nouveau riche van Tehran, maar in het zuiden v/d stad kon je nauwelijks ademen vanwege de vervuilde lucht, een gevolg v/d vele raffinaderijen die midden i/d woonwijken stonden waar de talloze armen woon-den, die ook nog eens razendsnel in aantal toenamen. De manier waarop vrouwen werden behandeld, viel
al evenmin eenduidig eenvoudig te beschrijven. Wanneer je alleen of samen op pad was als 'westerling',
voelde je je nooit echt ongemakkelijk of geintimideerd, maar je werd wel vaak aangestaard en dat is niet
altijd even gemakkelijk & dat gold ook in al die omringende oosterse landen en streken: 'je was anders'!
Al die landen tussen Istanboel en Hong Kong leken haast wel een gespleten persoonlijkheid te hebben?
Aan de ene kant was het in zekere zin erg 'westers' & kosmopolitisch, met een tamelijk grote, goed opge-leide middenklasse, maar je had er tegelijkertijd ook de exotische sfeer v/h Midden- & Verre-Oosten met een zeer dynamische eigen volkscultuur. In Persia kreeg je ongeveer dezelfde indruk, maar dan nog veel
sterker, die je aan 't eind v/d zestiger jaren van de vorige eeuw bijna overal elders in die landen kon op-doen: grote levendigheid en kracht van allerlei andere landen vooral ook uitgedsrukt in de kunstvoorwer-pen die er worden gemaakt met als bekendste voorbeeld de Perzische tapijten en de verbeelding prikke-lende gedetailleerde schilderijtjes op gelakt hout, tere zilveren doosjes met fijn emailleerwerk en al die te-keningen van historische gebeurtenissen uit een roemrijk verleden van vele duizenden jaren vol handel ...
Bij de Perzen thuis konden we ons ook voor het eerst wat meer bewust worden van de ontluikende onte-vredenheid die een aantal jaren later zou uitgroeien tot de Perzische Iraanse revolutie: sommige mensen
waren dan ook heel vriendelijk en gastvrij en je kon kennismaken met kunstenaars, acteurs en intellectu-elen, maar soms ook met regeringsfunctionarissen met heel verschillende uiteenlopende opvattingen over
cultuur, politiek en sociale vraagstukken. Een groot deel van de hoogopgeleide jongemensen die je ont-moette, was het eigenlijk best wel eens met de algemene richting die het land i/h begin v/d jaren zestig was ingeslagen: EEN v/d doelen van de z.g. "Witte Revolutie" die de sjah in '63 in gang had gezet, was 'n
grootscheepse landhervorming, waarbij 't enorme bezit van 'n kleine groep rijken onder de vele arme boe-ren zou zorden verdeeld & bovendien had de sjah zich nogal sterk gemaakt voor de rechten van vrouwen!
Keizerin Farah Dibah had v/d sjah meer macht gekregen: zij steunde de maandelijkse bijeenkomsten v/d
knapste koppen v/h land & i/d loop v/d tijd werd dit groepje dan ook bekend als 'denktank v/d keizerin' &
de zus v/d sjah, prinses Ashraf, was de perzische ambassadrice bij de Verenigde Naties in New York: heel erg snelle ontwikkelingen op allerlei gebieden voor zo'n traditioneel moslimland midden tussen al die an-dere arme landen en achtergebleven plattelandsstreken vol met uitersten van grote armoede & rijkdom?!
Heel nieuwe uitdagingen voor actieve jonge goed opgeleide vrouwen naast wat traditioneler mannen in het
openbare & persoonlijke leven die allemaal toentertijd dan ook in het midden van de belangstelling ston-
den en ook maar al te vaak de aandacht helemaal leken af te leiden van de talloze tekortkomingen van hun behoudende maatschappij & alle weerstand die hun echtgenoten ondervonden tussen oud & nieuw ...
Ondanks al die zogenaamde vooruitstrevende plannen hadden ook steeds meer mensen het gevoel dat Persia al met al een met zeer harde hand geregeerde politiestaat aan het worden was met de SAVAK, de geheime politie v/d sjah, die elke vermeende bedreiging voor 't heersende regime snel de kop in tracht-te te drukken en je ontmoette dus ook allerlei uiteenlopende mensen die maar leiver helemaal niets zei-den dat mogelijk als kritiek kon worden opgevat: sommige mensen werden zomaar op straat opgepakt en meegenomen voor 'verhoor' en men wist niet of je ze ooit nog terug zou zien of zeer geschrokken in hun schulpje zou zien kruipen onder al dat soort van bedreigingen met martelingen en opsluitingen zo niet nog erger!? Iedereen werd afgeluisterd & je moest dan ook altijd op je hoede zijn & na de jarenlange
revolutionaire waanzinnigheden en de oorlogen met Irak, de ayatollahs met lange atoomtenen e.d. is het
naar 't schijnt allemaal nog erger geworden in omgekeerde & anderssoortige richtingen: chaos & armoe ...
Genoeg voor nu: al dat soort van herinneringen aan de o zo hoopvolle jaren zestig & teleurstellende jaren
zeventig {80 & 90} maken veel teveel los aan verstopte gevoelens & overgevoelige gedachten die daar allemaal aan vastzaten tussen het Midden- & 't Verre-Oosten: grote rijkdom & armoede, ongelijkheid & al
die veranderende dictatoriale regimes tussen Italia & Vietnam met Israel als klein eilandje midden tussen
grootmachten, overbevolkingen, oppermachtige staatsapparaten en monddood gemaakte volksmassa's?!
Zal het ooit nog wel weer goedkomen [alsof het dat ooit al zou zijn geweest!?] na al die moordpartijen en
haatcampagnes, overdreven huichelarij & leugenachtigheid, stiekeme undercoveracties & openlijk geweld?
Alle landen [ook Europese landen] hebben zo hun doofpotten, haatzaaiers, steekpenningenverzamelaars
& on{t}roerend goedhandelaars met witwasserijen en zwartwerkers, minimumlonen & gouden handdrukken
van breedbekkikkers, menselijke slangen & krokodillen, geblondeerde reptielen & dikke dames vol ueber vet venijn, frutselende frustraties & fraaie make-up?! Wie bekostigd wie, wanneer, waar, waarom, hoe & wat? Welke kosten gaan uit van, voor & door welke baten? Gelukkig is er altijd [nog] mydi waar iedereen zijn of haar ei in kwijtkan tussen allerlei vrouwelijk rozigs & 'mannelijk' blauwachtigs, rood & groen, paars & oranje.