Één v/d grootste rabbijnen, Yehoedah haNasi, die

(we hebben 't al eerder & vaker over hem gehad) 'n uitgebreid compendium samenstelde v/d mondeling overgeleverde wet, de Misjnah, spoorde zijn mensen aan om niet langer meer 't Palestijns dialect v/h Aramees te blijven gebruiken: "SPREEK HEBRREUWS OF GRIEKS," zo sprak hij! Hij leefde aan 't eind v/d tweede eeuw CE, toen Yeroesjalayiem door de Romeinse legioenen volkomen in puin was gelegd, 'wegens overlast' & de heidense wereld onverwoestbaar leek & onoverwinnelijk scheen? Synagogen die in die tijd gebouwd zijn, dragen al Griekse opschriften, de muren & vloeren zijn dikwijls versierd met heidense motieven! We zullen nooit achterhalen of 'n Mesopotamische jood die i/d 3de eeuw v/d jaartelling naar de kunst i/d synagoge van Dura-Europos, de stad aan de EUFRAT, die maskers en katachtigen als elementen v/d cultus van Dionysos zag, & 't fruit & 't graan als vruchtbaarheidssymbolen, of dat hij dat alles hoofdzakelijk als versie-ring beschouwde. De meeste Griekse elementen die de joden overnamen waren oppervlakkige randverschijnselen: bij zo'n botsing van cul turen worden er 't eerst de verschijnselen v/d buitenkant overgenomen - kleding, taal, bijgeloof, technologie en dergelijke -; de kernele-menten - manieren van denken, wereldbeschouwingen e.d. - vinden het laatst hun weg, àls ze die al vinden kunnen!? Plato en Aristoteles werden door de rabbijnen nooit vermeld; ze hadden 't alleen maar over Homerus. Maar in die tijd kende vrijwel iedereen Homerus, zelfs de dorpsvrouw die 't eten voor haar gezin bereidde in 'n aarden pot die was versierd met tekeningen waarin nog vaag 't gewapend tref-fen van bronzen wapens op 't nevelig strand van Troje terug te vinden was - net zoals tegenwoordig vrijwel iedereen ooit wel eens van 'n Shakespeare gehoord heeft, zèlfs de mensen die nog nooit iets van 'm gelezen hebben?! Er waren maar weinig of geen essentiële elemen ten v/d Griekse cultuur die 't hàrt v/h Judese jodendom bereikten. Dat hart was verkild & verdord: de kleine stadstaatjes waar burgers al hadden deelgenomen aan 't bestuur & waar 't individu nog meetelde, behoorden naar 't scheen voorgoed tot het verleden? De hellenisti-sche stad werd nu nog veel meer beheerst dan voorheen door reusachtige monarchieën, allerhande huurlingenlegers, beroepsbureaucraten & de daarmeeverbonden paleisintriges! Kennis uit 't verleden werd verzameld & gesystematiseerd: de culten v/d stadsgenoten werden nu vervangen door de culten van verhoddelijkte koningen. Àls de mensen gehóórd wilden worden, dan móesten ze haast wel oproer ontkete-nen. Vandaar daar onze dagelijkse media barstensvol staan met oorlogen & geruchten van oorlogen.

De tijd is rijp! Voor wàt eigenlijk? ~~