myDivoortplanting à la seasidesettlements & shit
Die jonge Europese Joden waren gedreven door zionistische ideeën, kochten land van de Arabieren & wilden er een Joodse samenleving stichten. Steeds meer Joden emigreerden naar Palestina & vestigden zich in Tel Aviv. In 1925 waren dat er al 34.000. Er heerste 'n ware aard van kopen en verdelen onder de nieuw aangekomen Joden. Stadsplanning was er niet in die eerste pioniersjaren. Na de Eerste Wereldoorlog kwam hierin verandering. De Brit Peter Gedder (Palestina was een Brits mandaatgebied werd in 1923 aangesteld om een stads la Ming te maken. Hij baseerde zich op het al bestaande garden city~idee - stadswijken waarin mensen voldoende frisse licht & ruimte tot hun beschikking hadden. Tui steden, zoals ze ook @ NL ontstonden. NIR vergelijkt het idee met een Utopia: "Om van TA 'n garden city te maken, werden de woon lokken zo geplaatst dat er ruimte bleef voor groen. De gebouwen werden soms op palen gezet, zodat eronder gerecreëerd kon worden. Aangezien de temperaturen aldaar in de zomer vaak konden oplopen tot boven de veertig graden, moest er koeler lucht van de Mediterrane Zee onder de huizen kunnen doorblazen & door de tuinen. Ook de balkonnen & ras partijen moesten de bewoners zoveel mogelijk verkoeling brengen!" Tijdens 't interbellum kwamen er veel Duitse Joden naar Tel Aviv, vanwege de steeds bedreigender situatie in Duitsland: zij brachten de nieuwe modernistische architectuur mee die aan de kunst opeising Bauhaus in Weimar & Dessau tot bloei was gekomen. Deze nieuwe beweging stond voor ontwerpen die rationeel, functioneel & simpel waren. Het paste perfect in die nieuwe samenleving van de zionisten. De nieuwe gebouwen moesten bovenal leefbaar, simpel zijn & niet eindeloos veel bouwstoffen gebruiken. Er heerste een stemming van matiging. Op oude zwart-witfoto's uit de dertiger jaren van de vorige eeuw is te zien hoe de woonblokken met afgeronde balkons als blokjes in het zand liggen. Keurig geordend, strak & ruimtelijk. Elk deel van het gebouw had zijn eigen functie: de balkonnen dienden VOOR de uitvinding van de airconditioning als sociale plekken, er werd veel watermeloen gegeten & gepraat van balkon naar balkon. De deuren zijn simpel, de raamkozijnen van metaal, de muren wit gestuukt. Met binnen heel simpele terrazzo-vloeren of linoleum: "Het is eigenlijk als 'n vrouw zonder make-up", zegt Nir. Deze architectuur speelde ook nog 'n andere rol: "De tweede kracht in de politiek" noemt Rothem het, "kijk naar de vele honderden nederzettingen & zelfs de kibboets:
je neemt veel land, zet 'r 'n aantal mensen op & je noemt 't Joods land. De nederzettingen worden op de top v/d berg gebouwd & dan verbreiden ze zich steeds verder naar beneden toe uit. In TA werkte dat ook ongeveer zo: het opgekochte land werd ruim bebouwd, zodat er later geen twijfel meer over kon bestaan van wie het was. Tel Aviv was voor de zionisten de eerste 'voet a/d grond' in Palestina."
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende