myDiTralies, ~kapstokken & ~celdeuren everywhere.

Gevangenen kunnen elkander zelf het beste informeren, zo menen ze. Daarom zijn er ook geen gidsen van buitenaf aangetrokken, maar hebben 11 gevangenen een tweedaagse cursus gevolgd om hun medegevangenen er rond te leiden.

Woensdag ontvingen zij hun diploma & werden ze officieel gids. Tot Pinksteren leiden zij elke dag medebewoners rond langs de 10 panelen met foto's & verhalen die het leven van Anne Frank vertellen. Jeroen (36) is een van hen: hij staat i/d geïmproviseerde expositiezaal, naast de wasserij:
"Kijk eens naar deze foto, naar de gezichtsuitdrukking van die mensen, dan zie je letterlijk leed, angst & uitzichtloosheid!"

Het is 'n foto waarop 'n Joods gezin in Westerbork uit elkaar wordt gehaald: "Wij zijn ook gescheiden van onze geliefden, maar we zien ze tenminste nog. Ik vind die foto nu hartverscheurend, die gaat nog een stap verder."

Jeroen werd door z'n pastoor gevraagd om gids te worden:
"Het is hier ook een smeltkroes van culturen. Je leeft hier met mensen waar je anders niets mee te maken zou hebben. Door deze tentoonstelling ga je na-denken over hoe je zelf tegenover andere culturen staat!" Dat is nodig, stelt Mohammed (43), die net als Jeroen ook 'n gids-diploma heeft gehaald: "De helft v/d Marokkanen hier weet niet wat er tijdens de Jodenvervolgingen is gebeurd." Zelf kende hij 't verhaal van Anne Frank ook niet goed, zo bekent hij: "Mijn dochter van elf weet echt ALLES van haar, en ik begin nu pas!" "Ik wil de anderen laten inzien dat de geschiedenis zich herhaalt", vertelt Jeroen (die net als Mohammed niet met zijn echte naam i/d krant wil) ............

"Bevolkingsgroepen worden ook nu nog steeds in allerlei hokjes gestopt. Ze worden nu weliswaar niet meer op die manier gedeporteerd,
maar in de beeldvorming is niet echt veel veranderd?!" Blijft de vraag of het niet erg dubbel is: een expositie achter tralies over iemand die zelf jaren achtereen zat opgesloten in 'n achterkamertje & later in Westerbork, Auschwitz & Bergen-Belsen. Los je discriminatie daar nu in EEN klap mee op? "Nee", erkent Rien Timmer, directeur van Exodus NL, "dat bereik je niet met die tien panelen. De invloed die de voorstelling heeft op het gedrag van gevangenen is ook moei ijkte meten, maar dit is een kapstok om in gesprek te komen."

Ik zal nooit meer vergeten dat mijn vader werd gearresteerd voor 'illegaliteit' & maandenlang opgesloten in kamp Erika bij Ommen waar ook ooit Krishnamurti was in de jaren twintig van de vorige eeuw, & hoe ik achter tralies zat wegens weigering van militaire dienstplicht met daarna Israël omringd door prikkeldraad & mijnenvelden, vijandige buurstammen voor 4000 jaar & de 6-daagse 'geïnterneerd & gedepor-teerd uit Jordania vanuit Petra via Rabbat Ammon naar Beirut, Mersin/Tarses, Adana, Ankara & Istanbul onderweg naar India & Nippon ...

Goed idee dus dit Prison Project. De moord op de Britse tiener Zahid Mabarek in 'n Londense gevangenis in 2000 vormde voor de Britse Anne Frank Stichting aanleiding om dit 'Prison Project' te laten starten. Mubarek, Brit van Aziatischd afkomst, werd vermoord door 'n cel-genoot die 'n hekel had aan buitenlanders. Sinds 2004 heeft deze reizende tentoonstelling al 40 Britse gevangenissen aangedaan. En met succes, stelt de stichting. Door dit project zouden gevangenen meer begrip kunnen krijgen voor allerlei andere culturen & in staat zijn om racisme beter te herkennen. Ook in de USA & Duitsland zijn er al soortgelijke gevangenisprojecten uitgevoerd. I remember ...