Eigenlijk zijn computers nog hoogst primitieve rotdingen die de gekste kuren vertonen. Maar dat is niets nieuws: alle menselijke uitvindingen & alle uitprobeersels vanaf de allereerste houtvuurtjes, hapjes, slokjes, vuurstenen mesjes, pijlen & bogen onderscheiden zich vooral ook door veel misbruik & hopeloos gestuntel op alle gebieden des levens? Maar goed, het is nu eenmaal zo: een paar miljoen jaar geleden zijn we er zo al aan begonnen & zo is er geen houden meer aan! Ondanks alle veroorzaakte ellende en genot, belofte & hoop, gaan we rustig door met ons epibreren & uitproberen?! Net zoiets als gorilla's in de mist, chimps als machochamps, bonobo's als bijelkaargeneukte volksstammen & gekke
bijverschijnselselen tussen ons ontstaan en weer vergaan. Geen vrije wil? Gaat ons dat echt TE ver?
Lamme Victor houdt blijkbaar niet zo erg van de vrije wil!?
Hij vindt het een product van de kwebbeldoos. Ik prefereer schrijvend lezen: laat weg wat me niet bevalt & haal aan wat me wel interesseert ....
Die kwebbeldoos, Lamme is hoogleraar cognitieve neurowetenschap, bevindt zich in onze linker hersenhelft naar het schijnt i/d trouwe verdieping.
Dezelfde helft waaraan we ons vermogen tot taal danken en waardoor we patronen en structuren kunnen onderscheiden. Onze neiging structuren te zien, ook overal waar ze eigenlijk helemaal niet zijn, is onuitroeibaar voorlopig. Denk maar aan de beurskoersen en hun onvoorspelbaarheid ...
Onverteerbaar, maar de kwebbeldoos biedt uitkomst. Als er geen structuur is, dan maakt ze er wel een (of talloze probeersels op diverse rijtjes)!
Uit zo'n zelfde behoefte aan structuur is de gedachte van de vrije wil ontstaan (als mieren~ & geitenneukers at your knettergekke servicedoosje)?
Alsof daden volgen op gedachten. Alsof er een mannetje of vrouwtje in ons hoofdje zit dat instructies geeft die onze lichamen dan gaan opvolgen!
Maar ZO werkt het NIET? Lamme Victors boekwerkje is een bonte aaneenschakeling van allerhande voorbeelden dat het juist precies andersom is.
Dat 'de daad' er eerder is dan 'de gedachte'. Dat we geregeerd worden door onze reflexen (net als alle andere planten, dieren & godsbeelden) ...
Niet zo bar veel anders dan een kikker die een krekel ziet achter een grote steen of 'n mens die een kakkerlak ziet lopen op de keukenaanrecht?!
In ons brein (boerenkool, kikker, kakkerlak of kristus) gaan twee reflexen de strijd met elkaar aan alsvanouds tussen oerknallen & eindcrunches?!
De ene zegt: spring rechtstreeks naar de prooi. De ander: wees wijzer en ga eerst om die steen heen. Of 't is gewoon 'n toevallige samenloop ...
Als die kikker 'kiest' voor die tweede optie, dan lijkt dat ingegeven door 'gezond boerenverstand'. Maar in werkelijkheid heeft de ene reflex het al gewonnen van de andere.
The winner takes all! Er is maar EEN reflex mogelijk. En pas als DIE, sterkste, reflex is afgewerkt, is er ruimte voor die andere & bespringt de ki(c)ker zijn prooi. Iets dergelijks met al dat andere geschuur, geschuifel, gewipwap & mydigehannes ...
In essentie, zegt Lamme, werkt het dus ook bij 'de mens' net zo. Reflexen strijden om voorrang. Ons breinfestijntje, & NIET ons talige verstand, wikt & weegt. De sterkste reflex wint. Met 'vrijheid' heeft DAT net zo weinig te maken als dat de kikker vrij was in zijn 'keus' eerst de steen te vermijden. Dat we ondanks dat alles toch denken vrij te zijn, dat danken we aan die beroemde beruchte kwebbeldoos die
ACHTERAF
'n heel mooi 'mydiverhaal' maakt over motieven en intenties. Waarom doet die kwebbeldoos dat? Omdat we sociale wezens zij. Voor wie het van belang is om te weten wat we wanneer, waar & waarom van onze soortgenoten kunnen verwachten. Want als we ons in de ander verplaatsen, dan kunnen we,
althans 'dat denken we', zijn of haar gedrag voorspellen en er vervolgens weer op gaan reageren. Aan DIE behoefte danken we de idee van een zogenaamde 'vrije wil'! Nog een wonder dat dit mydiverhaaltje overleeft tussen al die virtuele cyberspeciale Big Brothers
& hun Little Sisters
...
