myDiretorica

uit de trouwe verdieping
van rel&fil boekrecensie filosofie
RETORICA IS EEN KWESTIE VAN OEFENEN
Sebastien Valkenberg over Geheimen v/d retorica.
Tien Groninger opstellen van Zweder von Martels & Remco Regtuit.

Over de schrijvers:
SPREKEN KUN JE LEREN!
Dat is de bood-schap van 'Geheimen v/d retorica' & v/d [bijna] gelijknamige collegereeks waarop deze bundel is gebaseerd.
Sinds enkele jaren biedt de Rijksuniversiteit Groningen studenten de mogelijkheid zich te bekwamen in welsprekendheid.
De personalia achterin de bundel verraden een enorme varieteit aan achtergronden v/d auteurs. Ze zijn respectievelijk psycholoog, kunsthistoricus, neerlandica, jurist, liturgiewetenschapper, classicus, historicus, bioloog, nog 'n classicus & predikant.

Dat is verfrissend in een tijd waarin spreken
in toenemende mate 't domein is van communicatiewetenschappers.
Hun ambitie: aantonen dat de manier WAAROP je 'n boodschap presenteert van GROOT belang is. De redac-teuren van de bundel
laten via voorbeelden zien hoe het misgaat als de presentatie 'n ondergeschoven kindje blijft. Correspondentie v/d over-heid lijdt nogal eens aan ambtelijk jargon. Wie leest er nog verder als 'n brief ZO opent: 'In z'n algemeenheid kan worden gesteld dat mili-taire helikopter {s}? boven gebieden met aaneengesloten bebouwing ...'? Hier verdwijnt de inhoud [de aankondiging van een militaire oefe-ning} achter ambtelijk jargon! Ergerlijk, maar ook 'n grote zonde in 'n democratie,
waarin de overheid haar burgers informeert
& draagvlak voor haar plannen creeert.

't Resultaat:
de bundel is 'n bescheiden rehabilitatie v/d VORM.
Filosofisch 't meest interessant zijn de op-merkingen over de sofisten.
Onterecht staan zij al 2500 jaar in 'n kwaad daglicht!? HUN twijfelachtige reputatie is 't resultaat van 'n effectieve lastercampagne
van Plato: hij portretteerde hen als sluwe woordkunstenaars die 'n broertje dood hadden aan de waarheid! 't Klopt dat zij de Atheners leerden hoe ze effectief spraken. Daarmee voorzagen ze in een behoefte in de piepjonge democratie.

Hadden voorheen meestal nog de spierbundels met de krachtigste wapens het voor 't zeggen,
VOORTAAN
waren dit nu de redenaars die zich retorisch 't meest ontwikkeld hadden. Consequent was Plato overigens wel:
hij desavoueerde de sofisten net zo hard als de democratische staatsvorm waar ze zo goed in gedijden.
'n Groter ANTIDEMOCRAAT als hij kom je niet snel tegen?

PRAKTISCHE TIP:
OEFENEN, OEFENEN, OEFENEN!
Deze aanbeveling, uit 't opstel met de veelzeggende titel
'URENLANG TOT ZWETEN TOE MET OPZEGGEN BEZIG',
heeft 'n minder hoog 'opendeurgehalte'
dan 't lijkt!

Een voordracht instuderen is namelijk ietwat uit de mode geraakt? Veel sprekers vinden dat tegenwoordig nogal schools, aangezien zij vinden dat een spreekbeurt vooral AUTHENTIEK moet zijn! Vroeger waren REGELS veel belangrijker, & vooral de uren aan TRAINING om ze onder de knie te krijgen.

Tot de 18de eeuw gebeurde dit in speciale retorenscholen. DIE raakten echter uit de mode toen met de Romantiek de nadruk vooral op originaliteit?

NOG zo'n typisch hedendaags DOGMA: de overtuiging dat 't VOORAL draait om de PASSIE v/d spreker.


Reden om dit boek NIET te lezen:
de vele voetnoten, lange opsommingen & zinnen die zelden prikkelen.

Nu is dit eerder regel dan uitzondering i/d gemiddelde academische bundel.

ZELDEN rollen ze de rode loper uit voor de lezer! In 'Geheimen v/d retorica' daarentegen staat juist de presentatie van 'n betoog CENTRAAL!?

Onwillekeurig rijst de vraag of deze auteurs DE THEORIE zelf wel i/d praktijk brengen? Helaas is dat niet echt 't geval!


Reden om dit boek WEL te lezen?

't Is 'n nuttige correctie op 't gangbare idee dat 't om de INHOUD gaat?
Zeker in Nederland heerst dit vooroordeel en dan met name als het over politiek gaat?

Wie zich uitdrukt in PAKKENDE ONELINERS laadt al snel de verdenking op zich: grote aandacht voor de presentatie is hooguit 'mooi meegenomen' & duidt in 't ergste geval op vervlakking in de politiek?

ONTERECHT, laat 'Geheimen van de retorica' zien!

'n AANSPREKENDE VORM IS VAN GROOT BELANG als je 'n speech moet geven op een receptie.

Maar zij is een absolute MUST in een representatieve democratie als de onze.