mydiprimitieven?


Waren
de 'primitieven'
zulke fantasten?
Zogen ze al die verhalen uit de duim
om het leven wat
op te sieren?

Het
gaat er
in de mythen wel
uiterst beeldend aan toe,
maar die beelden betekenen iets.
In de religieuze mythe heeft een gemeenschap
de wereld onder woorden
gebracht zoals ze die ziet,
religieuze mythen construeren
een wereld 'van betekenis',
de wereld zoals ze haar ontwrongen heeft
aan de chaos.

Mythen
verlenen betekenis.
Ze doen dat op een manier die misschien
ver van ons bed staat,
daarom noemen we het vaak 'primitief',
maar ze doen eigenlijk hetzelfde
als wij elke dag doen
als wij ons leven onder woorden brengen:
we scheppen
(er plezier in?)!

Of
niet natuurlijk
...

Heel
de verbeelding, alle verhalen,
elke fantasievoorstelling,
dient om greep te krijgen op
de werkelijkheid,
orde aan te brengen in de chaos
van ons bestaan.
Waar orde is houdt chaos op,
en kan er geleefd
worden.


Voorbeeld
van sociale orde?
Wie mag met wie trouwen, en vooral:
wie niet met wie?
De zogenaamde totemreligie,
zoals die door een groot aantal oorspronkelijke bewoners
van Amerika &
Australia werd gepraktiseerd,
is daar illustratief
voor.

Van
een bepaalde stam
onderscheidt de ene clan zich
van de andere,
door zich naar een bepaald dier te noemen,
bijvoorbeeld naar een vogel.
In de z.g. godsdienstwetenschappen
heeft dat dier
de naam 'totem' gekregen.
Rondom hun totem verenigen de leden
van de clan zich,
ze ZIJN hun totem!
Als bijvoorbeeld de kraai het totemdier is,
zijn de leden van de clan kraaien,
en daarom blijven ze van de kraaien af:
de kraai is een heilig dier!
Een totemreligie brengt een sociale regeling
van huwelijken mee:
mannen uit de ene clan mogen
alleen trouwen
met vrouwen uit
een andere.


Een ander
voorbeeld is dat van autoriteit:
bij wie ligt het hoogste gezag
in een gemeenschap?
Wat is de plaats van onderkoningen, van vazallen,
van gewone mensen, en
- onder aan de ladder -
van de slaven?
Vooral de Mesopotamische mythen
(Avram uit Oer & Sarai op Weg?!)
in hun zwerftocht door de verschillende,
elkaar aflossende culturen,
houden zich daarmee bezig.
Eigenlijk doen de mythen dus iets heel gewoons.
Ook wij regelen de sociale samenhang,
kennen de problemen die daar bevochten
moeten worden,
maar wij lossen die anders op:
we laten ons verstand erop los, onze methodieken,
komen eventueel via een proces van 'trial & error'
tot resultaat.
De primitieve samenlevingen
deden dat iets anders,
ze lieten de verbeelding spreken.
Dat was hun middel om de chaos een orde
op te leggen
die het leven
leefbaar maakte.

Die orde
werd niet alleen gesticht,
ze moest ook gehandhaafd worden door
de religieuze mythe.
Het verhaal dat de mogelijkheden en grenzen
aangaf,
door onderlinge verbanden
aan te geven.
De mythe schept dus niet alleen de wereld,
maar onderhoudt haar ook.
Dat laatste door middel van riten, die met de mythen
zijn gegeven.
De strijdvraag wat er eerst was:
de mythe of de rite,
blijkt opnieuw niet zo erg van belang te zijn.
Ze horen in ieder geval onlosmakelijk
bij elkaar,
de een is er niet zonder de ander, net als kip en ei,
man en vrouw.
Wat in de mythe wordt verteld,
wordt als rite opgevoerd.
Neem bijvoorbeeld de grote scheppingsmythe
van de Babyloniers:
de Enuma Elisj
(Benoeming van de
GodMens?!)
...
Elk Nieuwjaar
werd ze plechtig voorgedragen,
maar niet vanwege de schoonheid of
als vermakelijk volksvertier
alleen.
Het voortbestaan van de samenleving
hing af
van de voltrekking van
de rite,
de wereld werd als het ware
opnieuw geschapen
om verder te kunnen.


Dat
is toch wel
even andere koek
dan ons Oud & Nieuw,
Vasten & Carnaval, Holi & Ramadan, Pasen & Koninginnedag,
Dodenherdenking & Bevrijding,
Moederdag & Hemelvaartsdag,
Pinksterdag & Vaderdag, Dag van de Rechten van het Kind
& Kerstdagen?

Of eigenlijk toch niet?


De god Mardoek
verslaat het zeemonster Tiamat
en maakt uit zijn lichaam
de hemel en de aarde:
dat verhaal van de Enoema Elisj is ook teruggevonden
in de bibliotheek van Koning Assoerbanipal
in Nineveh
en gaat terug op overleveringen uit
de 22ste eeuw voor Yeshu
(zo'n ruime 4000 jaar
geleden).


De mythe
van Isis & Osiris heeft ook meerdere versies:
Osiris was, zo luidt een verhaal, heerser
(koning of faraoh) van Egypte
geworden, nadat Geb zich in de hemel
had teruggetrokken.
Maar Seth, de broer van Osiris, werd jaloers op Osiris
en doodde hem,
om hem (volgens een bepaalde versie) zelfs
in stukken en brokken te snijden,
die hij vervolgens
in een boot de Nijl laat afzakken.
Isis is vol van verdriet over de dood van Osiris, maar
vindt zijn resten terug,
zet ze weer in elkaar, en ziedaar:
Osiris leeft weer!
Hij is de dood, achteraf gezien, de baas geweest,
en daaraan
ontleende de Egyptenaar het idee dat de dood
te overleven valt.
Of omgekeerd (alweer?!):
in het aangezicht van de onverbiddelijke dood
oppert hij die wens, en
brengt die vervolgens in beeld door het verhaal van Isis
& Osiris.

Narratief:
verhalend van narrare -
vertellen
...
Verhalen
net als de onze:
narratieve composities om
aan te geven wat
ons bezielt als mensen die geboren worden
om te sterven en
proberen om er in de tussentijd maar het beste
van te maken
.............

Ook al
'gelooft'
men er niet meer in
zo letterlijk als voorheen:
wie kent niet de verhalen van Adam & Eva,
Kain & Abel,
Noach & de Ark,
Avraham de Zwervervorst, Ja'akov & Esav, Yitschak & Rivka.
David & Goliath,
Israelies & Filistijnen, Salomon &
de koningin van Sjebah,
de Profeten. Psalmen, Esther,
Daniel in de Leeuwenkuil,
Josef & Mirjam, Yeshu & Herodes, de Bergrede en de Kruisiging,
Dood en Opstanding,
Hemelvaart en Wederkomst?

En wie ziet niet de overeenkomsten tussen al die diverse verhalen?
We lijken het waarachtig zelf wel!

Verkering, verloving, verwachting,
vader, moeder,
broers & zusters?
Hoop, geloof en liefde: vervulling & teleurstelling,
afgunst & jalouzie!
Trouw: ontrouw, ruzie, scheiding,
hereniging, pijn, ziekte & genezing?
Opvoeding: school, studie, werk, gezin,
vrienden &
vriendinnen
........
Opgroeien:
leeftijdsfasen, loopbanen,
ouder worden &
afscheid nemen?!

Veel nieuws onder de zon?
Goede tijden slechte tijden?
Madonna? Of hoe al die toppopsterren tegenwoordig
ook maar heten?
Opsporing verzocht? Sesamstraat?
Maxima? Pim & Volkert? Mabel Wisse Smit?
Bruine Klaas & Zwarte Piet?
Willem van Oranje & de Spaanse Koning?
Napoleon Bonaparte? Freud & Einstein?
Adolf Hitler & Jozef Stalin?
Mao's Rode Boekje?
SP & Groen Links?
Of toch maar liever CDA & VVD?
Kerk & Staat?
Vluchteling of Dakloze op Straat?
Belastingparadijzen voor Rijke Ouden & Grijzen?
HouseParties for Smarties?
Drugs op Recept?

HOU
TOCH OP OUWE
VENT!
Neem
uw beddeken op
en Wandel
...
Ga Fietsen!
Neem een Bad!
Of Douche! Was je Vieze Lange Haar!
Werkschuw Tuig? Heug en Meug?
Beer & Zeug?
BASTA
met de
PASTA!
Wat is de zin
van dit gekrabbel
en gebabbel?
Doe je ogen open en
wordt wakker
...
Niet
gekker maar
lekker{der}
.......
Gedraag
je 's 'n X normaal?!
Dat valt helemaal niet mee
maar ook niet echt tegen.
Gewoon een kwestie van overwegen,
afwegen en 'n besluit nemen.
Niet kniezen maar kiezen!
Niet leuren maar
keuren
...
CONCENTRATIE
INSPIRATIE
DELEGATIE
STATIE
NATIE
volde
mord
ech@
i'tje
kusje
moetje
groetjes
kanjek
rijge
uitje
fine
find
fin
^
*
+
?
!

06 mrt 2004 - bewerkt op 26 nov 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende