myDiPiraten, ~dagboekaniers, ~zeeschuymersterror!!

De eerste dagen nadat Pelsaert was vertrokken, waren velen van de zeventig man van het wrak al zwemmend en drijvend aan land gekomen & de rest was verdronken. De onderkoopman Jeronimus Cornelisz, afkomstig uit Haerlem, oorspronkelijk apotheker van beroep, had twee dagen op de boegspriet gezeten omdat hij de moed miste om in de golven te springen. Eindelijk was hij met boegsprietven al in zee gevallen en op het eiland aangespoeld. Omdat hij de hoogste in rang ter plaetse wad, nam hij het commando op zich. Uit het wrak wist men nog heelbwat voedsel en dranken, en een aantal kisten met stoffen en kleren te bergen. De zee leverde soms vers voedsel in de vorm van Robben & Visch ...

Op het grootste eiland, dat men Batavia's Kerckhof had genoemd, woonden nu ongeveer 200 menschen in tenten. Op het kleinere Lange Eilant kampeerden 'n goede veertig man, meest soldaten onder de sergeant Webbe Hayes, een Groninger uit Winschoten. Na een paar weken begonnen Cornelisz en zijn medeplichtigen, die al eerder muiterij hadden voorbereid, opnieuw boze plannen te smeden. Zij vreesden dat met zoveel mensen binnenkort gebrek aan levensmiddelen zou ontstaan, en ze besloten om allen die niet in het complot zaten, te doden. Onder het voorwendsel dat op 't grootste eiland teveel mensen bijeen waren, brachten zij 'n flink deel van de aanwezigen naar 'n derde eilandje, Robbeneilant genoemd ...

Na een paar dagen roeiden zij er opnieuw heen en sloegen allendie daer waren dood, met uitzondering van zeven jongens & een paar vrouwen.

Kort daerna begon ook het moorden op het grote eiland: op de 40 samenzweerders na werden hier bijna alle mannen van kant gemaekt, evenals een deel van de vrouwen. Velen werden neergeslagen, anderen werden met messen en pieken doodgestoken, sommigen met aaneengebonden armen en benen in zee gegooid. In totaal vonden 125 menschen zo een onverwacht gewelddadig einde ...

De muiters waren van plan om het schip of jacht dat uyt Batavia zou komen om hen te redden, te overrompelen en daarmee een bestaan op te gaan bouwen. Maer eerst moest ook Webbe Hayes met zijn soldaten op Lange Eilant worden opgeruimd. Cornelisz was al sinds 'n aantal weken door 'n soort van hoogmoedswaanzin bevangen. Uyt de lading van 't wrak had hij zich 'n roodlakense jas met gouden passement toegeeigend; hij liet zich voortaan gouverneur noemen, & had vier 'leden van de raad' ook in rood & goud uytgedost ...

Twee keer roeiden de muiters gewapend naer Lange Eylant, maar ze bereikten hun doel niet. Een bootsman was in 'n soort van prauwtje aan de moordpartim ontkomen & had de soldaten gewaerschuwd. Zijn wisten beide aenvallen af te slaen, bij dentweedebdoodden ze zelfs 'n paer van de rebellen & namen 'gouverneur' Cornelisz gevangen ...

Toen uiteindelijk hetbjacht uit Batavia in september eindelijk arriveerde, stak Hayes met een bootje van het Lange Eylany in zee en wist door te roepen en te schreeuwen de aandacht van commandeur Pelsaert te trekken, voordat deze op het grote eiland in de val kon lopen. Pelsaert ging met tweengewapende sloepen aan wal en nam alle muiters in arrest. De scheepsraed besloot nu ter plaetse meteen recht te doen & zeven van de allerergste schuldigen werden ter dood veroordeeld en meteen opgehangen, Jeronimus Cornelisz het eerst van al ...

Aen twee zware schuldigen, die ook ter dood waren veroordeeld, gaf de raed een eigenaardig soort van gratie: zij werden met 'n prauwtje, voorzien van levensmiddelen en wapens, op de kust van Australia gezet. Zij moesten proberen om zoveel mogelijk inlichtingen omtrent land en volk te verzamelen, en na een aentsl jaren zouden ze dan vervolgens door een Compagnieschip worden afgehaeld: van hen is nooit mer iets vernomen ...

De overige schuldigen in deze moordpartij (dat waren er nog enkele tientallen) werden meegenomen naer Batavia. Daer sprak de Raed van Justitie zeer zware vonnissen over hen uyt. Iemand die zeventien mensen had vermoord werd veroordeeld tot radbraken, vijf van hen werden er opgehangen, en vele anderen kregen zware lijfstraffen zoals geseling, brandmerken & dwangarbeid.