Kan
de kerk
nog wel iets
betekenen voor wie dan
ook? Is de kerk teveel
voor de zwakkeren en te weinig
voor de sterkeren? Mensen zijn sterk en
mondig geworden door al die processen van individualisering!
De meeste pausen en behoudende protestanten
vinden dat nogal eens een g dloze
ontwikkeling ...
Maar zelf
herken ik er
de inspiratie van de
Geest in: mensen ademen met g ds adem
en beslissen zelf!
Ze nemen
verantwoordelijkheid
voor hun leven
en zijn niet meer afhankelijk
van een bijna almachtige kerk
die alsmaar weer fronsend
voorschrijft wat goed
voor hen
is?
De Reformatie
leerde dat elk mens persoonlijk
voor g ds aangezicht
{coram deo}
staat:
hierdoor groeide
het individu in zelfbewustzijn
en gevoel van
eigenwaarde.
Onderwijs,
gezondheidszorg, welvaart,
[welzijn?] democratie en amusement voor
iedereen moesten nu dan
ook werkelijk voor
iedereen beschikbaar
zijn?
Dat alles
zette mensen NOG steviger op eigen benen:
vandaag de mydidag geloven en doen ze alleen
datgene waarvan ze door de Geest in hen overtuigd zijn,
om het in termen van de Reformatie
uit te drukken ...
Wat binnen
in hen resoneert [whatever it may be?]!
Of zoals ze in de kroeg zeggen:
"Wat goed voor mij voelt!"?
De ironie is dat de kerk, die toch ook mede verantwoordelijk is
voor die processen van individualisering,
vandaag de mydidag die sterke leden van onze samenleving
niet meer aanspreekt over
het algemeen?!
Dat komt
omdat ze zich eenzijdig op de slinkende {?}
groepen zwakkeren blijft richten ...
De ietwat lager opgeleide, moralistische en behoudende burgerij
is in de Protestantse Kerk van Nederland
minstens driemaal zwaarder vertegenwoordigd dan in de rest van de samenleving:
voor hen functioneert de kerk nog, in de woorden van Bonhoeffer,
als een soort van 'religieuze apotheek' die hen kan voorzien
van iets meer geborgenheid, houvast
en richting in hun leven
{where would I be
without your
love?}!
Als jij tot deze groep zou behoren,
bedenk dan maar eens dat jouw kinderen
die bijvoorbeeld ergens als manager [zullen gaan] werken
in de Randstad of de Amsterdamse Zuidas, helemaal niet meer zo nodig
nog zitten te wachten op een preek over hoe ze moeten [kunnen] leven?
Nee, geborgenheid vinden ze nu helemaal hun eigen zaak:
er is immers tegenwoordig heel wat meer onder de zon dan allerlei
roomskatholieke missionarissen en protestantse zendelingen
kunnen brengen en verkondigen
bijna 2000 jaar lang?
Wel kunnen ze soms nog wel eens
[een enkele keer] vanachter hun laptop naar de hemel staren ...
Zoekend naar de zin van hun overvolle lege bestaan,
of verlangend naar een spiritueel woord of gebaar als een doekje
voor het onverwachte bloeden of om eventjes
een tijdelijk dipje of een existentiele crisis
te kunnen helpen overstijgen:
maar zelfs daarbij denken ze nog nauwelijks
aan 'de kerk' waarschijnlijk!
Alleen al de Protestantse Kerk
verwacht nog zo'n miljoen leden te verliezen:
voor elk bedrijf is dat genoeg om het bestuur te ontslaan.
Maar "G D" heeft zichzelf allang weg laten sturen
uit de consistoriekamers ...
Niet alleen maar
op de kerkelijke hoofdkantoren,
maar overal in de maatschappij staat zijn uebervet oud braamboshouten bureautje leeg.
"G D", profeteerde Bonhoeffer, heeft zich in "Christus" de wereld uit laten
drukken aan het kruis in het graf van de [nog]
onbekende mens?
Vroeger,
toen de mens nog over het algemeen tamelijk zwak en zeer afhankelijk was,
was "G D" dan ook vaak uebervet Almachtig en
ontiegelijk 'sterk' ...
Vandaag de mydidag
zijn de mensen wat sterker geworden en is 'g d' zwak:
hij/zij/het heeft zich terug-getrokken en geeft mensen zo de ruimte om zich te ontplooien en voor zichzelf en elk ander te beslissen.
Ik ben ervan overtuigd
dat de kerk vandaag die diepe weg
van Yehosjoea ha Natsri haMasjiach gaat,
ook via de synagoge en de moskee, het parlement of de regering:
ook zij worden immers naar de zijlijn van de maatschappij gedrukt,
waarvandaan g d in een gekreukt colbertje en met zere wangen
zijn Geest de wereld inblaast
['alsvanouds']!
Het zijn
de kommersjele wereldclubs
die spelen om de gouden wereldcups,
die de dienst uitmaken van verkiezingen en partijprogramma's,
dwarsverbindingen en global
economy ...
Maar de kerk
heeft soms nog wat moeite om dat te erkennen:
men heeft zolang 'baroech ata Adonai', deo volente & insjallah geroepen
dat ze nu soms nog wat moeilijk het 'hup Holland hup',
leve Ajax & Feyenoord uit de 'verstijfde bek' kunnen krijgen ~
en in beide gevallen snijdt dat ook in mijn eigen ahw 'pastorale vlees',
mijn eigen ervaringen van jongsaf aan met al die godsdienstige genootschappen,
ouwe & nieuwe sekten, sport- & gezelligheidsverenigingen, harmonie & fanfare,
carnavallen & bevrijdingsdagen!
De ontkerkelijking
en ontwerkelijking houdt de ontmanteling in
van een instituut dat nu toch al meer dan 1000 jaar overal in de samenleving aanwezig was,
met macht en pracht of gezag en
vooruitbetaald gelag!
Zoveel verdwijnt
in razendsnelle hogesnelheidstreinvaart:
talrijke kerkgebouwen {waaronder soms ook heel wat wondermooie!};
een brede kennis van christelijke tradities en culturen in eindeloze variaties all over the world;
een bijna vanzelfsprekende spirituele en morele vorming;
een wijdvertakt verijwilligerswerk en nog veel meer netwerken
die ooit het enige betekenden
waaraan men zich nog vast
kon houden ...
Geen wonder
dat de kerken zo nu en dan nog wat tegenspartelen
of alleen nog maar toegankelijk zijn voor een bepaald soort publiek,
dat op alles ja en amen zegt, zich bij alles neerlegt of juist evangelisch activistisch
keihard aan het werk gaat
met partijen ook voor de dieren of wat verder nog wel
wat aandacht behoeft!
Toch
moeten ze eraan geloven:
als g d zich naar de rand heeft laten schuiven,
dan past het de kerk om hem/haar/het daarin met vertrouwen
en niet zonder enige terechte vreugde
te volgen?
't Is
de geduchte weg
van de overgave waarin de kerk meer en meer
de gestalte van een 'zwakke' g d aanneemt: want dan alleen
kan er nog een wonder gebeuren ~ zij zal meer voor 'de sterken' gaan betekenen ~
vandaag al zo ongeveer de helft van de bevolking?
Die 'sterken'
hebben datgene waarvoor de kerk eigenlijk staat
even hard nodig als de z.g. 'zwakken', maar op een totaal andere wijze!
Ze zoeken naar de zin van het leven in hun werk[en], studie{s}, relaties, mooie dingen
en/of exotische vakanties aan verre stranden & in
[nog] onontgonnen jungles
tevergeefs?
Want
die "ZIN"
heeft iets soevereins:
je kunt hem/haar/het niet zomaar ergens vinden of zelf achter in een schuurtje
maar wat in elkaar fabrieken en gaan aanbidden, vereren, oppoetsen & aan de muur hangen
of opbergen in de kast ...
Dit
vereist een overgave
die het werk is van dezelfde Geest
die van de aanvang af mensen als muchomachobonobo ludensprudenssapiens e.d.
tot wat meer zelfbewuste individuen heeft gemaakt ...
Alleen iemand
die op eigen benen heeft leren staan, kan werkelijk neerknielen.
En je hoeft je nu ook al niet meer te verbeelden dat je vliegt,
terwijl je op je knieen ligt.
Als het tweesnijdend zwaard van de geest
onze ziel doorklieft en we opnieuw geboren worden
dan zien we alles met nieuwe zintuigen:
ogen en oren leren nu zien zonder kleppen in vervormende lachspiegels
van de diepste innerlijkheden tot en met
de allerverste verten.
Een kerk
die zich gekreukt
naar de zijlijn heeft laten manoeuvreren,
kent het geheim
van die overgave omdat het altijd al
in het centrum stond
van haar ontstaan en door de eeuwen verder gaan,
we zagen het alleen maar al te vaak
helemaal niet en deden 'het'
verkeren in haar
tegendeel!
Hoewel
zonder aanzien
of enige luister,
blaakt ze van zin en geluk:
daarom zal dan ook
een zwakke kerk
de sterken
aanspreken
...
@