myDihorizon

'Bedriegers zijn overal, ook in de natuur!'
TrouwInterview met evolutiebioloog Toby Kiers door Joep Engels/red.wet.

Klaplopers hebben bij natuurlijke selectie 'n streepje vóór?
't Léven dankt 't bestaan aan samenwerking, zegt TK: in de natuur werken cellen samen, net als micro-organismen, planten & dieren! Maar daaronder schuilt óók 't bedrog? Óveràl zijn er immers wezens die géén zìn hèbben om te investeren i/d coöperatie & líefst àlléén de vruchten willen plukken! "Dàt ìs 'n slìmme strategie", zegt TK, die vandaag haar oratie houdt als hoogleraar evolutiebiologie a/d VU @ A'dam: "Zelfzùchtige wezens hebben bij natuurlijke selectie [duidelijk] 'n streepje vóór!"

JE: 'Veel mensen willen graag bij 'natuur' denken aan harmonie? Samenwerken is [meestal] dé nòrm & klàplopers vormen de uitzondering: leugen & bedròg is [véél] meer iets v/d mens zèlf?'
TK: "Natúúrlijk, er zíjn veel vormen van mooie samenwerking, waarbij 'n díenst belóónd wordt met 'n wéderdienst: bijen die bloemen bestuiven & zó bevruchten & als dànk voor dìt aangenaam verpozen dáárvoor nèctar krijgen? Àlgen die koraalriffen onderhouden; ápen vlooien elkaar & de hé-le menselijke samenleving ìs één grote coöperatie! Maar bedriegers zijn óók óveràl: 't loont nu eenmaal om te blij-ven profitéren v/h wèrk van ànderen?"!

'Tot op zekere hoogte dan toch: àls er ergens TÉVÉÉL profiteurs zijn, dàn wordt de balans verstoord!'
"Balans is in déze 'n lastig woord: evolutie vindt plaats op 't niveau v/h individu; 't individuéle organisme 'bedenkt' 'n lìst èn
'bedríegt' de zaak? Vervòlgens is 't a/d gàstheer om dáárop te reagéren èn die bedríeger te bestràffen! 't Ziet 'r misschien ÚIT als 'n sy-steem 'in balans', maar er zijn vóórtdúrend [wéér] individuele beestjes die [vóóràl] voor éigen gewìn gaan! Er woedt i/d natuur ahw. al 'n heuse 'wapenwedloop': 'n stríjd TÙSSEN hàrde wèrkers èn bedríegers!?"

'Wéét die schìmmel of dàt insect (o.i.d.) ook dàt hij/zij/het aan 'n wapenwèdloop bézìg ìs?'
"Néé, wàt wíj zíen ìs 't resultaat van véle eeuwen evolutie: zó zijn er ook planten die hùlp krijgen van bv. bodembacteriën; die bacterie haalt voor de plant stikstof uit de lucht & krijgt dáár suiker & zuurstof voor terug! Wij ontdekten dat de plant die afgifte stòpt als de bacterie z'n werk níet meer doet! Of neem 'n grijs mòtje dat de bloemen van 'n Japanse boom bestuift: als dànk mag die mòt één of twee eitjes i/d bevruchte bloem leggen; níet méér, & ook niet ìn 'n ònbevruchte bloem, want dàn wordt de bloem afgeworpen!!"

'Dus de boom straft de mot & de plant straft de bacterie! Zijn de kléintjes altijd de klòs?'
"'t Is maar de vraag òf 't gróótste àltijd dé báás ìs: neem onze darmflora; bepalen we zèlf wàt we éten, òf zijn dat de bacteriën ìn onze darmen? Onderzoekers hebben fruitvliegjes andere darmflora gegeven, en díe páárden tóen met àndere fruitvliegjes dan voorheen! Of stèrker nog: als muizen besmet zijn met 'n bepaalde microbe, dàn beïnvloedt díe HÙN hèrsens zó dat díe múizen zich aangetrokken voelen tot kàtten! Dáárdoor worden ze óók snèller òpgegeten door de kàt & dàt is precies wat die microbe nódigheeft voor díe levenscyclus!"

'Wàt hèbben we híer zo nu eigenlijk aan?'
"Néém díe plànt met díe bactérie: je zóu kùnnen zèggen dat de plànt eraan verslááfd is - er níet meer zònder kàn?
I/d làndbouw willen we dàt graag òmdraaien: hóe kùnnen we plànt èn bactérie láten sámenwerken ZODÀT díe plànt méér stìkstof opne-men kan? Òf bv. bij de mèns: hóe kùnnen wíj ÒNZE darmbacteriën zó gaan veranderen dat wíj níet meer verlàngen naar vèt éten? Dàt is MÍJN stip a/d horizon!"

25 jun 2014 - bewerkt op 29 jul 2014 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende