Knallende ruzie kreeg hij met Denis Diderot & zelfs met de aimabele David Hume [die bekend stond als
le bon David].
Die laatste controverse was maandenlang HET onderwerp van gesprek in de Parijse salons. Zij was extra bitter aangezien Hume hem nota bene asiel verleende in London. Meerdere malen moest R o/d vlucht slaan vanwege z'n nogal omstreden
ideeen. Tegenwoordig is hij juist
mainstream geworden & 't is eerder de vraag op welke maatschappelijke terreinen zijn invloed NIET [meer] merkbaar is. Centraal in 't oeuvre van JJ staat z'n visie o/d natuur ~ z'n opvattingen over opvoe-ding & staatsvorming zijn hiervan 'n afgeleide. Maar om hem zomaar 'n natuurliefhebber te noemen, is 'n understatement van jewelste. Van de stadse hectiek moest hij niets hebben, overigens niet geheel onbegrijpelijk gezien zijn status van erg vreemde snuiter in 't Parijse salonleven. Naar buiten dus [de paden op de lanen in: vooruit met flinke pas enzovoorts], ver weg van de roddel & achterklap & 't valse decorum dat inherent was aan 't maatschappelijk verkeer [hoepelrokken e.d.?];
't landleven was pas 't ECHTE leven. Hoe goed had de natuurmens het wel niet! Die zwierf zomaar dolgelukkig door de uit-gestrekte wouden, die semiparadijselijke trekken krijgen i/d beschrijvingen van JJ, & 't laatste waar hij zich druk om maakt
is hoe hij overkomt op anderen. Allemaal opsmuk die danig wordt overschat?!
Die vermeende zuiverheid v/d natuur oefent ook nu nog steeds 'n grote aantrekkingskracht uit, zij 't dat mensen hier nu wat selectiever mee omgaan. Zo krachtig als Rousseau 't drukke stadsleven afwees zijn er, als 't erop aankomt, nog maar
zeer weinigen. Is 't immers niet zo dat de meeste mensen i/d stad wonen [& elke dag nog steeds meer!?] & dat men kiest voor 't "comfort" dat daarbij behoort?! De fulltime natuurmens is onderhand zeer zeldzaam geworden als 'n naald i/d hooi-berg. Dat alles neemt niet weg dat de stadsmens 't af & toe zeer op de heupen krijgt ~ bijvoorbeeld als de zomervakantie zich aandient? Allemaal dus zeer welbekende uebermenselijke verschijnselen: hebben is hebben & krijgen is de kunst
...
