Voor mijn gevoel is het al als een vloeiende lijn geworden: het moment van ontstaan en weer vergaan ~ zo ver mogelijk teruggaan in de tijd & ook het vooruitkijken naar wat nu nog op komst is?
Het enige wat ik kan vaststellen is dat we er allemaal deel van uitmaken: net als alle andere onderdelen, mineraal, plantaardig, dierlijk, menselijk & daarom dan ook 'g ddelijk' ~ alles is met elkaar verbonden en niets is meer onmogelijk, onvoorstelbaar, onecht, onverklaarbaar of onaangenaam ~ alles is EEN geheel!!
Uiteindelijk is dit alles een kwestie van positieve en negatieve invloeden op elkaar: de uitersten bepalen datgene wat zich daartussenin kan bevinden for the time being?!
En onze eigen deelname aan dit geheel van samengestelden: stimuleren we de groei van het positieve en remmen we het negatieve af, of leven we meer 'neutraal', onbepaald, toevallig, willekeurig, vrijblijvend in het 'groot' of in het 'klein'?
Hoe je het dan ook wilt verwoorden, benoemen, aanduiden of omschrijven: het blijft afhankelijk van al onze eigen & sociale aangeboren gevoeligheden ~ we doorstaan die eerste negen maanden & onze kindertijd & dan is er op grond van ons verdere bewustwordende bestaan een heel spoor van gebeurtenissen & interrelaties tussen alle uitersten waar we ons lijken te bevinden in al die dagen & nachten in diverse geestes~ stadia ...
't Enige dat in dit alles van belang is voor mijn gevoel & bij m'n weten is de veelzijdigheid ervan: 'geest'!! Deskundigen op deze gebieden die zich bezighouden met het voorbereiden van leerlingen op een ietwat hoger onderwijs vinden nog steeds dat we de traditionele driedeling in de filosofie verder zouden moeten kunnen verkennen: het goede, het ware & 't schone.
Indien enigszins mogelijk dus naast 't leren lezen & schrijven, tekenen & rekenen wat kentheorie, wetenschapsfilosofie, metafysica, ethiek, esthetica & al die aanverwante psychedelicatessen & 'basisvoorwaarden' voor ons moderne sociale/indivduele bestaan: keiharde & ook zeer softe filosofie, zoals taalfilosofie & logica, om te voorkomen dat we telkens weer al met al blijven verzanden in oeverloos geouwehoer, bodemloze bullshit, vreselijk oppervlakkig zeveren en bot gezeur!
Filosofie is nu eenmaal een discipline waarin je meestal niet over het gebruikelijke experimentele 'bewijs' kunt beschikken & waarin alles dus in feite afhangt van de scherpte & betrouwbaarheid van al onze argumentaties?
Gaat een complex & nogal abstract onderdeel als esthetica, de schoonheidsleer, gewone gemiddelde scholieren misschien niet wat boven hun 'moderne' petjes?
Dat hangt ook maar helemaal af van de manier waarop docenten het benaderen: esthetica is denken over het schone, & dat betekent dan ook meestal: theoretiseren over kunst?
Wat is kunst en waar liggen de wortels van ons menselijke{r} bestaan? Maar het is ook denken over representatie ~ een portret representeert een geportretteerde: daar krijgt het dan ook een groter relevantie mee!
Politiek is bijvoorbeeld ook een vorm van representatie: we leven immers in een zogenaamde representatieve democratische 'monarchie'? En geschiedenis draait al met al vooral om het bestuderen van historische teksten, representaties van het verleden; dus zelfs een subdiscipline als de esthetica heeft een veel groter bereik dan je misschien op het eerste gezicht wel zou verwachten?!
Wat hebben 'gewone' scholieren eigenlijk aan al dit soort kennis?
Strikt genomen is er geen sprake van een praktisch nut: dat blijft dus best wel wat meer liggen bij vakken als taal, rekenen & dergelijke! Want als je die niet normaal kunt beheersen, kun je meestal nog maar heel moeilijk een baan vinden ...
Dat is met filosofie meestal niet zo: over het algemeen zal geen enkele werkgever er verder naar vragen. Maar er zijn natuurlijk ook wel meer vakken op school die verder geen onmiddellijk praktisch nut hebben voor de latere bezigheden van de 'gemiddelde' leerling? Dat is geen probleem, zoals Seneca reeds zei: 'non scholae, sed vitae discimus', wij leren niet voor school, maar voor het leven!
Filosofie is voor de orientatie van een leerling van [levens]belang, EN voor onze rol als staatsburger: neem 'n onderdeel als politieke filosofie, waarbij men het een en anders zou kunnen leren over totalitaire systemen, de denkfouten die daarin zitten - dat kan eraan bijdragen dat we daar in de toekomst weer wat minder snel in verzeild zullen raken dan voorheen nogal eens het geval was her en der op onze aardbol!
Onderdelen als logica kunnen het vermogen van mensen scherpen om zin van onzin te onderscheiden. Filosofie draagt dus al met al bij aan wie we zijn, wat we doen & het trachten te beseffen waarom & hoezo eigenlijk.
Het biedt ons een verdere orientatie op onszelf, de anderen en de hele wijde wereld van elke plaats/tijd!! Alles wat er is dat we kunnen leren kennen in ons korte bestaan vloeit in elkaar over & heeft tegelijkertijd een eigen waarde, plaats- & tijdbepaling voorzover we in staat zijn om onze zintuigen zinvol te gebruiken.
Dat alles is allemaal min of meer waar: filosofie is aantoonbaar de meest breinprikkelende vorm van ons denken: wat dat betreft zou, indien ook maar enigszins mogelijk, elke leerling en ieder kind erbij gebaat zijn om iets meer kennis te kunnen maken met filosofie: ook al lagere onderwijsniveaus & basisscholen!
Een kind dat de vraag voorgelegd krijgt of een bloemkool pijn heeft als die wordt opgegeten, leert in ieder geval al dat je alles mag denken & dat alles 'denkbaar' is! Filosofie kan leerlingen leren om te reflecteren over wat zich voordoet in het leven, welke redenaties nog wel enigszins steek houden & welke dus juist nu ook helemaal niet, hoe theorie en praktijk zich tot elkaar verhouden, en om een houding te ontwikkelen tegenover al onze onzekerheden, vaagheden & schijnbaar eindeloze ambivalenties?
En waarschijnlijk nog wel het allerbelangrijkste: filosofie vergroot je inzichten in het 'ongoing' maatschappelijk debat nu & hier?!
We leven nu eenmaal allemaal in een samenleving die niet alleen maar z.g. multicultureel is, maar vooral ook multimoreel & multipolitiek!
Dat betekent dan nu dus ook dat we niet meer zomaar zoals vroeger nog wel eens het geval was over 'vaststaande' zekerheden kunnen beschikken op grond waarvan we zouden kunnen zeggen: ik vind 'gewoon' dit of dat, zo is het nu eenmaal en niet anders!
Je hebt tegenwoordig nu wel wat meer uit te leggen omdat er nu eenmaal eindeloos veel visies zijn die tegelijk allemaal naast en met elkaar bestaan! En al die sterk uiteenlopende meningen worden in het debat ook nog vaak eens veel radicaler geuit dan zo'n veertig of vijftig jaar geleden meestal nog het geval was?
Toen waren het over het algemeen de z.g. grote zuilen die grotendeels langs elkaar heen leefden als rooms katholieken, reforma-torisch protestantse hervormden, gereformeerden, vrijzinnigen, liberalen, socialisten, fascisten, communisten en anarchisten {e.d.}!
Louter en alleen maar wat 'kennis' hebben van zo'n zuil of cultuur van een ander is nu niet meer voldoende: vroeger kon je je hele leven 'beschermd' voortbestaan binnen brainwash & aanverwante hersenspoelingen, gezagsstructuren & de min of meer rechtlijnige gevolgen van dat alles?!
Je moet vandaag de mydidag haast wel 'n soort van filosofisch instrumentarium ter beschikking hebben om het standpunt van die ander{en} nog te kunnen begrijpen en om iets beter te kunnen onderbouwen waarom jijzelf nu eigenlijk wel of niet een bepaald standpunt inneemt?
Of het moet je 'natuurlijk' allemaal helemaal niets kunnen schelen als volwassen idioot, zwakzinnige, mongool, zwaargestoorde of alcoholist? Het is en blijft vanzelfsprekend ook nog eens zowel een sociale als een privekwestie: er zijn nu eenmaal allerlei wetten en regels ontstaan in de loop der eeuwen en we kunnen ons er door omstandigheden ook weer aan onttrekken of doodgewoon niet in staat zijn om iets te snappen, aan- of bijleren & te waarderen?
Maar filosofie echt 'verplicht' stellen? Nee, dat klinkt ons nou ook weer niet direct als muziek in de oortjes! Het is wel heel belangrijk om tenminste een vakkenpakket aan te bieden dat zowel intellectueel uitdaagt als gevoelens van solidariteit & betrokkenheid ontwikkelt?!
Een pakket dat leerlingen leert hoe we kunnen bijdragen aan de samenleving & onze eigen 'menswording'! Of we bijvoorbeeld nu wel echt voor kinderen willen zorgen [en onszelf/elk ander], en hoe dan wel!? Is dat alles niet nog steeds eigenlijk een pure privekwestie?
In in hoeverre mogen overheden zich inmengen in persoonlijke individuele aangelegenheden: onderwijs [e.d.] is nu eenmaal een vorm van sociale overleving [en overlevering], een manier om onze bestaande kennis aan nieuwe{re} generaties te kunnen doorgeven [& 'virtueel cyberspeciaal' te sturen]!
Daarom was, is en blijft het nog steeds van belang om toch minstens een visie te hebben op wat je nu eigenlijk wel of niet in stand wilt of kunt [mag?] houden?! Of eventueel 'bereiken'! Wat voor burgers zijn het die 'we willen'?
Hebben we nog wel een 'mensbeeld'?
En stel dat al die burgers 'filosofen' [e.d.] waren & ze konden [nog steeds] niet voor zichzelf & elkaar zorgen, dan zou dat nog steeds geen goede samen-leving [kunnen] zijn! Er moet dus al met al sprake zijn van een bepaald [momenteel] evenwicht om ons voorlopig wat verder te kunnen orienteren: hart & onderbuik moeten ook ontwikkeld worden ~ we kunnen nu eenmaal niet zonder een redelijk functionerend lichaam [en een 'normaal' werkzame geest]!
Als filosoof ben je dan misschien wel vooral iemand die vragen stelt maar er zijn ook mensen nodig die antwoorden kunnen geven of die in elke geval tijdelijk voor een bepaald [beperkt] antwoord moeten kunnen kiezen, zoals de politici [en dan liever niet van het al te grijsgrauwe middelmatige soort of van die extreem fanatiek radicalen & gewelddadige populisten, egotrippers & hansworsten]?!
Wat zou er dan verder nog in ons vakkenpakket tegenover & naast filosofie moeten staan om die onderbuik, de daadkracht & onze sensibiliteit te kunnen ontwikkelen? Minstens muziek, literatuur, natuurlijke beweging, voedingsleer & misschien ook wel bijvoorbeeld 'n middag in de maand [of de week] om voor 'n {ander} kind, zieke of bejaarde [e.d.] te zorgen ...
Het enige 'lastige' van filosofie is: het zit allemaal 'in ons brein' ~ en ons leven is niet alleen maar brein a la brainwash, Zwijnstein/Bommel~ of Olleke Bolkestein maar 'n geheel van al wat was & aan het worden is {binnenin & rondom ons}!