mydigrijs ~grijzer ~grijst {zwartwitduisternissen}

Vervolg ka db pag. 148

't Begin van de 16e eeuw was niet alleen een tijd van meeslepende successen, maar ook van wijdverbreid onbehagen ...

De protestantse hervormers Huldrych Zwingli (1484-1531) & Johannes Calvijn (1509-1564) ervoeren allebei 'n sterk besef van falen en onmacht vóórdat zij nieuwe religieuze oplossingen vinden konden?!!

De katholieke hervormer Ignatius de Loyola (1491-1556), de stichter van de orde der je-zuïeten, vergoot tijdens de mis zoveel tranen dat artsen hem waarschuwden dat hij gevaar liep om zijn gezichtsvermogen te verliezen.

Ook bij de Italiaanse dichter Francesco Petrarca (1304-1374) zaten de tranen hoog: 'Al is de tranenvloed waarmee ik heb getracht om mijn zonden uit te wissen zo overstelpend dat ik er nauwelijks over kan spreken zonder (alweer) in wenen uit te barsten, tot nu toe is alles vergeefs geweest: God is waarlijk de beste, & ik ben de slechtste!'

Weinigen ervoeren de existentiële angst van die tijd zó hevig als 'n jonge monnik in 't augustijner klooster in 't duitse Erfurt:
"HOEWEL IK ME VOORBEELDIG HIELD AAN DE MONASTIEKE LEEFREGELS, VOELDE IK ME EEN ZONDAAR MET EEN BEZWAARD GEWETEN TEGENOVER GOD. OOK KON IK NU NIET GELOVEN DAT IK HEM MET MIJN DOEN EN LATEN HAD GEHAAGD! IN PLAATS VAN DIE RECHTVAARDIGE GOD LIEF TE HEBBEN DIE DE ZONDAARS STRAFTE, HAD IK JUIST EEN AFKEER VAN HEM? [...] MIJN GEWETEN SCHONK ME GEEN ZEKERHEID, IK BLEEF TWIJFELEN EN HIELD MEZELF VOOR: 'JE HEBT HET NIET GOED GEDAAN. JE WAS NIET BEROUWVOL GENOEG. JE HEBT BIJ JE BIECHT IETS VERZWEGEN!"


Maarten Luther (1483-1546) was opgeleid i/d traditie v/d scholastieke filosofie van Willem van Ockham (ca. 1285 - ca. 1349), die de christenen had aangespoord om te trachten Gods genade te verdienen door middel van goede werken. maar Luther viel ten prooi aan kwellende
depressies
& geen v/d traditiole betuigingen van vroomheid hielp hem z'n extreme angst voor de dood te verlichten. Om aan zijn angst te ontsnappen stort-te hij zich vol overgave in allerlei hervormingsacties: hij wond zich met name op over 't pauselijk beleid om aflaten te verkopen teneinde de kerkelijke schatkist verder te blijven spekken (& zo ook de afgodische Sint Pieterskerk @ Rome's Vaticaanstaat te blijven bouwen?)! Luther vond 'n uit-weg uit zijn existentiële onbehagen door middel van exegese: de eerste keer dat hij 'n compleet exemplaar v/d hele Bijbel onder ogen kreeg, was hij nog stomverbaasd dat er zoveel méér teksten in stonden dan hij zich ooit eerder had gerealiseerd!

't Was hem te moede alsof hij hem voor het eerst (nu pas) ècht zag: later werd Luther docent i/d Heilge Schrift & de filosofie aan de universiteit van Wittenberg, & in de tijd dat hij hier doceerde over de Psalmen & de Brieven van SP aan de Romeinen & de Galaten (1513-151cool!, maakte hij 'n spirituele doorbraak door die hem in staat stelde om zich verder te kunnen bevrijden van de knellende banden van het zg. ockhamisme. Zijn eerste colleges over de Psalmen waren nog wel conventioneel: hij nam de tekst vers voor vers door met behulp v/d. Traditie v/d Viervoudige Schriftzin, maar op twee manieren pakten Luther 't anders aan dan z'n voorgangers?!

Ten eerste vroeg hij universiteitsdrukker Johannes Gutenberg om speciaal voor hen 'n psalmboek te maken met 'n brede(r) kantlijn & veel (meer) witruimte waarin hijzelf aantekeningen kon maken ~ ZÓ had hij door de traditonele glossen weg te halen de heilige bladzijden als 't ware schoongeveegd om 'opnieuw te kunnen beginnen'?!? Ten tweede introduceerde hij 'n geheel nieuwe defi-nitie v/h begrip 'letterlijke schriftzin'! Met 'letterlijk' bedoelde hij niet de oorspronkelijke intentie v/d auteur, maar 'christologisch':
"DE HELE SCHRIFT,"
zo beweerde hij,
"GAAT OVER NIETS ANDERS DAN CHRISTOS, HETZIJ IN RONDE WOORDEN, HETZIJ IN BEDEKTE TERMEN!"
'HAAL CHRISTUS UIT DE SCHRIFT,'
zei hij bij 'n andere gelegenheid,
'EN WAT BLIJFT ER DAN NOG OVER?'

't Antwoord daarop is niet zo moeilijk: 'n HELEBOEL!
verdrietig
21 jul 2012 - bewerkt op 21 jul 2012 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende