Als al die geschriften in de bijbel geen boeken zijn in de moderne zin van het woord, wat zijn ze dan wel?
Waar, wanneer & waarom zijn we onze verhalen gaan opschrijven, vastleggen, uittekenen, oplezen, vertellen, vertalen, bewaren & ermee gaan spelen zoals we ooit ook begonnen met mimiek, gebarentaal, communicatie, manipulatie, stokken, stenen, wapens, propaganda, handel, kunst & 'wat al niet' ......?
Om die vragen enigszins te kunnen beantwoorden moeten we verder onderzoek blijven doen naar die rol van het schrijven in het vroege Israël & het omringende Nabije Oosten! Je kunt beginnen met de literaire productie in het prehellenistische Palestina te vergelijken met al de praktijken die gebruikelijk waren in 't oude Mesopotamia. Historisch gezien hebben twee factoren een beslissende invloed uitgeoefend op de aard van geschreven documenten.
In 't Oude Nabije Midden Oosten: het feit dat de beschavingen van die tijd in de meest wezen-lijke zin vooral orale culturen waren waarin het kunnen lezen en schrijven was voorbehouden aan een kleine elite, en de materiële voor-waarden voor het schrijven in de Oudheid: het materiaal dat gebruikt werd om op te schrijven en het werk dat de fysieke productie van teksten kostte.
We kunnen zien dat noch de culturele, noch de materiële voorwaarden voor het schrijven gunstig waren voor de verdere en nadere ontwikkeling van een boekcultuur & dat de eerste joodse boeken afkomstig zijn uit de hellenistische tijd.
Niets ontstaat 'zomaar' voor niets toevallig uit een voorgaand iets zonder reden, zin, nut, doel of belang:
in den beginne mag 't dan misschien wel min of meer by chance zijn ontstaan omdat we merkten wat we allemaal konden doen met veel
geschreeuw, spannende verhalen rond kamp-vuren in lange avonden van hitte & kou, overvloed & gebrek, stammen, families, parmantige uithuwelijkingsprocedures & te verwekken generaties, maar in de loop van de tijd, talloze eeuwen geleden, gebeurde er uiteindelijk niets meer 'zomaar'?!
Wat er naderhand uit ontstond was vooral afgestemd op 't zinvolle(r) beredeneerd voortbestaan van tradities, gewoonten, culturele (e.d.) ontmoetingen, schoonheid, macht & 'politiseringen' ...
Ook onze geletterdheid & commercialisering komt niet zomaar uit 't niets (de hemel) gevallen: ga maar rustig zelf na waaruit 't ontstaat!
De grote beschavingen van de Oudheid waren culturen waarin teksten aanvankelijk vooral mondeling werden overgeleverd & opgeslagen
in onze flexibeler breinfestijnen 'via/via'. Hoewel de cijfers per plaats & periode verschillen, vormden de geletterden altijd slechts 'n zeer kleine groep van de samenleving. Niets is volkomen vanzelfsprekend omdat het 'er is': al wat we zijn heeft (meer) oorzaken en gevolgen.
Mesopotamiers waren uitvinders van 'schrift', maar toch kon minder dan 5% v/d bevolking lezen of schrijven. In Egypte lag 't aantal ge-letterden iets hoger dan in Mesopotamia, maar zelfs de meest ruime schattingen komen ook hier niet veel verder dan 7% van het volk.
In de klassieke wereld was de situatie niet anders: Griekenland had 'n percentage geletterden van ongeveer 10%, maar bleef desondanks vooral ook 'n orale cultuur waarin retorica HET fundament & welsprekendheid HET doel v/d opvoeding vormden. 't Bepalen v/d graad van geletterdheid in 't Oude Nabije Midden Oosten is geen kwestie v/h eenvoudig optellen van percentages & cijfers. Door het ontbreken van onweerlegbare gegevens, wisselen cijfers met motieven, vooroordelen & persoonlijke vermoedens v/d nijvere onderzoeker.
Sommige onderzoekers overdrijven 't veronderstelde niveau van geletterdheid, terwijl anderen het onderschatten. Mede door de zeer minimalistische schattingen van vroeger geleerden, bestaat er momenteel 'n trend om hoger getallen te noemen. Zie o.a. Simo Parpola: 'geletterdheid in 't Assyrische {Wereld} Rijk was veel wijdverbreider dan tot nu toe werd aangenomen ~ geletterdheid lag binnen 't bereik van elke welgestelde Assyrische familie ...
Ik kan die prille aanvangspogingen van toen niet meer loszien van onze huidige toestand 'wereldwijd':


slaap zacht enzo ...