mydieldorado vol fundi's, loverboys & breezergirls
De trouwe verdieping van religie&filosofie bevat weer eens 'n prachtartikel over fundamentalisme.
'n Fundamentalist was ooit 'n Amerikaanse protestant die z'n geloofsfundamenten trachtte veilig te stellen
tegenover de heidenen, papen allerlei andere binnen- & buitenlandse migranten van her en der op aarde.
Tegenwoordig zien we daarbij beelden van neerstortende vliegtuigen in 't WTC, zelfmoordaanslagen in de metro's, orthodoxe christen-fundamentalisten die abortusartsen willen vermoorden & soortgelijke fanatici.
Fundamentalist staat tegenwoordig, honderd jaar na de introductie van die term gelijk aan militante religi-euze fanatici & allerlei terroristen uit wat voor benauwende hoek dan ook: het is scheldwoord 'n geworden.
Niet zonder reden, maar wat meestal nauwelijks nog bekend is: fundamentalisme werd voor het eerst pas gebruikt voor 'n groepje goedbedoelende Amerikaanse christenen die de door hun aanbeden vijf geloofs-fundamenten op 'n agitatie-propagandistisch rijtje zetten. Deze behoudende christenen wilden hun traditi-oneel orthodoxe leerstellingen verdedigen & veiligstellen tegenover al die moderner & liberaler theologen.
Men wilde terug naar wat men zag als de fundamenten: niets meer & niets minder. Dina heeft het wat dat
betreft altijd over de Heidelberger catechismus & de Dordtse synode, zwartekousen- & hoedjesaanhangers.
Inmiddels is fundamentalisme 'n containerbegrip & wordt 't keer op keer geplakt op bijna elke orthodoxe,
strijdbare & fanatieke vorm binnen alle religieuze EN sommige politieke groeperingen die 't zelfde trachten
te doen waar ook ter wereld. Die term was er wellicht nooit gekomen zonder rijke zakenlui afkomstig uit de
bible-belt van California ['t Eldorado v/d Gaucho enzo], twee broers, rijkgeworden i/d oilbusiness, fi-nancierden 3 miljoen exemplaren van "The Fundamentals: A Testimony to the Truth". Dat was 'n serie van
90 essays in 12 boeken die tussen 1910 & 1915 werden verspreid onder protestantse leiders, wetenschap-pers, studenten & uitgevers in Amerika & Engeland. Centraal daarin stonden de 5 dogma's: de onfeilbaar-heid v/d Bijbel, de maagdelijke geboorte & de goddelijke natuur van Christos, zijn plaatsvervangend & z'n
verzoenend lijden, lichamelijke opstanding & wonderen, & zijn {'spoedige'} "Wederkomst". Overtuigd als ze waren van die 'fundamenten' & dat [binnenkort] het 'einde der tijden' zeer nabij was, zagen de broers
't als hun plicht om nog even zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te redden van de aanstaande hel.
't Vastleggen v/d fundamenten was 'n krampachtige poging om zich te willen verweren tegen de moderner
theologie & 'n 'losgeslagen' chaotische samenleving. In Amerika speelde religie al van meet af aan 'n veel
te belangrijke rol {Nieuw A'dam, Pilgrimfathers & allerhande vluchtelingen van overal elders op de aarde!}!
't Land werd vooral verder opgebouwd door de Britse protestanten die naar Amerika verkasten vanwege de
achtervolgingen in hun oorspronkelijke thuisland om daar 'n nieuwe zuiverder protestantse gemeenschap
op te kunnen bouwen. Maar in dat 'beloofde land' kwamen er rond 1900 steeds meer golven immigranten
vanuit midden-, oost- en zuid-Europa die vaak ook nog eens rooms-katholiek, oosters-orthodox of joods
waren. De oorspronkelijk protestantse Amerikanen zagen dat alles met lede [scheve] ogen aan: zij waren
doodsbang dat voortaan 't aanvankelijk protestantse karakter van hun natie [vrijmetselaars/bouwvakkers]
naar de knoppen ging. Vandaar ook de onstuitbare behoefte om steeds opnieuw allerlei paaltjes i/d grond
te slaan, strikte fundamenten te benoemen waarover niet & nooit meer kon worden onderhandeld & 'n mi-nimale versie van hun geloofsbelijdenis 'voor eeuwig' vast te stellen. Opvallend is dat vier van die vijf pun-ten vooral te maken hebben met de 'historische, feitelijke juistheid' van de Bijbel & alleen 't punt v/d ver-zoening vooral 'n nogal eenduidige interpretatie was: het bloed van Christus reinigt de gelovige van alle zonden & verzekert van eeuwige zaligheid i/d hemel enzo als men zich aan bepaalde regels kon houden?
Die serie werd dus 'n grote flop [net als alle andere pogingen van mensen om hun mening op te dringen]!
't Was al met al 'n krankzinnige onderneming pm die serie zo wijd & zijd te versprijden: de essays waren
vooral eigenlijk bedoeld om fundamentalistische, behoudende protestanten 'n ietwat beter intellectueel i-
mago te geven net als vijftig jaar later 'imagine all the people', l'imagination au pouvoir & trotskisme etc.
maar daarvoor waren ze niet academisch genoeg zodat de serie niet meer serieus werd genomen omdat ze iets stuurloos & totaal willekeurigs over zich hebben? Anyway, in 1920 valt voor 't eerst de term funda-mentalist: 'n conservatieve baptist & uitgever, gebruikt hem & bedoelt daarmee degene die bereid is om vorstelijk te strijden voor de fundamenten als een soort van geloofsheld alsvanouds die door 't vuur gaat?
't Befaamde apenproces ['monkey-trial'] van 1925 kwam 't imago v/d fundamentalisten bepaald niet
ten goed: de fundamentalisten spanden deze rechtszaak aan tegen 'n biologie leraar uit Tenessee omdat
die 'n evolutietheorie onderwees op de middelbare school! [Iets dergelijks kom je ook nog tegen bij volle
evangelie pinksterzendelingen & achterdochtige barbaren die alles & iedereen graag willen wantrouwen?]!!!
Maar 't werd dus 'n zaak waarin de Amerikaanse fundamentalistische subcultuur terechtstond: deze subcul-tuur zou volkomen belachelijk worden gemaakt door de persverslagen v/d onbehouwen argumentatie van
des leraars tegenstanders. Daarentegen waren er wel vooraanstaande leden v/d intellectuele wetenschap-pelijke elites die ten gunste van 'de evolutie' getuigden. Zo kwamen de fundamentalisten alras in 'n iso-lement terecht, gingen ondergronds & verbonden zich vooral ook na de Twee Wereldoorlogen met uiterst
reactionaire stromingen zoals 't anticommunisme e.d. [compleet met hun bunkers, wapens en trainingen]!
Pas in 't midden v/d jaren zeventig kwamen ze weer eens opnieuw in beeld & kregen politieke betekenis?
Daar ging enorme groei v/d evangelische beweging[en] aan vooraf, o.a./o.l.v. de evangelist Billy Graham
[& talloze andere heftige hijgers, stugge stijgers met trillende troepen jubelende juichers & collectezakken]
die ook die oeroude evangelisch christelijke fundamenten [in hun ogen] onderschreven, maar ietwat meer
kozen ciir individuele bekering om gezin & maatschappij te veranderen [voordat 't definitieve eind er was]!
Van onderen/onderaf dus al met al: 'n bloeiende bron voor de boulevardpers net als met al de VS-idolen]!
De behoefte om de maatschappij ook van bovenaf - vanuit politiek & onderwijs - te veranderen nam weer
toe toen ietwat liberaler/moderner invloeden binnen protestantse & rooms-katholieke kringen toenamen?!
Daarmee zijn we alweer in ons heden van de afgelopen tientallen jaren beland met Bill's cigar [forgive that
man his cigar] & de oude & jonge Bushes, Ronald Reagan, Margaret Thatcher, Osamas & Obamas a.s.o.:
tijd om wat te eten & te drinken onder grijsblauwe luchten met zonnestralen & 'n fris voorjaarswindje
...
'n Fundamentalist was ooit 'n Amerikaanse protestant die z'n geloofsfundamenten trachtte veilig te stellen
tegenover de heidenen, papen allerlei andere binnen- & buitenlandse migranten van her en der op aarde.
Tegenwoordig zien we daarbij beelden van neerstortende vliegtuigen in 't WTC, zelfmoordaanslagen in de metro's, orthodoxe christen-fundamentalisten die abortusartsen willen vermoorden & soortgelijke fanatici.
Fundamentalist staat tegenwoordig, honderd jaar na de introductie van die term gelijk aan militante religi-euze fanatici & allerlei terroristen uit wat voor benauwende hoek dan ook: het is scheldwoord 'n geworden.
Niet zonder reden, maar wat meestal nauwelijks nog bekend is: fundamentalisme werd voor het eerst pas gebruikt voor 'n groepje goedbedoelende Amerikaanse christenen die de door hun aanbeden vijf geloofs-fundamenten op 'n agitatie-propagandistisch rijtje zetten. Deze behoudende christenen wilden hun traditi-oneel orthodoxe leerstellingen verdedigen & veiligstellen tegenover al die moderner & liberaler theologen.
Men wilde terug naar wat men zag als de fundamenten: niets meer & niets minder. Dina heeft het wat dat
betreft altijd over de Heidelberger catechismus & de Dordtse synode, zwartekousen- & hoedjesaanhangers.
Inmiddels is fundamentalisme 'n containerbegrip & wordt 't keer op keer geplakt op bijna elke orthodoxe,
strijdbare & fanatieke vorm binnen alle religieuze EN sommige politieke groeperingen die 't zelfde trachten
te doen waar ook ter wereld. Die term was er wellicht nooit gekomen zonder rijke zakenlui afkomstig uit de
bible-belt van California ['t Eldorado v/d Gaucho enzo], twee broers, rijkgeworden i/d oilbusiness, fi-nancierden 3 miljoen exemplaren van "The Fundamentals: A Testimony to the Truth". Dat was 'n serie van
90 essays in 12 boeken die tussen 1910 & 1915 werden verspreid onder protestantse leiders, wetenschap-pers, studenten & uitgevers in Amerika & Engeland. Centraal daarin stonden de 5 dogma's: de onfeilbaar-heid v/d Bijbel, de maagdelijke geboorte & de goddelijke natuur van Christos, zijn plaatsvervangend & z'n
verzoenend lijden, lichamelijke opstanding & wonderen, & zijn {'spoedige'} "Wederkomst". Overtuigd als ze waren van die 'fundamenten' & dat [binnenkort] het 'einde der tijden' zeer nabij was, zagen de broers
't als hun plicht om nog even zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te redden van de aanstaande hel.
't Vastleggen v/d fundamenten was 'n krampachtige poging om zich te willen verweren tegen de moderner
theologie & 'n 'losgeslagen' chaotische samenleving. In Amerika speelde religie al van meet af aan 'n veel
te belangrijke rol {Nieuw A'dam, Pilgrimfathers & allerhande vluchtelingen van overal elders op de aarde!}!
't Land werd vooral verder opgebouwd door de Britse protestanten die naar Amerika verkasten vanwege de
achtervolgingen in hun oorspronkelijke thuisland om daar 'n nieuwe zuiverder protestantse gemeenschap
op te kunnen bouwen. Maar in dat 'beloofde land' kwamen er rond 1900 steeds meer golven immigranten
vanuit midden-, oost- en zuid-Europa die vaak ook nog eens rooms-katholiek, oosters-orthodox of joods
waren. De oorspronkelijk protestantse Amerikanen zagen dat alles met lede [scheve] ogen aan: zij waren
doodsbang dat voortaan 't aanvankelijk protestantse karakter van hun natie [vrijmetselaars/bouwvakkers]
naar de knoppen ging. Vandaar ook de onstuitbare behoefte om steeds opnieuw allerlei paaltjes i/d grond
te slaan, strikte fundamenten te benoemen waarover niet & nooit meer kon worden onderhandeld & 'n mi-nimale versie van hun geloofsbelijdenis 'voor eeuwig' vast te stellen. Opvallend is dat vier van die vijf pun-ten vooral te maken hebben met de 'historische, feitelijke juistheid' van de Bijbel & alleen 't punt v/d ver-zoening vooral 'n nogal eenduidige interpretatie was: het bloed van Christus reinigt de gelovige van alle zonden & verzekert van eeuwige zaligheid i/d hemel enzo als men zich aan bepaalde regels kon houden?
Die serie werd dus 'n grote flop [net als alle andere pogingen van mensen om hun mening op te dringen]!
't Was al met al 'n krankzinnige onderneming pm die serie zo wijd & zijd te versprijden: de essays waren
vooral eigenlijk bedoeld om fundamentalistische, behoudende protestanten 'n ietwat beter intellectueel i-
mago te geven net als vijftig jaar later 'imagine all the people', l'imagination au pouvoir & trotskisme etc.
maar daarvoor waren ze niet academisch genoeg zodat de serie niet meer serieus werd genomen omdat ze iets stuurloos & totaal willekeurigs over zich hebben? Anyway, in 1920 valt voor 't eerst de term funda-mentalist: 'n conservatieve baptist & uitgever, gebruikt hem & bedoelt daarmee degene die bereid is om vorstelijk te strijden voor de fundamenten als een soort van geloofsheld alsvanouds die door 't vuur gaat?
't Befaamde apenproces ['monkey-trial'] van 1925 kwam 't imago v/d fundamentalisten bepaald niet
ten goed: de fundamentalisten spanden deze rechtszaak aan tegen 'n biologie leraar uit Tenessee omdat
die 'n evolutietheorie onderwees op de middelbare school! [Iets dergelijks kom je ook nog tegen bij volle
evangelie pinksterzendelingen & achterdochtige barbaren die alles & iedereen graag willen wantrouwen?]!!!
Maar 't werd dus 'n zaak waarin de Amerikaanse fundamentalistische subcultuur terechtstond: deze subcul-tuur zou volkomen belachelijk worden gemaakt door de persverslagen v/d onbehouwen argumentatie van
des leraars tegenstanders. Daarentegen waren er wel vooraanstaande leden v/d intellectuele wetenschap-pelijke elites die ten gunste van 'de evolutie' getuigden. Zo kwamen de fundamentalisten alras in 'n iso-lement terecht, gingen ondergronds & verbonden zich vooral ook na de Twee Wereldoorlogen met uiterst
reactionaire stromingen zoals 't anticommunisme e.d. [compleet met hun bunkers, wapens en trainingen]!
Pas in 't midden v/d jaren zeventig kwamen ze weer eens opnieuw in beeld & kregen politieke betekenis?
Daar ging enorme groei v/d evangelische beweging[en] aan vooraf, o.a./o.l.v. de evangelist Billy Graham
[& talloze andere heftige hijgers, stugge stijgers met trillende troepen jubelende juichers & collectezakken]
die ook die oeroude evangelisch christelijke fundamenten [in hun ogen] onderschreven, maar ietwat meer
kozen ciir individuele bekering om gezin & maatschappij te veranderen [voordat 't definitieve eind er was]!
Van onderen/onderaf dus al met al: 'n bloeiende bron voor de boulevardpers net als met al de VS-idolen]!
De behoefte om de maatschappij ook van bovenaf - vanuit politiek & onderwijs - te veranderen nam weer
toe toen ietwat liberaler/moderner invloeden binnen protestantse & rooms-katholieke kringen toenamen?!
Daarmee zijn we alweer in ons heden van de afgelopen tientallen jaren beland met Bill's cigar [forgive that
man his cigar] & de oude & jonge Bushes, Ronald Reagan, Margaret Thatcher, Osamas & Obamas a.s.o.:
tijd om wat te eten & te drinken onder grijsblauwe luchten met zonnestralen & 'n fris voorjaarswindje
...
26 apr 2010
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 17 jan 2026 50409134Blijkgevend van ‘n verwrongen rechtsgevoel
- O 17 jan 2026 50408 ’t Zou kunnen dat dit geschreeuw historisch
- O 17 jan 2026 50407 In deze ‘koning van de joden’ zag POPIL géén
- O 17 jan 2026 50406 Zodoende deed zich daar toen ‘n ideale gele-
- O 16 jan 2026 50405 De formaliteiten waren nu achter de rug maar
- O 16 jan 2026 50404 Die Viervorst Ondervroeg Hem Uitvoerig, maar
- O 16 jan 2026 50403 De Romeinse gouverneur vroeg dus aan YESJOEA
- O 16 jan 2026 50402Die vragen zijn van groot belang voor wie dit
- O 16 jan 2026 50401Pilatus’ meedogenloze politiek van de ‘sterke
- O 15 jan 2026 50400 We hebben al eerder vaker zoiets gezegd over
- O 15 jan 2026 50399132 Ook de twee verhalen over Pontius Pilatus
- O 15 jan 2026 50398 131 Philo van Alexandrië maakt gewag van nog
- O 15 jan 2026 50397130 Maar ook PoPi zag al snel in dat het volk
- O 15 jan 2026 50396129 Bij ‘n kort overzicht van PoPi’s carrière
- O 14 jan 2026 50395128’n ‘TIBERIEUM’ is ‘n tempel - in dit geval