myDiBraindrain ~brainstorm ~brainfeast ~bookworms.

De verdeling van 'n groter werk over 2 of meer rollen is dan ook 'n consequentie v/d omvang van 'n boekrol, maar 't omgekeerde geldt ook: schrijvers schreven uit economische overwegingen vaak 'n aantal kleinere werken op 1 boekrol! 'n Voorbeeld daarvan is de rol v/d "Twaalf Kleine Profeten": i/d rabbijnse traditie stonden deze 12 werken bekend als EEN boel ipv 12 {hoewel men 't wel 'de Twaalf' bleef noemen}! Deze voorbeelden van verdeling of combinatie van rollen illustreren procedures die ook bij andere boeken van de bijbel 'n rol zouden kunnen hebben gespeeld? De combinatie v/d eerste & tweede Yesjayahoe (gewoonlijk aangeduid als 'Deuterojesaja' zou wel 's eerder kunnen zijn geïnspireerd door economische overwegingen dan door de gedachte dat 't hier om dezelfde auteur gaat: de grenzen van de literaire compositie hoeven niet samen te vallen met de grenzen v/d boekrol ~ 'n boekrol is nu eenmaal geen boek!

Ten slotte verschilt de boekrol in nog 'n ander opzicht van 't boek: bij ons zijn boeken niet alleen bedoeld zg. om te vermaken, te vermanen of te stichten, maar ook als naslagwerken. We zijn gewend dat 'r nauwkeurig in wordt geciteerd ~ met 'n verwijzing naar zowel auteur, titell & pagina. Boekrollen leenden zich daar niet voor. 'n Boekrol geheel of gedeeltelijk afrollen om 'n bepaalde passage terug te kunnen vinden, was uiteindelijk heel omslachtig & versnelde bovendien 't slijtageproces!

Daarom werd er bij citaten in bijbelse literatuur, & ook onder de Griekse & Romeinse auteurs, meestal uit 't hoofd geciteerd. Daarom ook waren onnauwkeurigheden bij het citeren niet ongebruikelijk & de verwijzing naar de auteur of de boekrol ~ ervan uitgaande dat 'r 'n onderscheid bestond ~ bleef vaak vrij algemeen. De boekrol was dus bedoeld als bewaarplaats voor de tekst: voor dagelijks gebruik v/d tekst raadpleegden mensen vooral hun geheugen. Ons spreken over 'de boeken v/d bijbel is dan dus ook in meer dan EEN opzicht misleidend. Historisch gezien is de Hebreeuwse Bijbel 'n verzameling boekrollen, & boekrollen kunnen niet eenvoudig worden gelijkgesteld aan boeken. 't Verschil tussen beide is niet eenvoudig 'n kwestie van alleen maar uiterlijke vorm: 't beïnvloedt ook de wijze van schrijven, de strategieën v/d redactie & de manier waarop lezers de teksten gebruiken.

Zoals we vroeger afhankelijk waren van ons geheugen bij 't vertellen, herhalen, opschrijven, redigeren & nader aanpassen van de tekst & later bij 't schriftelijk met de hand corrigeren van drukteksten & nieuwer versies van vertalingen, zo spreken we nu in onze 'eigen' tijd van o.a. cyberspeciaal, digitaal, virtueel in soft- & hardware? Uiteindelijk gaat 't natuurlijk om inhoud & vorm "in ons brein"?!