Uit de trouwe verdiepende taalrubriek 'taal' mda Ton den Boon [tdb@taalbank.nl]
WORDT EEN NIET ZO VOOR DE HAND LIG-GENDE FORMULERING STEEDS OPNIEUW GEBRUIKT,
DAN ZIJN WE MOGELIJK GETUIGE V/D LANGZAME GEBOORTE VAN EEN NIEUWE UITDRUKKING?
Zó noemde Lex Oomkes onlangs de discussie over EU 'n "gesprek tussen doven en blinden"! Díe formulering moet niet
letterlijk opgevat worden, ook al was 't maar omdat de (meeste) deelnemers aan de discussie níet lijden aan fysieke doofheid/blindheid.
Deze formulering heeft 'n figuurlijke betekenis! Uit de context blijkt dat ze een metafoor is voor een dialoog waarin de partijen niet echt reageren op elkaars standpunten? 't Is níet de éérste keer dat déze formulering i/d krant opduikt. Al eerder werd bijvoorbeeld ook al 'n debat tussen wetenschappers & creationisten reeds (meer dan) eens getypeerd als een 'debat tussen doven en blinden'.
Die uitdrukking staat niet in Van Dale, maar os toch al minstens dertig jaar oud. De vroegste vindplaats is vooralsnog een reisverhaal van Cees Noote-boom uit 1981: 'De poort naar China's. Daarin typeerde CN 'n dialoog met twee nonnen @ Macao als 'een gesprek tussen doven en blin den'! De uitdrukking is ook te vinden in het Duits (ein Gespräch zwischen Tauben und Blinden), maar de oorsprong ligt in 't Engels, waarin a dialogue of the deaf ('n gesprek tussen mensen die doof zijn voor elkaars mening) een courante uitdrukking is. Soms wordt hierop gevarieerd. Zó noemden historici (ook al) de Brits-Chinese verhoudingen i/d 18e eeuw ooit eens 'a dialogue of the deaf & blind'!
Zou onze Nooteboom daaraan hebben gerefereerd toen híj zíjn Verhaal 'De poort naar China' schreef? [Mor werd altijd al geïntrigeerd door allerlei bijbelse uitdrukkingen in OT & NOT, zoals 'ZE HEBBEN OREN MAAR HOREN NIET, EN OGEN MAAR ZIEN NIET'! Blinden die Lammen geleiden, hardlopende kreupelen, A'dam & ADAM & Ewa 'uit de klei getrokken', rode rivierklei adama/adom die via g ds adem van kleipop tot leven gewekt worden door de geest die als wind & de adem der goden over de wateren zweeft die droog land baren ~~
't Wemelend plantaardig & dierlijke leven dat als 't ware wacht op de mens als ziener, toehoorder, luisteraar, zittend, staand, klimmend & gaand om steeds harder te gaan lopen & schaatsen, duiken & vliegen tot op maan, Venus, Mars, Mercurius & kometen, meteoren & meteorieten, mineralen, edelstenen, licht, lucht, water, land, binnenzeeën & oceanen, rivieren, beekjes, bronnen & geluiden die we dus blijven vertalen in letterlijke & figuurlijke betekenissen net als myDi, gegoochel via Google & Aldi Ontspruitende Aps & Flaps '4FUN'] ~~