Moses Hess in LJ vervolgd in myDi & vice versa ...
~*~
DAT {zie LJ}
schreef hij in zijn
ROM & JERUSALEM, die letzte Nationalitaetsfrage {1862},
'het meest aangrijpende zionistische droomboek',
zoals Ernst Bloch het
noemde.
DAARIN
spitst Hess de eigen bijdrage van het Jodendom
aan het universele project van het socialisme toe op een eigen Joods 'nationaal project',
de terugkeer naar het beloofde land,
ERETS JISRAEL.
Dat hij
voor DEZE weg kiest
heeft te maken met de negatieve ervaring
die hij in Duitsland had opgedaan,
'waar de Joden sedert Mendelssohn,
ondanks hun intense deelname aan de Duitse cultuur [...]
ondanks de verloochening van hun EIGEN nationale cultuur,
ondanks alle pogingen zich te germaniseren,
tevergeefs de politieke en sociale gelijkheid
met hun Duitse broeders
nastreven'.
Maar er is OOK
een positieve ervaring,
die hem tot zijn zionistische project
beweegt:
'Zolang nog geen ander volk deze nationaal~humanitaire cultuur bezat,
waren de Joden alleen het volk van "G*D"', NU is dat heel anders geworden, 'het huidig tijdsgewricht is de tijd van de Messias, die ...
met de grote FRANSE REVOLUTIE de wereldgeschiedenis
is binnengetreden.
Met de Franse revolutie
begon de wedergeboorte van de volken
die aan het Jodendom hun nationale cultuur
te danken hebben.'
Hess' zionisme
is dus niet zozeer het afscheid van het universele project
dat voor de Joden geen
plaats heeft.
Het staat veel meer
in het teken van de Internationale,
die met de {Amerikaanse} en Franse revolutie begonnen is
en in het socialisme zijn vervulling
vinden gaat.
Wij zouden Hess
grondig misverstaan,
wanneer wij zijn 'nationaal~humanitaire cultuur' opvatten
als een nationalisme dat de EIGEN natie
boven alle andere
verheft.
De natie
waaraan HIJ denkt,
is die van het revolutionaire Frankrijk,
dat zichzelf ook zag als het begin van een inter~nationale,
een verbond van bevrijde naties - en van de Joden,
'tot de Franse revolutie het enige volk ter wereld
dat TEGELIJK nationale en humanitaire cultuur
bezat'!
~*~
Het Joodse verlangen
naar het land is van alle tijden
en het is levend gebleven
tot de dag van
vandaag.
Hess heeft er weet van:
'Mijn grootvader liet mij eens olijven en dadels zien:
"DEZE VRUCHTEN", zo leerde hij mij met stralende blik, "groeien in
ERETS JISRAEL" ...
Alles,
wat aan Palestina herinnert,
wordt door de Joden met hetzelfde gevoel van liefde en verering
aangezien.
Bekend is
dat ELKE in ballingschap gestorven Jood
wat aarde uit het land der vaderen in het graf wordt meegegeven,
daar de doden anders, zo wordt gezegd,
onder de aarde zich naar het heilige land moesten doorgraven
om tot rust en eens ook tot de opstanding
te geraken.'
Maar NU
is de tijd - de KAIROS! - gekomen
dat de volken aan DIT verlangen
tegemoetkomen.
Een universeel project dat voor de Joden plaatsmaakt en hun hoop
op de OLAM~HA~BA,
waarin de volken naar Sion zullen optrekken,
vervult.
Hess
denkt daarbij heel concreet aan EEN bepaalde figuur,
die pars pro toto dit tegemoetkomen
belichaamt.
Het is Ernest Laharanne, secretaris van Napoleon III,
die de Joden toeroept:
"Frankrijk heeft jullie eindelijk vrijgemaakt.
Aan de vooravond van het grote wereldtijdperk heeft Frankrijk,
door zijn eigen ketenen te breken,
alle volken en ook jullie geroepen tot vrijheid en gelijke rechten.
Jullie werd burgers en jullie bent vandaag onze broeders ...
jullie hebt je eigen identiteit in de verstrooiing bewaard,
zij het niet zonder daarvoor het immense tribuut van achttien eeuwen
vervolging te betalen.
Maar de REST van jullie natie is nog sterk genoeg om de poorten van Jeruzalem weer op te richten.
DAT is jullie
opgaaf!"
~*~
Marquardt
beluistert in Hess' 'nationalisme'
vooral een 'lichte teleurstelling over het feit dat de juridische en
maatschappelijke integratie van de Joden in de wereld van de volken
waar zij in ballingschap waren,
niet gelukt is'.
EN trekt daaruit
de conclusie: "NU grijpt het Jodendom naar het laatste middel
dat het nog rest,
namelijk zijn zelfstandigheid als volk en natie
te herstellen"
{1975, 136}.
Maar Avineri wijst erop
dat Hess ook in het 'zionistische' "ROM und Jerusalem"
vast blijft houden aan de dialectiek van de eigen Joodse weg
en de weg der volken - van het particuliere en het universle:
het EEN niet zonder
het Ander!
Hij verduidelijkt dit
aan de hand van de verschillende titels
die Hess voor zijn boek in overweging nam:
eerst DER VOELKERFRUELING,
toen DIE WIEDERGEBURT ISRAELS
om tenslotte uit te komen bij ROM {het universele} und JERUSALEM
{het particuliere} ...
~*~
Het is {ons, nu} zonneklaar:
Hess' opvatting van deze dialectiek als een reele tendens
van de geschiedenis is een illusie gebleken -
net als de verwachting die Mendelssohn
van de Verlichting had?
Je kunt ook zeggen:
de gedachte aan zo'n
voor de Joden heilzaam universeel project
is utopisch?
Er is
in de realiteit van de wereldgeschiedenis
geen plaats voor!
Al blijft het
de herinnering waard dat Hess een de Joden tegemoetkomende goj ECHT is tegengekomen:
Laharanne, zijn gedachtenis
zij tot zegen.
Maar
hoe utopisch ook,
was het inzicht van Hess dat het Joodse project enkel mogelijk was
bij de gratie van de socialistische Internationale
niet TEVENS heel
realistisch?
Zoals de anti~zionist Ernst Bloch,
sprekend over de ondertussen reeel bestaande Joodese staat,
heel scherp onder woorden bracht:
"(...) er bestaat geen geisoleerde oplossing van welk minderheids~
of nationaliteitsprobleem ook.
DAT betekent:
er bestaat geen oplossing
van het zogenaamde
Joodse vraagstuk ...
ZONDER
een algehele oplossing
van het economisch~sociale
vraagstuk."
[En NU
zijn de "Palestijnen"
in navolging van de "Joden"
aan de beurt!]
De illusie van Bloch daarbij was
dat hij dacht dat er geen 'geografisch zionisme' nodig was,
omdat 'de Joden in een omvattende vrijheidsbeweging
[Bloch bedoelde de communistische]
te allen tijde de ruimte hebben
om ook het laatste getto
overbodig te
maken'.
OOK zijn
'ubi Lenin, ibi Jerusalem'
{waar Lenin is, DAAR is Jeruzalem} is
grondig gefalsifieerd: 'ubi Stalin ..., ibi
Birobeidjan ...'!
~*~
Al zag Bloch
WEL het probleem dat tot het zionisme geleid had:
'(...) ook de niet~Joden hebben zoals bekend niet geheel vervuld
wat van de bevrijding gehoopt werd.
De gelijkheid
van de Joden met anderen,
ALS zij al bestond,
was een voorbijgaande uitzondering,
zij werd GEEN
regel!
Ten slotte kwam
{alweer!},
kwam versterkt weer,
wat de narren van een vanzelf voortrollende vooruitgang ondenkbaar scheen:
UITROEIING .............
De liberale burger
stond erbij en keek ernaar,
geweer aan de voet,
als hij dit al niet tegen de Joden
in de aanslag
had!
NIETS
anders
scheen of
schijnt nog te resten dan zich
van zulke levensgevaarlijke en tevens defaitistische medeburgers
definitief af te scheiden'
~ dus zionist
{OF HAMAS?} te
worden.
~#~



_#_

Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende