Moord, aanranding, survival of image


Uit:
myDie van
voor 3000 jaar:
"Sta op,
laten wij vertrekken!"
Maar er kwam
geen antwoord!

Het is
een briljante zet
van de verteller
om de bruutste woorden
in de mond te leggen
van de eigenaar van de vrouw
en niet in die van haar
verkrachters.

Maar
de leviet
mag dan geen medelijden hebben,
hij is ook niet buiten zichzelf van woede.
Als reactie op de moord snijdt hij het lichaam van zijn bijvrouw
in stukken en stuurt hij
elke stam van Israel,
met uitzondering van BenYamien,
een stuk.

De stammen verzamelen zich en
trekken op tegen BenYamien,
waarna zij alle mannen, vrouwen, kinderen en dieren van de stam
doden
en alle steden platbranden.
Een restant van de soldaten
zijn de enige BenYaminieten
die het overleven.

Naderhand beseffen
de andere Israelieten met spijt dat hun eed
- een deel van de vergelding op BenYamien -
om geen van hun dochters toestemming te geven om met
BenYaminieten te trouwen,
betekent dat deze stam nu moet uitsterven tenzij
ze een oplossing
bedenken.

En dat doen ze:
ze merken op dat EEN Israelitische stad, Jabes,
zich niet heeft aangesloten bij de rest
voor de gezamenlijke actie tegen BenYamien;
ze sturen een leger dat alle inwoners moet doden,
ook vrouwen en jongens,
en dat alleen maagden moet ontzien.
Deze maagden worden naar het heiligdom in Silo gebracht
en tegen de overgebleven BnYaminieten wordt gezegd
dat zij tijdens een ophanden zijnd religieus feest
de meisjes straffeloos mogen schaken en verkrachten;
zo blijft hun stam behouden als
EEN van de twaalf.

Alsof het gisteren gebeurd is:
in bijna alle werelddelen kun je dit soort verhalen {en praktijken}
nog steeds tegenkomen ...

Zo eindigt
het boek Richteren met een beschrijving van Israel,
dat vervallen is tot bruutheid, religieus cynisme en
seksuele verwording ...

Gelukkig begint
het eerste boek van SJMoe'eL {oftewel Samuel}
in een stemming van buitengewone waardigheid en rust ...
Er is nu enige tijd verstreken {misschien zelfs veel}
en we bevinden ons weer in Silo, de 'heilige' stad waar
de BenYaminieten straffeloos mochten verkrachten.
Intussen is deze stad
Sichem opgevolgd als het centrum voor de eredienst van de alliantie
van de twaalf stammen,
en de actie begint met een Efra'imiet die geenszins lijkt
op degene die zijn bijvrouw
in stukken sneed.

Die man, Elkanah, heeft twee vrouwen:
Pninah, die kinderen heeft, en
Chanah, van wie hij houdt maar die kinderloos is.
Pninah is jaloers op Chanah omdat Elkanah haar bevoorrecht, en
zij bespot haar vanwege haar kinderloosheid:

- Dit gebeurde jaar na jaar:
iedere keer als zij opging naar het huis van de Heer
tergde zij haar, zodat zij weende en niet wilde eten!
Haar man Elkanah zei tot haat:
"Chanah, waarom weent u en waarom eet u niet?
Waarom bent u zo verdrietig?
Ben ik u niet meer toegewijd dan tien zonen?" -

1 SAM 1:7-8.

"Ben ik u niet meer toegewijd dan tien zonen?"
In de context die teruggaat tot Avraham en Sara maar ook, en
nog veel levendiger, tot de zojuist genoemde Silo-verkrachtingen en
de verkrachtingsmoord en ontleding van de bijvrouw, is
deze zin adembenemend teder en lief?
Maar nog verbazingwekkender dan deze allereerste vriendelijke woorden
van een Israelitische man tegen een Israelitische vrouw,
is de eerste vermelding van een afzwakking van
de tirannie der vruchtbaarheid.
Het is een kleine stap.
In een polygame maatschappij kan een onvruchtbare vrouw
als maitresse dienen.
Elkanah heeft Pninah voor de baby's.
Desalniettemin zijn zijn woorden van belang;
want in het bijbelse verhaal tot dusver zijn zowel G*D als de mens
geobsedeerd geweest door vermenigvuldiging.
Liefde en voorkeuren in de liefde
zijn weliswaar niet helemaal
onbekend
{Rivka voor Ya'akov, Ya'akov voor Rachel, Ya'akov voor Josef enzovoort},
maar toch is echtelijke liefde
onmiskenbaar inferieur aan vrouwelijke
vruchtbaarheid.
Zo niet hier:
'toegewijd' is EEN mogelijke vertaling.
Wat er letterlijk staat is:
"Ben ik niet meer voor u dan tien zonen?"
Maar wat Elkanah ook gezegd heeft,
Chanah wil moeder zijn.
Direct na de troostende woorden van Elkanah
lezen we in 1 SAM 1:9-11:

- Nadat ze in Silo gegeten en gedronken hadden, stond Chanah op.
De priester ELI zat op de zitplaats bij de deurpost van de tempel van de
Heer. In haar ellende bad zij tot de Heer terwijl ze aldoor weende.
En ze deed deze gelofte:
"Heer der heirscharen, indien u naar de ellende van uw dienstmaagd omziet en mij gedenkt en uw dienstmaagd niet vergeet,
en aan uw dienstmaagd een mannelijke nakomeling geeft,
dan zal ik hem aan de Heer wijden alle dagen van zijn leven;
en geen scheermes zal zijn hoofd beroeren.' -

Chanah,
die zweert dat haar zoon zal worden wat TeNaCH een
'nazireeer' noemt,
een soort monnik of tempeldienaar,
heeft duidelijk het gevoel dat zij haar kwestie mag voorleggen
aan de Heer ...

Maar wie is de Heer tot wie zij zich richt?
In haar gebed is hij "Heer der heirscharen".
Het woord heerschaar is een synoniem van leger.
Zij bidt tot de Heer van de 'legers', een soort oorlogsgod,
geen vruchtbaarheidsgod.

De naam luidt
in het Hebreeuws YaHWeH TSVa'oT,
een frase die morfologisch uit een werkwoord, JaHWeH, en een naamwoord, TSVa'oT, bestaat,
hoewel ze syntactisch functioneert als twee naamwoorden
aangezien het werkwoord al lang
als naam wordt beschouwd!

Sommige
geleerde slimmerikken
menen dat de oorspronkelijke volledige
vorm van de naam YaHWeH TSVa'oT,
"Heer der legerscharen",
de zin-naam "EL jahweh tsva'ot" kan zijn geweest,
met andere woorden:
"EL (G*D) brengt legerscharen op de been!" .......

De volledige naam
van de god tot wie Chanah bad,
kan ook geweest zijn:
"Ba'al jahweh tsva'ot",
'ba'al brengt legers op de been'?
het onderwerp van de zin is door verkorting
verlorengeraakt,
zoals zo vaak gebeurt,
maar alleen al uit het lijdend voorwerp
kunnen we afleiden
dat de god naar wie wordt verwezen
een 'strijder' is ...

Maar is het geen ongebruikelijke strijder
aan wie een verzoek
als dat van Chanah
gedaan kan worden?

De Heer, de G*D van Israel,
is een versmelting van goddelijke persoonlijkheden.
Aan EEN van hen, de 'god van ...', de vriend van de familie,
zou het een passend, nederig verzoek zijn.
Leah & Rachel deden in hun tijd soortgelijke verzoeken.
Aan een andere, EL, zou het passend zijn,
zij het minder belangrijk dan de gebruikelijke onderwerpen
die zijn aandacht krijgen.
Aan een derde, precies degene tot wie het gebed gericht is,
is het verzoek ongepast in die zin dat de "Heer der heerscharen" zich
met oorlog bezighoudt en niet met vruchtbaarheid.
Maar juist op dit moment van Israelitische vroomheid
in haar zuiverste vorm kunnen we
een nieuw soort probleem
zien ontstaan ...

Ik krijg pijn in m'n schouders
dus ik moet stoppen!
Het lijkt wel iets op Kafka
waarbij je te maken krijgt met mysterieuze
overheidsinstellingen, die je schuldig verklaren aan iets
waarvan je eigenlijk geen flauw benul hebt:
moet je je richten tot dit of dat departement en/of ministerie,
deze of gene 'belangrijke' persoon om
uit de penarie te raken?
God mag het weten!
Ik voel me wel vaker als een op m'n rug liggende kever die
niet overeind kan komen en wild maaiend en tikkend
met z'n pootjes in de lucht
ligt te laveren ...
liefdesverdrietverliefd
gemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijkvrolijkknipoogerg vrolijkcool!verdrietignahnahbah!gaap!verwardgemeen
verliefdliefdesverdriet


engel
17 apr 2004 - bewerkt op 07 dec 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende