moksja & satori in myDiRuritania


~!@!~

Hoempapa &
RETEKETET Tsjingboem:
tekstanalyse &
tekstindeling.

EEN
NBV~vertaalkoppel
begint niet zomaar te vertalen
bij het eerste woord.
Voordat er ook maar EEN letter vertaalde tekst
op het beeldscherm komt,
is er al veel werk
gedaan.

Er
heeft
een zorgvuldige analyse
van de tekst plaatsgehad,
waardoor de vertalers zicht hebben gekregen
op de hele
tekst.

In
Vertaalprincipes
waar we het al eerder over hadden
wordt het
ZO
verwoord:

'Een vertaler
houdt zich niet alleen bezig
met woorden en zinnen
[lineair vertalend op het niveau
van de microstructuur],
maar laat zich evenzeer
en allereerst leiden
door de tekst
als geheel
[structureel vertalend op het niveau
van de macrostructuur].

Door
rekening te houden
met de tekst als geheel
wordt namelijk voorkomen
dat de vertaler zich al te subjectief opstelt
en dat zijn beslissingen beperkt blijven
tot het woord- en
zinsniveau.

Immers,
deze keuzes op het microniveau
kunnen grote verschuivingen teweegbrengen
op het macroniveau,
namelijk in de presentatie van personen,
handelingen en gebeurtenissen,
en in de toonzetting
van de tekst.'

~!@!~

OM
de tekst
als geheel te kunnen vertalen moet er,
zoals gezegd, eerst een grondige analyse plaatsvinden
van een [bijbel]boek
of verhaal.

DIT
gebeurt zowel door de exegeet
als de neerlandicus.

HUN
werkzaamheden worden in het Handboek
omschreven als
volgt:

'De exegeet geeft aan de neerlandicus door
wat deze aan context binnen de bijbel moet lezen.

HIJ verschaft zich inzicht in de wordingsgeschiedenis van het boek,
de auteur/redacteur, de achtergronden enz.

De exegeet probeert het genre [teksttype]
van het boek vast te stellen
en beschrijft de kenmerken ervan en de consequenties daarvan
voor de vertaling.

Hij vormt zich
een mening over macrostructuur,
pragmatische functie, stijl, toon, register, vertelsituatie, participanten,
tijd, ruimte, thema &
motieven.

Een vergelijking
van verschillende indelingsthema's
kan het zicht op het boek als geheel
vergroten.'

-

'De neerlandicus
leest intussen het bijbelboek
in vertaling.

Hij leest
wat hij opgekregen heeft
als context binnen de bijbel,
maar leest nog geen andere
inleidende literatuur.

Hij maakt
een analyse
die niet in details treedt,
maar de grote verbanden
betreft.

Hij probeert
het bijbelboek
te categoriseren
volgens de teksttypologie
van de moderne natuurwetenschap,
gaat na of er
in de moderne westerse literatuur
een vergelijkbaar genre
bestaat en geeft aan
welke consequenties dit heeft
voor het karakter
van de vertaling.'

-

Hij vormt
zich een mening
over macrostructuur,
pragmatische functie, stijl, vertelsituatie,
participanten, tijd, ruimte,
thema & motieven.

De twee
vertalers gaan aan het werk
op basis van deze gezamenlijke inzichten.
Steeds weer houden zij deze uitgangspunten
in het achterhoofd,
en zo nodig stellen zij
ze bij.

-

De analyse
van de tekst
dient als basis voor de manier waarop
de vertalers de tekst indelen.
In veel moderne vertalingen is het gebruikelijk
om de tekst in te delen
in perikopen met bijbehorende
opschriften.

DIT zijn
min of meer afgeronde tekstgedeelten,
van een lengte die geschikt is
om in de kerk
voor te lezen.

De perikoopopschriften
worden ook vaak gebruikt
om snel even op te zoeken
wat waar staat
in de bijbel.

De perikopen
in de NBV
vervullen primair
een andere functie:
zij brengen structuur aan
in de tekst.

De vertalers maken
op basis van hun structuuranalyse
een indeling in perikopen,
en die perikopen moeten dan ook
inhoudelijk
een eenheid vormen.

Door
deze werkwijze
raakt de tekst niet
verbrokkeld.

Om het gevaar van
TE interpretatieve opschriften
te voorkomen,
wordt de tekst ervan
bij voorkeur ontleend
aan het te vertalen
tekstgedeelte.

Mamma
mia,
als je erbij stilstaat:
"IT"
boggles the mind,
as Mr.Natural used to
say ...

Voorwaar,
voorwaar, ik zeg ulieden:
DIT is waarlijk een gigantische taak
door de eeuwen
heen?

Maar
ALS je dan
via
al die diepe rivierdalen,
uitgestrekte woestijnen
en met eeuwige sneeuwbedekte bergtoppen,
vanaf de wolken als het ware
'het geheel' overziet,
dan HEB je ook
wat!

HOE
je 'het'
verder ook opvat:
je hebt hier bij wijze van spreken een ROTSSTEEN om op te staan
en de wereldgeschiedenis in EEN klap te overzien
met alles erop en
eran!

"HET"
gaat niet meer over het al of niet bestaan
van deze of gene goden en/of godinnen, engelen & duivels,
koningen, keizers, presidenten, generaals, priesters & andere soepjurken,
maar om de gewone mydimensenkinderen van alledag die,
aan de oersoep ontstegen, naarstig op zoek zijn
naar mededeelzaamheid EN
rechtvaardigheid.

ALLES wat maar
enigszins menselijk is komt aan bod
op de meest diverse wijzen,
en met een korreltje zout en een vleugje licht
kun je al een heel eind komen:
'net zoiets' als in myDi ~
vaak is zelfs een half woord al voldoende
om te weten waar de wind vandaan waait en waarheen ~
en alle rivieren stromen
naar de zee ...

Zolang wij
ook maar blijven waaien en stromen
op het ritme van de wind en het water en de 'goddelijke'
geest binnenin en rondom ons,
IS er hoop op een beter toekomst
voor allen in respect en eenvoud:
veel meer hebben we eigenlijk
niet nodig.

engel
knipoogliefdesverdrietcool!
blozen
engel


13 dec 2005 - bewerkt op 17 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende