Meer dan 4000 jaar myDiGeschiedenis? Ararat & Golf


UIT op:
de trouwe verdieping van
religie & filosofie

@
Jazidi's
kiezen welvaart
boven geloofsvrijheid?
In Irak heeft de leider van de Jazidische geloofsgemeenschap
zijn volgelingen aangeraden niet op bedevaart te gaan:
het is te onveilig, en de kans op aanslagen
op de massa verzamelde gelovigen is te groot,
vindt hij ~ maar honderden Jazidi's maakten toch
de verplichte gang naar de tempel
in een bergdorp in
Noord~Irak ...
@
"Ik moet
hier gewoon zijn,
ook al zijn de wegen niet veilig,"
zegt de jonge Jazidi bij de ingang van de tempel in Lalesj.
Het is halverwege het zesdaagse, jaarlijkse slachtfeest,
andere jaren aanleiding voor vele duidenden gelovigen om naar hun tempel in het dorp nabij Dohoek te komen.
Maar DIT jaar is er makkelijk te parkeren, en ontbreken in de straat naar de tempel de drommen Jazidi's.
Hun leider, Mir Thazim Beg, heeft zijn volgelingen opgeroepen om
de bedevaart dit jaar
over te slaan.
@
De Jazidische prins
wil een herhaling voorkomen van aanslagen zoals die op sjiitische gelovigen in Kerbala en op Koerden die voor het offerfeest
bijeen waren. Bovendien lopen reizigers buiten de relatief veilige Koerdische regio het risico om onderweg overvallen of ontvoerd te worden.
Maar voor Edu Khalil was dat geen reden om thuis te blijven.
De jongeman vindt veel bijval van de mannen om hem heen als hij zegt dat het jaarlijkse slachtfeest voor hem zo heilig is, dat hij daar zijn leven voor wil riskeren. "Ook onder Saddamn was het moeilijk. TOEN mochten we alleen met het slachtfeest naar de tempel komen, en dan pas als we de politie flink wat
toestopten."
@
Jazidi's,
wier aantal in Irak en de buurlanden wordt geschat op tussen de 700.000 en een miljoen, vormen daar nu overal een minderheid.
OOIT had hun geloof, dat vermoedelijk zo'n 4000 jaar oud is, veel aanhang. Wat daarvan over is, vormt een kleine hechte gemeenschap, die geen bekering en dus aanwas van buiten toestaat en binnen de eigen groep trouwt. De laatste eeuwen hebben ze ernstig te lijden gehad onder vervolging.
@
Saddamn liet
in hun dorpen moskeeen bouwen voor de moslims die hij erheen stuurde als onderdeel van zijn verdeel~en~heers~beleid.
Hij gebruikte aparte jazidi~eenheden in zijn pogingen om de Koerden eronder te krijgen. In hun dorpen, die alle te herkennen zijn aan een trechtervormig bopuwwerk dat de zon met zijn stralen voorstelt, behoren NU tot de armste in het noorden van Irak.
Dat geldt zelfs voor het tempeldorp Lalesj, waar de tempelgebouwen dringend aan onderhoud toezijn, net als de smerige asfaltweg naar de wasplaats ervoor, die op blote voeten moet worden afgelegd.
Voeten die daar, net als handen en gezicht, gereinigd moeten worden als het eerste ritueel van de jaarlijkste
bedevaart.
@
Moslims
beschouwen de Jazidi's als duivelaanbidders,
maar die leggen zelf uit dat de centrale persoon in hun geloof, Malak Ta'oes, een van de engelen is. Zijn naam betekent zoveel als 'koning PAUW' die de Jazidi's beschouwen als de mooiste van de dieren.
Ze beelden hem af samen met de sterkste der dieren, de leeuw,
en hun allesbeheersende
zon.
@
De Jazidi's beamen
dat hun gevallen engel misschien wel te vergelijken is met de duivel, maar benadrukken dat hun uitgangspunt juist is dat G*D niet alleen het goede, maar ook het slechte
heeft geschapen.
@
Jazidi's staan erom bekend
dat ze ook nogal geheimzinnig doen over hun geloof, wat een verklaring kan zijn voor de vooroordelen die over hen de ronde doen. Maar in Lalesj blijken velen van hen bereid de tempel aan buitenstaanders te tonen en uitleg te geven.
De vrouwen bij de bron in de 'witte grot' bijvoorbeeld.
Daar wordt net een kind naar voren geduwd, dat zij voor een paar duizend dinar {een paar dollar} met water in de schemerige grot dopen.
EEN van de vrouwen, in het zwart met een paar groene lijnen naast haar mond getatoeeerd, aait hem trots over zijn natte haar, dat een zwavelachtige lucht afgeeft.
"NET was hij nog vol zonden, NU is hij helemaal schoon", legt ze uit.
En DAAROM zijn alle Jazidi's al eeuwenlang, meestal als kind, door voormoeders van deze vrouwen op deze plek
gedoopt.
@
Bij de ingang van de tempel
staat de baardige tempelhoeder die,
zo wordt verteld, zichzelf gecastreerd heeft om zich helemaal aan de tempel te kunnen wijden. Eeuwen geleden speelden vrouwen een grote rol op de hoogste niveaus van het geloof, vertelt hij, en was ook de MIR, de prins, een vrouw. Pier Tsjawisj Sjero zorgt nu al ruim zeven jaar voor de tempel, en benadrukt dat het geen ramp is om de verplichte bedevaart een jaar over te slaan. "De prins is zelf ook
niet gekomen".
@
Maar wel diens broer,
die even later in een lang Arabisch gewaad en een kreukloze lichtblauwe hoofddoek arriveert. Omstanders begroeten hem met veel respect met een kus op zijn hand.
DAN bukt hij zich om de hoge marmeren drempel van de tempel te kussen,
en stapt eroverheen de ruimte binnen.
De schemerige tempel blijkt uit meerdere vertrekken te bestaan die in de berg doorlopen. Zelfs met de tientallen Jazidi's die de rituelen van de bedevaart doorlopen is het er al benauwd, dus laat staan als er de gebruikelijke duizenden pelgrims zijn.
Verse lucht dringt nauwelijks binnen door de weinige venstergaten, evenmin als licht. Bovendien gebruiken de honderden olielampjes walmend
en wel een groot deel van de toch al beperkte zuurstof
en vervuilen
de lucht.
@
De eerste
ruimte na binnenkomst
hangt vol met kleurige doeken,
waarin gelovigen knopen leggen terwijl ze
een wens doen.
@
WENSEN is een belangrijk onderdeel van de rituelen,
ook in de volgende duistere ruimte waar drie keer rond een tombe wordt gelopen: HIER ligt sjeik Adii, die in de twaalfde eeuw het geloof ingrijpend moderniseerde en nu als een heilige wordt vereerd.
Een wens wordt gedaan in een schaars met olielampen verlichte ruimte waar een doek boven op een richel geworpen moet worden.
@
De rituelen
zijn in hun eeuwenoude eenvoud ook symbolisch voor de hele situatie van de Jazidi's die in het hedendaagse Irak nog veel te wensen hebben!
@
Waar de rest van Iraaks Koerdistan in de feitelijke autonomie van na de Golfoorlog in dertien jaar een enorme economische ontwikkeling doormaakte, bleven de Jazidi~dorpen arm en achtergesteld.
De vooruitgang die tempelhoeder Pier Tsjawisj schetst is beperkt:
sinds 1991 wordt er op de scholen in Noord~Irak over het geloof verteld, is bidden op straat niet meer taboe en kunnen eindelijk ook weer leden van de gemeenschap van Jazidische Koerden in Armenia op bezoek komen.
"Ik ben optimistisch over de godsdienstvrijheid hier", zegt hij.
@
Gelovigen in Lalesj beamen echter volmondig dat de economische vooruitgang aan hen voorbijgaat: er zijn geen banen, zeggen ze, en hun regio is en blijft achtergesteld, ook al rekent de Koerdische regering de Jazidi's tot de Koerdische bevolking van Noord~Irak ~
ANDERS dan de door Saddamn geimporteerde Arabische Irakezen.
@
Godsdienstvrijheid is mooi, zeggen de mannen buiten de tempel,
de vrijheid om ter bedevaart te gaan is geweldig en het is goed dat Saddamn weg is.
@
Maar ook de Jazidi's willen nu toch VOORAL delen
in de groeiende welvaart van de Koerden
in Irak.

liefdesverdrietverliefdliefdesverdrietgemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijk

Triest
& Blij tegelijk
en bijna 'hilarisch'
exemplarisch?
ZO verging
& vergaat het
vele verschillende gemeenschappen {groter en kleiner}
over de hele wereld
die wel een
eigen geloofscultuur
hadden/hebben,

maar voor de rest
vooral snakken naar 'economische' bevrijding
en verlossing uit vreselijk benarde situaties ~
en vergelijk het bovenstaande
ook maar rustig
met de mDiVerhalen uit
Genesis & Exodus,
joodse en christelijke en moslimsekten
door de eeuwen:
wanneer 'autochtonen allochtoon worden'
al of niet in hun eigen land ~
DAN betekent dat
meestal {zoals 'ooit' {?} vanuit Afrika
naar de rest van de aardkloot}
vluchten of vechten ...
EN
als bij wijze van spreken
als het ware met andere woorden
'ieder van ons'
een soort individuele 'sekte' is,
omspoeld door de al of niet
woeste golven van het bestaan,
DAN staan wij in principe
voor ongeveer
'dezelfde' keuze:
'uitbarsten' {en je EIGEN weg gaan} of 'neerbuigen'
{en opgaan in de massa "Anderen"}
OF
is ons
hele leven
onder zon,
maan en sterren:
een
kwestie van
barsten en buigen,
en kunnen
lachen en huilen
om verleden en toekomst
door dik en dun dwars door alle tegenstrijdigheden heen
volhouden en loslaten van wat 't waard is en wat niet de moeite waard is
geven en nemen elke dag en nacht
weer opnieuw
uitzicht en inzicht op hoop en verwachting
van wederzijdse zelfkennis
opzicht en afzicht in dagelijks myDiLeven:
'n eenvoudiger leven vol
licht en duister door aeonen
van opwarmingen en afkoelingen op aarde
strijd en vlucht in ons eigen dagelijkse
persoonlijke en 'gezamenlijke'
vol van
myDi~gevechten
{virtually cyberspacial!}
en/of 'oppervlakkige' tijdelijke {?}
~overgave
...

!?!
liefdesverdrietverliefd
gemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijk
engel
15 okt 2004 - bewerkt op 04 feb 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende