Love, sex, integration & 'outsiders' ...


In
de joodse canon
volgt na het Hooglied
een ander boek over liefde en huwelijk:
het boek
RUTH!

Al
zijn er
in dit boek
genoeg vrome verwijzingen
naar de Heer,
waarbij zowel goed als kwaad
toegeschreven worden aan
G*D's interventie,
het toont ook
indirect maar schokkend aan
hoe intens
of anderszins
zijn aanwezigheid wordt gevoeld als,
{alweer?}
voor de eerste en enige keer
in TeNaCH,
een eerzame Israeliet
onschuldig de verering van een valse god
bepleit
.............

De context
is zeker zodanig
dat het voorstel primair verstandig
en slechts secundair godslasterlijk lijkt.
Maar van groter belang is wat aangenomen,
en niet gezegd, wordt bij het voorstel -
namelijk dat er geen reden is om
stil te staan bij de vraag
of de Heer beledigd is
door zo'n
advies
...

DAT
is een zaak voor de mensen
om wie het
gaat!

Het voorstel
om een vreemde god te vereren,
wordt gedaan door de Israelitische Na'ami
aan haar schoondochter Ruth, die net weduwe geworden is.
Na'ami is zelf weduwe, en haar beide zonen zijn onlangs overleden.
Haar familie was door een hongersnood in Israel
gedwongen zich in Moab te vestigen,
waar haar zonen ieder een Moabitische vrouw trouwden, Arpah en Ruth.
De hongersnood in Israel is inmiddels afgenomen en Na'ami is op weg
naar haar huis in
BethLechem
{'broodhuis'}
........


ZIJ
dringt er bij haar schoondochters op aan
om achter te blijven en echtgenoten
in Moav te vinden:

"KEER TERUG,
ieder van u naar het huis
van uw moeder!"

Ze huilen
en staan erop met haar terug te keren naar haar land,
maar Na'ami herhaalt haar advies
en ten slotte stemt Arpah ermee in om
achter te blijven.

Op dit moment
zegt Na'ami tegen Ruth
in 1:15:

"ZIE,
uw schoonzuster is teruggekeerd naar haar volk en haar goden.
Ga uw schoonzuster
achterna!"

In de context
is het voorstel schokkend,
maar dat is slechts een andere manier
om te zeggen dat de context
drastisch is veranderd!

Het boek
RUTH
speelt zich in naam af 'in de dagen dat de stamhoofden [richters] heersten', een tijd van bloederige oorlogen tussen Moav & Israel, toen het
eigenlijk ondenkbaar was dat een Israeliet de verering van Kemos, de
Moabitische god, zou bepleiten bij iemand
die de Heer al
vereert?

Maar de handeling
van het boek Ruth is alleen maar nominaal in dat verre verleden geplaatst!
Volgens zijn plaatsing in de canon, zijn literaire tijd,
komt Ruth veel later, na de opkomst en val van de monarchie,
na de verbanning en
de terugkeer!

Het boek Ruth
gaat feitelijk over relaties tussen joden en Moabieten
na de heroprichting van een joodse gemeenschap
in Yeroesjalajiem
.............

De Moabieten waren niet-joden,
die mogelijk Hebreeuws spraken,
en die de joden terecht als een nauw verwant volk zagen?
De schrijver van het boek Ruth impliceert
{en impliceert goedkeuring van} wederzijdse tolerantie
en zelfs ondersteunende relaties tussen
de twee volken
.......

Maar de Heer
heeft zijn meedogenloze verzet
tegen precies dat soort tolerantie en vermenging
nooit opgegeven!

De schrijver van
RUTH
impliceert dus noodzakelijkerwijs
dat de Heer nu zo inactief is
dat er op z'n minst geen vergelding van hem
gevreesd hoeft te worden als zijn wensen
niet nagekomen worden?

NA terugkeer
in BethLechem
geeft Na'ami haar schoondochter opdracht tot
een soort vriendelijke verleidingspoging van Boaz,
een rijk familielid van de overleden man van Na'ami!
Op een nacht nadat de oogst is binnengehaald en Boaz gedronken heeft
om dat te vieren, moet Ruth in het geheim naar de dorsvloer gaan
waar hij zal slapen, en zijn 'voeten' ontbloten,
een eufemisme voor zijn genitalien,
z'n geslachtsdelen
...

Zij doet dit,
hij wordt wakker en
zij vraagt hem:
"SPREID
uw mantel uit over uw dienstmaagd?"; wat betekent
dat hij medelijden met haar moet hebben
en haar moet trouwen
........

NU
vertraagt de schrijver kundig het verhaal,
maar uiteindelijk trouwen Ruth en Boaz en we krijgen te horen dat
EEN
van hun nakomelingen koning David is {er is
MEER
bewijs voor de gedeeltelijk Moabitische afstamming van David}
.............

Anyway,
het verhaal wordt met veel genegenheid en gevoeligheid verteld
en het eindigt ermee dat de vrouwen van BethLechem het
gelukkige eidne toeschrijven aan de Heer,
maar met meer dan een wenk
aan Ruth zelf
in 4:14-15:

- 'En de vrouwen zeiden tot Na'ami
[nadat Ruth een kind van Boaz had gekregen]:
"GEPREZEN
zij de Heer, die u vandaag geen verlosser onthouden heeft!
Moge zijn naam voortdurend aanwezig zijn in Israel!
HIJ zal uw leven vernieuwen en u in uw ouderdom ondersteunen;
want hij is geboren uit uw schoondochter, die u liefheeft
en u meer waard is dan zeven zonen!"' -

Het boek Ruth
vormt zo dus een pikant contrast met het Hooglied!
Gaat het Hooglied onbezorgd voorbij aan de problemen van het huwelijk,
zoals armoe,
onvruchtbaarheid,
overlijden en de schoonfamilie,
Ruth kan daarentegen overduidelijk gelezen worden als
een boek over huwelijksproblemen?

Maar
in de handen van deze auteur
worden al die problemen ondervonden en overwonnen:
liefde tussen vrouwen,
over de generaties en de grenzen heen,
zegeviert over alle
problemen!

De zuivere toewijding
in Ruths woorden tegen Na'ami
is met recht beroemd en zeer overtuigend
in 1:16:

"DRING
er bij mij niet op aan u te verlaten,
terug te keren en u niet te volgen! Want waar U heengaat, daar zal ik
heengaan; waar u overnacht, zal ik overnachten;
uw volk zal mijn volk zijn,
en uw
G*D
mijn
G*D!"

TOCH
heeft het boek
RUTH
ook hetzelfde,
duidelijk vrouwelijke, realistische stempel
als we op bepaalde momenten in Spreuken zagen,
een scherp inzicht in mannen
en wat
WEL
en
NIET
aan hen overgelaten
kan worden?!

DIT
verhaal is
MEER
dan enig ander in de Bijbel
een verhaal over vindingrijke vrouwen
en hun onderlinge relaties?

VROUWEN
spelen alle hoofdrollen en initieren ALLE
belangrijke gebeurtenissen!

Boaz,
een bijrol in het verhaal,
is een goed man maar hij moet geholpen worden om het juiste te doen,
en Na'ami - die Ruth midden in de nacht op pad stuurt -
weet precies wat voor hulp
nodig is!

Wat de
MANNEN
voornamelijk doen in het boek Ruth, is sterven,
waardoor ze de vrouwen voor zichzelf laten zorgen;
en wanneer Ruth toegejuicht wordt als een schoondochter die
'meer waard is dan zeven zonen' {een echo van wat Elkanah tegen Chanah
zei in 1 SAM 1:8}, dan is dat meer dan slechts
retoriek!

De schoen past
en de vrouwen trekken hem
met een zekere zwier
aan!

ALS
het boek Ruth al kan worden beschouwd
als een karakterisering van de Heer, of beter nog
van zijn traditionele gevoeligheden,
dan
ALLEEN
om er een verandering in
aan te geven?!

De verandering
zou impliciet in een toespeling zitten
die het boek maakt op een anonieme vrouw
die de aartsmoeder van de
Moabieten
was
...

Bij de verwoesting van Sodom
werden alleen Lot, zijn vrouw en hun twee dochters
gespaard?

Nu alle mannen van Sodom dood waren,
was er niemand meer over met wie lots dochters konden trouwen?
De twee jonge vrouwen gieten hun vader vol met wijn,
slapen met hem en
volgens
GEN 19:36-38:

- 'ZO
werden de beide dochters van Lot zwanger van hun vader.
De oudste baarde een zoon, en noemde hem Moav {'van vader'};
hij is de vader van de tegenwoordige Moabieten.
En de jongste baarde ook een zoon, en noemde hem BenAmi {'zoon van mijn volk'};
hij is de vader van de tegenwoordige
Ammonieten
{Amman:
hoofdstad van het hedendaagse
Jordania}!' -

BOAZ
is niet de vader van
RUTH,
maar slechts een familielid van Ruths schoonvader;
ZIJ
voert hem niet dronken:
ze gaat gewoon naar hem toe
nadat hij gedronken heeft
.............

EN
als we het verhaal letterlijk nemen,
gaat hij die nacht,
nadat zij zijn geslachtsdelen ontbloot heeft,
niet met haar naar bed:
DAT
doet hij pas na hun huwelijk,
een huwelijk dat hij pas sluit nadat hij naar behoren heeft voldaan aan
bepaalde fatsoensnormen
..............

Maar
deze eerzame versie
van de verleiding van Lot door de moeder van alle Moabieten heeft alleen maar ten doel een verhaal dat de waardigheid,
wederzijdse toewijding en het initiatief van vrouwen in het algemeen bejubelt,
met
MEER
effect te veranderen in een verhaal dat vooral Moabitische vrouwen rehabiliteert!

Toen we
{dagen/weken/maandenlang geleden?}
in myDi Spreuken bespraken, merkten we op
dat buitenlandse cultuur bijna
onvermijdelijk via buitenlandse vrouwen
naar Israel werd
gebracht?

DAT
zal ook
voor andere volken gegolden hebben,
gegeven de oorlogsgewoonten om vrouwen van een verslagen volk
te behandelen als buit
en de verslagen mannen
uit te roeien?!

VROUWEN
waren degenen die de cultuur over de grenzen brachten,
eenvoudigweg omdat zij
overleefden
...

Vrouwen
hebben natuurlijk heel vaak
de cultuur overgenomen waarin zij door een huwelijk
terecht waren gekomen,
maar hoe overtuigend konden ze
die rol spelen?

Het andere deel
van de Israelitische geschiedenis of legende,
na de verleiding van Lot door zijn eigen dochters,
waarin Moabitische vrouwen voorkwamen,
was de beruchte orgie waarin Ba'al-Peor een rol speelde,
toen Pinchas de gunst van de Heer verkreeg door een Israelitische man
die copuleerde met een Moabitische priesteres/prostituee met een
speerstoot te doorboren
in NUM 25!

DIT
is in het algemeen het beeld
van de Moabitische vrouw:
afgodendienares,
prostituee,
verleidster van oudere
mannen
...

De bijna
zeker vrouwelijke
en mogelijk Moabitische auteur van het boek Ruth reageert op dit alles door Ruths zuivere liefde voor haar schoonmoeder
en hartstochtelijke loyaliteit jegens Israels Heer te prijzen
en door ten slotte aan te geven
dat niet alle liefde tussen een oudere man en een jongere vrouw
losbandigheid inhoudt {is er dan toch nog hoop
voor mij?}
...

Maar
WAT
denkt
G*D?

Joden en Moabieten,
beide onderdanen van Persia na de val van Babel,
verkeerden niet in een positie om elkaar uit te roeien maar konden zeker
onderling trouwen
.............

Het is duidelijk dat de schrijfster van Ruth
geen tegenstander is van dergelijke huwelijken?!

Maar de Heer maakte duidelijk dat hij het niet met haar eens was,
toen hij door middel van de 'laatste' {?!?} profeet Malachi zei
in MAL 2:11-12:

- "Yehoedah is trouweloos geweest;
weerzinwekkende zaken zijn bedreven in Israel en in Yeroesjalajiem!
Want Yehoedah heeft ontwijd wat heilig is voor de Heer - wat
HIJ
liefheeft -
en heeft de dochter van vreemde goden getrouwd!
Moge de Heer voor hem die dit doet geen nakomelingen overlaten die in de tenten van Ya'akov wonen en offergaven aan de Heer der heirscharen
brengen!" -

IN RUTH
roept het volk van BethLechem
de Heer op tegen de Heer en vergelijkt het de Moabitische met de belangrijkste vrouwen uit de Israelitische geschiedenis,
als het tegen Boaz op zijn trouwdag zegt
in Ruth 4:11-12:

- "De Heer
moge de vrouw die in uw huis komt,
maken als Rachel en Leah,
die beiden het huis van Israel bouwden!
Gedij in Efratha en laat uw naam eeuwig aanwezig zijn in BethLechem!
En
UW
huis worde als het huis van Perets, die Thamar aan Yehoedah baarde - door het nageslacht dat de Heer u geven zal
uit
DEZE
jonge vrouw!" -

IN HET OPENBAAR
verwijzen zij brutaal naar
een andere niet-Israelitische vrouw die weduwe was geworden:
Thamar, die liever haar schoonvader verleidde dan
kinderloos te
blijven!

De stilzwijgende karakterisering van de Heer
als een
G*D
die gemengde huwelijken goedkeurt,
zouden we hier kunnen opvatten als een nieuwe fase
in de ontwikkeling van zijn karakter?

DIT
zou een moment kunnen zijn
van een karakterologische verandering in hem EN van een, zogezegd,
disciplinaire verandering in Israel,
doordat
DIT
hem zou terugbrengen bij
de universele welwillendheid
jegens menselijke vruchtbaarheid
waarvan zijn beginzin getuigde:
- "WEEST VRUCHTBAAR
en wordt talrijk!" -

ALS
DIE WELWILLENDHEID
IS TERUGGEKEERD,
dan lijkt de schepper in hem een voorsprong genomen te hebben
op de vernietiger?!

Maar misschien zou een dergelijke lezing
de grenzen van een 'aanvaardbare' exegese
overschrijden?

Een afwezig personage
kan worden gekarakteriseerd door anderen
die op hem inwerken
...

Maar het boek Ruth
mist de overvloedige karakterisering
van de Heer die we in Psalmen aantreffen
of in de lange, bezielde toespraken
van Job?

Zelfs
in het boek Spreuken,
dat zich veel met meer wereldse zaken bezighoudt en zich niet bekommert
om Israels specifieke zorgen,
is een duidelijke en herkenbaar nieuwe rol
voor de Heer weggelegd
...

Het boek
RUTH
schenkt echter maar heel weinig aandacht
aan de Heer
G*D.

Het houdt zich veel meer bezig met de verandering
in de waardigheid en het onderlinge respect van vrouwen?

De onderliggende twist
over het fatsoen en de orthodoxie van buitenlandse vrouwen
verandert met enige moeite in de bewering
dat
G*D
zelf toleranter jegens hen
is geworden.

OF
de Heer
G*D
nu
tolerant of intolerant is,
hij is met betrekking tot de handeling van dit myDiverhaal bijna
overbodig?

In de rolbezetting van het boek Ruth is hij een Toeschouwer!

Gelukkige en ongelukkige uitkomsten
worden routinematig aan hem toegeschreven,
beste wensen worden met een verwijzing naar hem uitgesproken,
maar de verwijzingen, de verklaringen lijken volstrekt
pro forma
...

De Heer
G*D
zegt niets,
zoals we al eerder in ons myDiverhaal opmerkten:
en in de praktijk
doet hij ook
niets?
liefdesverdriet
gemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijk
verliefd
vrolijkknipoogerg vrolijkcool!verdrietignahnahbah!gaap!verwardgemeen
liefdesverdriet
engel
14 mei 2004 - bewerkt op 16 dec 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende