Liever Koekeloeren dan Ouwehoeren?
ER
lijkt zich,
van begin af aan,
een systematische tegenstelling te hebben voorgedaan tussen
de joden en de christenen?
Het is een contrast dat zich {minstens} op drie terreinen voordoet!
Allereerst is daar de kwestie van de taal:
de taal waarin TeNaCH - Wet, Profeten & Geschriften {ofwel, maar in iets andere volgorde, het "OUDE" 'testament} - gelezen dient te worden?
Die taal is, voor de joden, vanzelfsprekend DIE waarin de verzameling boeken oorspronkelijk ook geschreven is:
Hebreeuws dus ...
{waar het moderne Ivriet in Israel
uit voortkomt}.
-
Daarentegen
hebben de christenen zich, in zekere zin,
nooit zo verschrikkelijk veel gelegen laten liggen aan de TAAL waarin
de "Heilige" Schrift tot hen kwam.
Curieus in DIT opzicht is al meteen dat de evangelies en de rest van het
zogenaamde Nieuwe Testament - dat nadrukkelijk bedoeld was als
een uitbreiding en vernieuwing van het Hebreeuwse NU plotsklaps
"OUDE" Testament - geschreven en met de hand gekopieerd
verbreid werden in het
koine-Grieks.
-
DAT was de wereldtaal van het oostelijke Romeinse rijk.
-
Voor het O.T.
bediende de kersverse christenen zich gedurende de eerste
anderhalve eeuw van een vertaling,
eveneens in het Grieks,
die al voorhanden
was.
-
DIE vertaling,
genoemd naar de 70 vertalers die haar volgens de overlevering
gemaakt zouden hebben,
heet de Septuagint.
-
Achteraf beschouwd
heeft DIE vertaling een VROEG en wonderbaarlijk moment gevormd in de geschiedenis van de mogelijke liberalisering
van het jodendom.
-
De SEPT,
uit het Hebreeuws in het Grieks,
is namelijk gemaakt DOOR Hellenistische joden VOOR Hellenistische joden,
in de tweede eeuw
voor 'christus'.
-
De DOELGROEP
bestond uit joden vooral woonachtig in de
ptolemaiisch-hellenistische metropool Alexandria
{ook bekend door de Vuurtoren &
de Bibliotheek}.
-
Maar JUIST
de omstandigheid dat DEZE vertaling
toenemend in gebruik werd genomen - overgenomen dus -
door de christenen is er, naar men meent te weten,
debet aan geweest dat de SEPT bij de vergriekste joden ZELF
weer in onbruik is
geraakt?!
-
Op
pogingen
tot vertaling van TeNaCH
in de taal van het land
waar men als praktiserend jood woont
en ter synagoge gaat,
heeft nooit veel zegen
gerust.
-
Een
in het
Joods Historisch
Museum te Amsterdam
in 1996 gehouden tentoonstelling,
"De Gelykstaat der Joden",
heeft uit de doeken gedaan
HOE het afgelopen is met een dappere poging tot vertaling en uitgave
in-het-Nederlands van de Tora door Mozes Cohen Belinfante {1761-1827},
een jood die assimilatie en integratie
hoog in het vaandel
droeg.
-
Alexandria
in de tijd van het hellenisme,
Amsterdam in de tijd van de Verlichting:
DAAR zou je met enig recht
een rijm in kunnen
zien?
-
De nieuwe christelijke leer - a.h.w. Yeshu 'katholiek/hervormd/gereformeerd/doopsgezind' e.d. -
die religieus een parvenu was & al spoedig ook 'politiek correct' -
ging in zekere zin dus ervandoor met het Hebreeuwse Oude Testament,
maar liet 't uitmonden in de nieuwe
taal van het koine-Grieks.
-
Dat KOINE nu
was alleen maar
de taal van het oostelijk deel van het 'oude' Romeinse rijk.
En naarmate het christendom zich ook naar het westelijke Middellandse-
zeegebied uitbreidde, groeide ook de behoefte
aan een Latijnse
vertaling.
-
De Vulgaat
- zoals de vertaling van Hieronymus uit de vierde eeuw
op den duur is gaan heten: 'de wijdverbreide' -
heeft zo'n duizend jaar
dienst gedaan.
-
Het is vooral de langdurigheid van DEZE vertaling,
ten slotte nog slechts toegankelijk voor de geestelijkheid zelf,
die gedurende de volle lengte van de Middeleeuwen
bijna zou doen vergeten dat de bijbel NIET
in een laat-klassiek of vroeg-middeleeuws
Latijn geschreven werd.
-
In de Late
Middeleeuwen
en vooral de Renaissance verschijnen dan,
allereerst in het noordwestelijk Europa van de gelukte REformatie,
vertalingen in
de volkstaal!
-
Bij ONS
is dat met name
de monumentale Statenvertaling.
DIE verscheen in 1637, nog IN de Tachtigjarige Opstand/Oorlog,
en heeft het Nederlands twee a drie eeuwen grondig
doordrenkt.
-
Over een paar
vertalingen sindsdien,
uit de tweede helft van de 20ste eeuw en over onze 'eigen'
Nieuwe Vertaling {en de 'Naardense'?} komen we hopelijk nog wel
te spreken bij leven
en welzijn.
-
Op DIT moment
wil ik alleen nog even benadrukken
HOEZEER de bijbel eigenlijk van begin af aan een boek 'in vele talen'
is geweest {net als wij als het goed is en met uw welwillende
myDi-instemming?} en is
'gebleven'?!
#


Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende