Lf11Ye(ho)sjoea Tegenover BiBrot~GrootInquisiteurs

'Mijn Verhaal speelt in Spanje, @ Sevilla, i/d ergste tijd v/d Inquisie toen ook daar in 't land dagelijks ter ere van Gòd brandstapels op-vlamden!' Zo begint ongeveer die passage v/d grootinquisiteur in Dostojevski's meesterwerk De Gebroeders Karamazov. Hoewel hij het christelijk geloof v/d Russische schrijver niet deelde, beschouwde Sigmund Freud deze roman als 'de meest indrukwekkende die ooit is geschreven' & dit verhaal v/d grootinquisiteur als 'één v/d grootste prestaties i/d wereldliteratuur. In deze tekst van 'n bladzij of 20 ver-telt FD z'n legende: die v/d terugkeer v/d "CHRISTOS" op aarde, i/d 16e eeuw @ Sevilla. Hij verschijnt er in stilte, zonder op te vallen, maar gek genoeg herkent iedereen hem bijna meteen? 'Hij loopt zwijgend door de menigte met 'n stille glimlach van onmetelijk mede-lijden. De zon der liefde brandt in Zijn Hart, uit Zijn Ogen stralen Licht, Verlichting, Kracht & wanneer die stralen de mensen raken, dan ontwaakt 'r keer op keer in hun hart liefde ten antwoord!' 't Volk is als gemagnetiseerd & volgt 'm jubelend: hij komt aan op 't voorplein v/d kathedraal & wekt 'n klein meisje dat men net op 't punt stond te begraven, òp uit de dood. Op dat moment arriveert de kardinaal - de grootinquisiteur & heer des huizes - die op datzelfde plein al minstens 'n honderdtal ketters heeft laten verbranden. ''t Is 'n bijna 90-jarige oude man, lang & recht, met 'n tanig gezicht & ingevallen ogen waarin echter nog de vonken van 'n felle gloed schitteren!' Hij is 't die dit alles heeft gezien: de aankomst van die man, de uitgelaten menigte & 't wonder. Hij geeft 't bevel om Christus te arresteren ...

'En zó groot is z'n macht & zó groot is 't volk al gedrild, onderworpen, bevend van gehoorzaamheid, dat die menigte daar onmiddellijk voor z'n wachters uiteenwijkt!' De gevangene wordt opgesloten in 'n benauwde cel v/d inquisitie. Bij 't vallen v/d nacht komt de groot-inquisiteur 'm opzoeken, alléén. "Zijt Gij 't? GÍJ?" zo spreekt hij hem brutaal aan. "Waarom kom je ons voor de voeten lopen?" De ge-vangend zegt niets. Hij kijkt de grijsaard alleen maar aan. Deze vervolgt: "Was jij 't niet die toen zo dikwijls zei: 'IK WIL JULLIE VRIJ-MAKEN?' Welnu, je hebt daarnet die "vrije" mensen gezien, voegt de oude er plotseling met 'n peinzend glimlachje aan toe. Ja, dàt heeft ons heel wat moeite gekost, vervolgt hij terwijl hij Hem streng aankijkt, maar wij hebben het werk in jouw naam voltooid. [...] Weet dan, dat die mensen juist nú er meer dan ooit van overtuigd zijn dat ze volkomen vrij zijn, maar intussen hebben ze ons uit eigen beweging hun vrijheid gebracht & haar gehoorzaam aan onze voeten gelegd."