Leve 't myDizeehobbelpaardje @ hippocampus e.o.

Uit
de Trouwe
Verdieping van gezondheid,
zorg & 't consult door Sander Becker.
Groeit 't Brein door alle opgeslagen herinneringen?

Vele Londense taxichauffeurs hebben 'n heuse 'stratenknobbel' (vgl. 'talenknobbel' e.d.): waar laten onze hersenen na 'n intensieve studie alle verzamelde informatie? Voordat Londense taxichauffeurs tot 't gilde worden toegelaten, moeten ze 't hele stratenplan van de stad uit hun hoofd leren. Gemiddeld studeren ze 3 tot 4 jaar op de kaart, die zo'n 25.000 straatnamen telt. DAN volgt 'n reeks examens waar slechts de helft v/d kandidaten doorheen komt. Barsten die hersenen door de opeenstapeling van details niet uit hun voegen?

'n Beetje wel, con-cluderen Britse neurologen deze week i/h vakblad CURRENT BIOLOGY! Op hersenscans bij 80 wannabe-taxichauffeurs zagen ze dat 1 deel v/d hersenen tijdens die trainings aren met maar liefst 50% groeide. 't Ging om de achterkant v/d zogeheten hippocampus: dit is 'n klein gebied, i/d vorm van 'n zeepaardje, dat actief wordt bij 't vormen van nieuwe herinneringen.

Die anatomische verdikking was nu zo alleen maar zichtbaar bij de 40 kandidaten die voor dit examen slaagden. Bij degenen die zakten, bleek 't brein onveranderd, net als bij mensen die geen straten uit hun hoofd hadden geleerd. De vergroting v/d hippocampus kan vlg. de onderzoekers 2 dingen betekenen: OF 't is 'n biologische afspiegeling v/d stadplattegrond ~ 'n heuse 'stratenknobbel', OF 't is 'n extra ontwikkelde 'processor' die gedetail-leerde ruimtelijke info verwerkt?

De hippocampus is cruciaal voor 't geheugen, beaamt ook Jan Stam, hoogleraar neurologie in 't AMC @ A'dam. Toch liggen veruit de meeste herinneringen ergens anders opgeslagen: i/d hersenSCHORS, de buitenste rand v/h brein:
"Verspreid over de schors liggen allerlei geheugensystemen, voor o.a. gezichten, woorden of geluiden, & ook voor ruimtelijke situaties!"
Herinneringen ontstáán i/d hippocampus, zegt Stam. Maar daarna worden ze doorgesluisd naar de hersenschors:
"En DAAR beklijven ze, als ze tenminste genoeg worden herhaald. Anders raak je ze kwijt!"

Als we 'n herinnering uit onze schors ophalen, dan gaat dat OOK weer via de hippocampus: dit orgaan is 'n soort van doorgeefluik, of, eerbiediger gezegd: 'n regisseur, die er voor zorgt dat onze herinneringen op 't toneel verschijnen of weer tussen de coulissen verdwijnen, & hij bundelt ze tot 'n begrijpelijk ge-heel, zegt geheugen~onderzoeker Christian Döller v/d Radboud Uni @ Nijmegen. DAARDOOR roept de herinnering aan 'n kopje koffie etc. geen gescheiden op van geur, kleur & warmte, maar EEN totaalindruk:
"Mensen bij wie de hippocampus beschadigd raakt, bv. bij dementie, kunnen vaak geen nieuwe herinneringen meer opslaan. Meestal hebben ze niet eens meer toegang tot hun eigen oude herinne-ringen!"

Döller, die deze Britse proeven goed kent, ziet de verdikking i/d hippocampus bij bv. taxichauffeurs wel degelijk als 'n 'stratenknobbel': "Bij ratten is al i/d jaren '70 aangetoond dat ons 'ruimtelijk geheugen' is vastgelegd in individuele cellen uit de hippocampus. DIT hersengebied bevat dus 'n abstracte representatie v/d omgeving, 'als 'n plattegrond'. De proef met de taxichauffeurs is hier 'n bevestiging van?!"

HOE 't ook (precies) zij, die verdikking duidt op 'nieuwbouw i/d hersenen': 'r zijn daar cellen bijge-maakt, OF de cellen hebben onderling
MEER verbindingen gevormd, zodat de communicatie beter kan verlopen. De Britten hopen daarom dat 'r bij patienten met 'n beschadigde hippocampus OOIT nog IETS te herstellen valt als ze 'n goede neurotraining volgen. Maar DAT is nu nog erg speculatief, erkennen ze: al helemaal omdat ze bij ervaren taxichauffeurs zien dat die verdikte achterkant v/d hippocampus wordt gecompenseerd door 'n verdunde voorkant ...

OOK in't brein moet 't kennelijk uit de lengte of de breedte komen. Naar 't schijnt.

Al met al lijkt 't mij (m) heerlijk om keer op keer (al vele miljoenen jaren lang!) ietwat meer te weten te komen over de werking van 't lichaam, de geest, onze omgeving naarbinnen & steeds dieper i/d ruimte: 'g d' is nieuwsgierig naar 'zichzelf' & kijkt daarom in onze ogen,
& wij kijken zo nu & dan, beetje voor beetje, met hem/haar/'t mee naar alles wat we doen & laten, vermoeden & trachten vast te stellen
...