lekkere hapjes [misselijke grapjes voor de vaak]?!

Eigenlijk
is geweld
het grootste probleem
van de mensheid en voor ieder individu:
wat kun je eraan
doen?

Wat voert
een zo strak geregelde organisatie als het leger
tot excessen en hoe is 't mogelijk dat zelfs de mensen in een beschaafde
en vreedzame omgeving zich plotseling overgeven
aan moord en doodslag
...

Elke dag
hoor je weer berichten van geweld,
tegengeweld & politie/legeringrijpen in sloppen- & villawijken
vanwege bomaanslagen & huurmoordenaars, hongeropstanden, vreemdelingenhaat,
aanrandingen en al die andere vormen van seksueel geweld, verkrachtingen,
kidnappers, gijzelingen, raketinslagen en wat al niet
aan ellende in 't groot & klein?!

Babies
& bejaarden
worden blijkbaar net
zo makkelijk doodgemaakt
als alle tussenliggende leeftijden, geslachten, rassen,
volken, geloven, politieke activisten
& 'nitwitters'?!

Je probeert het te begrijpen
met de middelen die je ter beschikking staan
of slaat er maar een slag naar.

Moderne sociologie
heette ooit structureel functionalisme:
samenlevingen werden opgetrokken uit allerlei
losse elementen {anders dan vroeger en in de meer organische primitieve stammen & oervolken waar 't
een eenheid was van mens, omgeving, taal, techniek,
zang~ & dansrituelen, offers & medicijnfiguren?!}.

Wij hadden ook ooit onze waarden en normen, sociale rangen, vastliggende machtsposities & brainwash?

Geen wonder dat zo'n tak van wetenschap net als economie,
financieel beleid & ordehandhaving bij onze wederopbouw na oorlogen
& 't uitzetten van 'n nieuw beleid 'n steeds groter rol
ging spelen voor velen
...

Maar aan 't eind van de jaren zestig v/d vorige eeuw
was de maatschappij {alweer veel} te ingewikkeld & te roerig geworden,
zelfs voor de ijverige vingers & tenen v/d nijvere sociologen
& psychologen van toen!

Hardnekkige problemen
van maatschappelijke achterstelling, armoede, oorlog & vrede
vroegen nu weer om een wat menselijker perspectief & 'n heel wat minder
bouwkundig taalgebruik
der vakspecialisten
...

Alweer
een jongere garde van intellectuelen
stond te trappelen om de gevestigde wetenschappers 'n lesje te leren met koekjes van eigen deeg, inclusief krenten & rozijnen, uiteenlopende zuidvruchten
& lekkere hapjes.

Aanvankelijk zochten die diverse jongelingen 't
in 't toenmaals o zo modieuze marxisme & in de varianten v/h humanisme:
hun ueberboze revolutietaal, wollig medeleven & seksuele verkenningen
verdreven weliswaar een paar professoren, hoogleraren
& aanverwante potentaten op universiteitsterreinen,
maar 't gevoel bleef bestaan dat de sociale wetenschappers
't contact met de sociale werkelijkheid
allang verloren hadden.

Dus wat kon je anders doen
dan aan deze generatieconflicten in woord, gebaar & daad deelnemen:
ik schreef en deed wat ik kon binnen mijn beperkte mogelijkheden, pakte mijn rug- & slaapzakje op
& begon heen & weer te wandelen & te liften tussen hiero & daro -
NL & India/Japan.

Wist ik veel
dat ik binnen de kortste tijd
van de regen in de drup verzeild zou raken
met hier nozems en provo's, beatniks & hippies,
hennep & hash & daar gekke opgewonden generaals,
presidenten, oorlogen & aanverwante grenssluitingen,
hongersnoden, burger~ & burenoorlogen
overal rondom Israel
& India
...

In ieder geval
was er wel sprake van studentenopstanden,
min of meer muzikale tegen~
culturen e.d.

We schreven in die zestiger jaren v/d vorige eeuw
allerlei brutale stukjes die bij de toenmalige justitiele &
academische autoriteiten niet geheel en al onopgemerkt bleven.
In Nederland [en de meeste andere landen kon je nog wegens weigering van militaire dienst gevangen gezet worden, psychedelicatessen waren nog zeer streng verboden of alras gans
en gaar helemaal illegaal verklaard & voordat je het wist kreeg je
een knuppel in je nek, handboeien om en werd gevangen gezet
wegens onduidelijke 'staatsgevaarlijke' activiteiten, verdacht
lang haar, merkwaardige kleding, luidruchtig gedrag
of verdenking van subversiviteit.

Aan de ene kant
had je de misdaden in Zuid Oost Asia
rondom Vietnam & in Afrika in
Congo & Oeganda.

Aan de andere kant
opstandige jongeren in praktisch alle landen
die het niet meer namen & hun eigen vormen van {r}evolutie{s} schiepen
tegen alle denkbare/edachte klippen op.

Gelukkig bezaten genoeg jongeren
behalve jeugdiege eigenzinnigheid ook voldoende eigen excentriciteit
die ons behoedde voor alteveel vertrouwen in valse idolen
in pop- of legeruniform, ideologische onzin
en/of psychelische waanzin.

De meeste kwamen uit 'n overwegend
nogal kritisch milieu dat mensen toch nog op hun prestaties beoordeelde
& we hadden ons licht opgestoken aan diverse universiteiten waar 't protest
tegen de gevestigde machten heel wat minder doctrinaire vormen aannam
dan in het Nederland van die tijd.

En we hadden ons
dan ook geleidelijk aan toegelegd
op de meest proefondervindelijke & theoretische modellen aan zorgvuldig
verzamelde wetenschappelijke gegevens.

Politici hadden de nare gewoonte
om onderling verbondjes te sluiten. Kritiek daarop leek uit de oude school te stammen,
maar de zwaarte en zekerheid van al die veel te gewichtig klinkende woorden
uit 'moderne sociologie' hadden we ingeruild voor hypothesen & statistische
correlaties. Deze virtuele werkwijze had tegelijkertijd meer mogelijkheden
en heel wat minder pretenties dan de mechanische
meccanodoossociologie.

De onontkoombare onzekerheid die uit al dit onderzoek dan
ook duidelijk bleek luidde het einde in v/d sociale constructivisten met hun rotsvaste bouwstenen,
plastic schema's & financieel 'gezonde' beleidsdoelen in dienst van vastgeroeste bureaucraten
& locale bromsnorren. In de volgende jaren verdiepten steeds meer jongeren zich
in de ontwikkelende theorie van de civilisatieprocessen van Norbert Elias.

Die had al voor de oorlog in 'n reusachtig maar onopgemerkt gebleven
boek betoogd, dat naarmate de banden tussen mensen van allerlei soort veelvuldiger en hechter worden,
ook de onderdrukking van allerlei loslopende geile en boze driften toeneemt.

Hoe meer vervlochten mensen met elkaar zijn,
des te meer om beheersing gevraagd gaat worden door losgeslagen horden van migranten, dekolonisaties & 'nieuwe' ideologietjes van mallotige dictatoren met eigenaardige gebaren, uniformen, snorretjes, petjes, hoedjes & militaire fratsen.

Toevallig of niet,
die kennismakingen vielen ook samen met onze lange omzwervingen
in de theorie en praktijk van psychoanalyse [& 'psychedelicatessen]
zodat een onderdompeling in die hope & dope in werken & gebieden met een heel eigen idioom ~
van de policologie, sociologie & psychologie ~ heel makkelijk tot een topzwaar jargon
had kunnen leiden dat vele volkomen oningewijden & potentieel nieuwsgierigen
op afstand kon houden.

Maar juist in die jaren
tussen de zestiger jaren van toen & de huidige hedendaagse tijden
kwam er een groot aantal artikelen, columns & essays los in zowel vakbladen als in de algemene vrije pers die dus hun invloed deden en doen gelden?

We hebben het nu haast allemaal
in huis-, tuin- & keukentaal over bijvoorbeeld de verzorgingsstaat en 't
cultuurbeleid, overmondialisering en geweld!

Het gaat niet meer zozeer
om grote namen & theorietjes dus
maar vooral om eigentijds taalgebruik door iedereen die er ook maar 'n beetje voor openstaat.
De mens is de mens [veel meer] een zorg geworden & we blijven kijken om
tussen alle chaotische bomen het grote
mensenbos wat beter te kunnen
ontwaren?!

Ook Abram de Swaan
introduceerde dus weliswaar wat nieuwe
begrippen als de 'verstatelijking' & 'dyscivilisatie',
maar zijn zijn taal was nooit alleen bedoeld om zijn geleerde collega's te imponeren
of om zich populair te maken bij 'n groot publiek!

Al die fonkelende zinnen
leidden wel tot algemene bewondering
& internationale wetenschappelijke erkenning: dat komt omdat de
kunsten & toeren die we met die taal uithalen ~ en niemand kan ontkennen dat we met dubbele bodems
& vals licht werken als dat nodig is ~ steeds wel de bedoeling hebben
om zowel de complexiteit van onze werkelijkheid,
als van de waarneming
te verduidelijken 'op
'n mydimanier'?!

"Wij liegen [ook] de waarheid [bij elkaar]!"

De taal ~
HET
vehikel waarin mensen bij voorkeur druk op elkaar plegen uit te oefenen ~
is dan ook blijvend een voorwerp
van ons 'mydionderzoek'!

De Swaan publiceerde 'n studie
over hoe verschillende talen mensen van elkaar scheiden,
en hoe mensen al vertalend die talen, en de mensen, weer aan elkaar knopen:
"Woorden van de wereld
[waarin wij leven]!"

Dat was dan ook de reden
dat we ooit begonnen met Frans op de lagere school & daarna Duits, Engels,
Ivriet en wat ook verder maar handig leek te passen in dat geheel
van ons eigen gedeelde
'globale' verleden?

De samenleving
bleek dan wel niet 'maakbaar'
maar wel degelijk 'mensenwerk'! Beter dan veel sociologen
voor ons is AdS erin geslaagd om dat aan een groter publiek duidelijker te maken
dan ooit tevoren 't geval is geweest: dat die opgave zowel [veel!] eenvoudiger is
als [ook] lastiger dan vorige generaties ervan dachten laat zich afleiden
uit de inhoudsopgaven van al deze 'kleine boekwerkjes'
die we voor onze 'mydistudenten' schreven als inleiding
in de mydiologie bij wijze van spreken, vertellen &
herschrijven: 'de mensenmaatschappij', 'wat mensen
van elkaar nodig hebben', 'wat mensen van elkaar ver{w}achten',
'hoe mensen onderling verbonden zijn' of muchomachohomobibonobologie
in talloze fonkelende zinnen & kleurige letters die woorden afbreken
en opnieuw omvormen tot iets hanteerbaars
dat werkt in de praktijk van het
dagelijke mydileven voor ieder
die wil: ook wie alleen maar
dit gebeuren in kranten &
tijdschriften volgt,
is in staat om
al [heel] veel te weten
te komen over onszelf
tussen de anderen
[al met
al]!