lekker happe smulle doorslikke & uit late kome ...
Yisjpot aniyei-am,
yosjiya livnei evyon wydakee osjeek;
zwakken recht doen, armen redden & de onderdrukkers neerslaan!
G d staat voor die menselijke hulp aan zieken, zwakken & misselijken en 't
verslaan van alle onrechtvaardigen die dat belemmeren en bemoeilijken!
Yiraoecha im-sjemesj welifnei yareach dor dorim;
leven zolang de zon bestaat & de maan zal schijnen van geslacht op geslacht. DAAR
draait het om onder de mensen door alle generaties heen: dag & nacht leven in rechtvaardigheid & liefde.
Ook Mohammed heeft dus duidelijk die 'joodse & christelijke klokken horen luiden' tussen z'n geboorte-grond & het verre Damascus op z'n karavaantochten in wilde woestijnstreken vol overvallen en vijanden?
Volgens de islamitische traditionele theologie was Mohammed 'ongeletterd': dit benadrukt dan ook het o zo wonderbaarlijke karakter van de koran! Maar bij KA is dit niet 't geval! Mohammed leest weliswaar iet-wat moeilijk, maar hij
KAN
het
WEL!
Hij is eigenlijk verzot op boeken?
Zijn eerste vrouw Khadidja neemt die voor hem mee en leest hem eruit voor! Zijn proza is volgens Kader Adolah nieuw, evenals een aantal centrale voorstellingen, bijvoorbeeld voor de woorden
"ALLAH"
& 'islam'. Wederom historisch aantoonbaar onjuist!
BEIDE
woorden waren ook
VOOR
Mohammeds optreden al bekend! Allah [letterlijk: de god] werd
vereerd in de
KAABAH
als hoogste god. Ook het woord islam bestond reeds {zie: Kister Menachem}! Die islamitische traditie behandelt KA dus inhoudelijk op een zeer vrijmoedige creatieve wijze & 'n vrijzinnige manier, en zo hoort het ook ~ het gaat om de KERN van de zaak ~ de echte ware inhoud ~ en niet om de
weggooiverpakkingen, de extra opsieringen, de ouderwetse bijgelovigheid en de modieuze verdwazingen!
Op z'n sterfbed laat KA Mohammeds lieve vrouw Aisha zeggen:
"Het is afgelopen met de missie:
de koran is compleet!"
De koran is Mohammeds werk, maar toch ook weer niet helemaal!
KA is het die een zeer belangrijke taak heeft weggelegd voor de figuur van Zeeed bin Sales, gemodelleerd naar de figuren Zayd igb Haritha & Zayd ibn Thabit? Deze laatste was een van de secretarissen van Mohammed en de eerste was volgens belangrijke islamitische overleveringen in zijn jeugd als als slaaf verkocht aan M's eerste vrouw Khadidja, & zou daarop later door Mohammed zijn geadopteerd! "Zeeed" wordt in KA's bio-grafie van Mohammed i/d eerste persoon sprekend opgevoerd.
ZO
verkrijgt hij als 't ware de status van de geprivilegieerde ooggetuige & hier brengt KA dan dus ook [alweer] een eigen accent aan, dat 't moge-lijk maakt steeds weer nieuwe invalshoeken naar voren te blijven brengen?! De islamitische traditie heeft aan verschillende personen in Mohammeds omgeving een belangrijke rol toegeschreven in de totstandko-ming v/d korantekst. De belangrijkste figuur is kalief Oethman {Osman} die volgens de traditie verant-woordelijk was voor de totstandkoming v/d canonieke korantekst?!
OOK
is er sprake van eerdere koranversies. Mohammeds geadopteerde zoon speelde volgens de traditie hierin echter geen rol! Bij KA echter verteldt deze hoe hij na 'n eerste versie van de koran te hebben vervaardigd, later de opdracht kreeg om deze nader te herzien. Door Zeeed te gebruiken krijgt de lezer de indruk uit de eerste hand inzicht te ver-krijgen in Mohammeds zieleroerselen, en die van de mensen in zijn eigen omgeving?
Net als bij alle oude & nieuwe mydibijbelverhaaltjes vloeien ook bij KA literaire & religieuze verbeelding samen in een vrij traditionele visie op Mohammed en zijn reliboodschappenmandje. Na aanvankelijk bijna mislukt te zijn richt hij zich vooral ook tot de onderliggende groepen in Mekka {lekka lekka Mekka lekka! zo begonnen ook de in Nederland gestrande Chinese zeelieden ooit hun gebrande gesuikerde pinda's op straat aan te bieden}: de vrouwen & de slaven! Hierdoor benadrukt KA dan ook de sociale aspecten van de boodschap v/d islam, zoals veel moderne hervormers zowel in de sjiitische als soennitische wereld dit doen? Een voorkeur voor een sjiitische visie, die gelet op de Iraanse achtergrond van deze komische auteur ook wel denkbaar zou zijn gewest, is nauwelijk waarneembaar?!
Na aanvankelijk zijn literaire missie trouw te zijn gebleven wordt Mohammed in Medina een sluw en geslepen politicus die het populistische religieuze geweld allang niet meer zo schuwt als voorheen misschien wel het geval was geweest?!
Diep in zijn hart
BLIJFT
hij echter
toch de vernieuwende literator voor die wilde woestijnstreken van 't Arabische schiereiland & ommelanden?
ZO
sterft hij dan ook,
zoals in de door KA toegevoegde 115de soera wordt beschreven. KA laat zich inspireren door de humanistische literaire traditie in de islam, en heeft dan ook een zekere hang naar de mystieke traditie, afgaande op de door hem genoemde inspiratiebronnen {waaronder die zo mystieke dichter Roemi} & zijn voorliefde om Gods liefde voor de mens op te nemen in de vertaling van de vrome formule waarmee de meeste soera's beginnen. Het zijn mooie teksten, maar door de zeer vrije omgang met de bronnen gehoorzaamt deze vertaling zoals de auteur zelf ook al aangeeft inderdaad vooral aan de wetten
van de literatuur. Kader Abdolah wil de koran 'n nieuwe plaats geven
in de Nederlandse cultuur.
Misschien
slaagt hij hierin,
zelfs al bestaan er al talloze vertalingen, waarvan KA er dan ook enkele heeft gebruikt ...
Zijn vertaling is echter geen vertaling, maar een niet complete en sterk interpreterende parafrase van die
teksten. Kortom: misschien is dat ook wel 'n beetje jammer dat hij op basis van zijn uitgangspunten niet
'n volledige & zo getrouw mogelijke vertal{k}ing heeft gemaakt want dan hadden we wel iets beter kunnen
vergelijken. Aan de verstaanbaarheid had dit geen afbreuk hoeven doen? NU hebben we vooral te maken
met de persoonlijke, literaire visie van
de schrijver Kader Abdolah.
OOK
alleszins de moeite
van het lezen
waard.
Uiteindelijk
moeten alle zogenaamde heilige boeken
& literaire werken ook steeds weer opnieuw nu en dan vertaald kunnen blijven worden.
Zo is en blijft er altijd weer werk aan de
winkel & hoeven we ons nooit echt
te vervelen.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende