Leed: lachen & lamenteren ...

De leden v/d Society stonden niet alleen in hun poging om 't eeuwig keven op 't spoor te komen: 'n kleine halve eeuw later werkte 'n clubje Russische communiste ~ luisterend naar de voor 'n atheïstische beweging opmerkelijke naam de Godbouwers ~ aan 'n soortgelijk experiment.

Daarmee houden de overeenkomsten trouwens op. Wat de Britten deden ging, hoe serieus ze 't ook namen, uiteindelijk nooit verder dan onschuldige, excentrieke Spielerei. De Godbouwers waren volgens Gray medeverantwoordelijk voor de ongekende terreur die de Bolsje-wieken na de revolutie van 1917 ontketenden.

Hij zal 't niet graag gehoord hebben, maar Charles Darwin had volgens John Gray indirect de aanzet gegeven tot de pogingen om het hiernamaals te exploreren. In 1859 was z'n Magnum Opus 'De oorsprong van soorten' verschenen. De daarin ontvouwde evolutietheorie zette de toenmalige, nog door religie beheerste wereld volledig op z'n kop.

De belangrijkste & voor veel tijdgenoten angstaanjagendste consequentie van Darwins leer was dat de mens niet meer is dan 'n dier: hij neemt geen unieke positie i/d kosmos in. Hij is net zo sterflijk als 'n insect & net zo gedoemd om op den duur weer te verdwijnen. En wie de laatste adem heeft uitgeblazen, gaat niet, Oals dominee of meneer pastoor beloofde, naar 'n hemel om als ziel of geest verder te leven: dood is dood & al 't andere is obscurantistische hocus-pocus.

Tegen DAT perspectief kwamen veel mensen in opstand, denkt JG. Hij beschrijft hoe de SPR-leden door wat zij 't automatisch schrift noemden, probeerden om te doorgronden OF er leven was NA de dood: de teksten van 'gene zijde' werden door 'n medium genoteerd & daarbij ging 't NIET alleen maar om 't troostende effect. De filosoof Henry Sidgwick vreesde bijvoorbeeld dat zonder 'n hiernamaals ethiek
& moraal hun grondslag zouden verliezen. Overigens waren niet alle motieven zo verheven. Onder 't mom van wetenschappeiijk onder-zoek werd ook regelmatig geïnformeerd naar 't wel & wee van 'n gestorven geliefde ...

Als je er niet ook zo nu & dan om zou kunnen lachen zou je haast alleen nog maar vervallen in klagen, huilen, zeuren & ouwehoeren?!