Plato's
psychologie noemde
de thymos 't trotse
strijdbare deel van 't menselijk gemoed:
'n energiebron die affecten als toorn,
geldingsdrang, eerzucht, rechtvaardigheidsgevoel,
woede, drift, moed, strijdbaarheid
en trots levert.
Plato
onderscheidde 'thymos'
van het begerende deel van de ziel,
de eros,
de energiebron die ons naar bezit,
'n partner en 'n gezin drijft.
De erotische affecten
horen bij 't {oikos} huishouden en de economie,
de private sector.
De thymotische
bij de staat {polis} en de politiek ...
En juist met dat strijdbare deel van het menselijk gemoed
is het tegenwoordig nogal slecht gesteld?
Onze beschaving,
met name de Europese, is TE eenzijdig erotisch!
WEL gericht op de liefde, maar dan ook vooral op wederzijdse afhankelijkheid:
het summum van erotisme is de homo economicus,
die door economen als een kleine wensmachine wordt opgevat.
Hij wordt volkomen door begeerten gedreven
en schept iedere dag zijn eigen tekorten door TE VEEL te willen ...
We moeten dus onderhand weer eens wat meer op zoek naar een tegengif:
trots!
Als de mens primair door trots wordt voortbewogen ~
door het streven naar erkenning, eerzucht, ambitie ~
dan kan dat een stralend, genereus en joviaal zelfbewustzijn opleveren.
En DAT kan ook misgaan:
want zelfoverschatting, rancune en haat horen OOK thuis in de thymotisch affectenhuishouding ~
om nog maar eventjes in het vocabulaire van het voorgaande
te blijven?
In de eerste helft van de zestiger jaren
hielden op het Eiland onze z.g.
Socratische gesprekken:
WAAROM?
Daarom!
En waarom daarom?
Wraak werd nogal eens gezien
als een typisch mannelijke eigenschap?
Men zegt dan als mucho macho over de bonobo's onder ons:
Vrouwen zijn niet zoals mannen,
ze zijn weker en verstaan dat gevoel van vriendschap niet,
ze kunnen zich niet wreken!
Dat zijn typische uitingen van modern heidens racisme en seksisme,
en je komt soortgelijke uitingen tegen in verschillende bewoordingen onder andere volkeren,
stammen en leefgemeenschappen als constatering van feiten
en 'gevolgtrekkingen'?
Een paar honderd jaar geleden
heette dat in Europa dan ook nog:
'de fundamentele plicht van de christen is het beteugelen van zijn ambitie'!
Want waar leidt ambitie toe?
"Haar duurste,
kostbaarste, zeldzaamste geschenk is wat ze macht noemt.
DAT is wat ambitieuze lieden het liefst hebben,
DAT is het waarnaar ze het allerhevigst snakken!"
Wat IS dit voor macht?
En brengt deze macht dan ook WAAR geluk?
"Neen,
word wakker, arme slaaf,
en erken dan toch deze dwaasheid,
namelijk dat het misschien een grote macht is om jouw plannen ten uitvoer te kunnen brengen,
maar dat heersen over je wil de WAARLIJK grote macht is!"
Zo'n driehonderd jaar geleden
werden wij dus aangespoord om verantwoord gebruik te maken van de machtsmiddelen
'die G d ons toevertrouwde'?"
Met DIT soort preken
wist de 'christelijke liefde',
dat meestal tamelijke huichelachtige doekje voor het individuele en sociale bloeden,
het menselijk gemoed millennia lang te beteugelen
[naar het scheen!]?
En ZO
moet dan ook die eerzucht
uit onze westerse cultuur gesijpeld zijn
via missionaire activiteiten,
zendingsdrang en kolonialisme,
kapitalisme en paternalisme en allerlei andere krankzinnige kronkels
van kerkelijke bemoeizucht en maatschappelijke
huichelarij?
Maar ondertussen ...
Dat alles kan kwalijk zijn,
maar het had eigenlijk toch maar heel weinig met mannelijkheid te maken?!
Het was 'gewoon' het achteraf heel begrijpelijke chaotische resultaat
van bijna tweeduizend jaar 'overgang',
"sociale meno~ & penapauze" tussen het primitieve 'heidense' denken en voelen,
en het joods~christelijk orthodoxe en romeinse 'new deal'-gedoe:
een kindertijd van de menselijke geest
die moest opkomen uit bepaalde vormen van 'monocultuur'
naar een waarlijk internationale/wereldwijde humanistische cultuur
bevrucht door de ideeen en praktijken
uit ALLE grote wereldculturen en de diverse 'verlichtingsgolven':
'verlichtingen' die daaruit
voortkwamen.
De mensheid
is over het algemeen nog volop aan het puberen,
met alle pretenties en consequenties
vandien!
Zullen we ['allemaal'?]
ooit eens volwassen worden
of zijn we al te laat met onze nieuwste 'goede bedoelingen'
en zijn we ingehaald door onze eigen schaduw
die ons zodanig aan het inhalen en overdonderen is
dat we [alweer] aan onze eigen overmoed
ten onder dreigen te gaan
zonder ons voldoende gerealiseerd te hebben
waar we nu eigenlijk
staan?
Er zijn zowel hoopvolle
als puur rampzalige 'tekenen des tijds'
binnenin en rondom ons!
De vraag is
wat we er nu en hier mee doen
om in de komende jaren
de 'kwade neigingen' achter ons te kunnen laten
en de "positieve zijden" wat meer ruimte te geven
'before doomsday really comes by our own hands
and the world
weve made' ...
HET
myDiVerhaal gaat door:
Our Story
continues ~
step by step
by step
...
@