Of mensen 't nu leuk vinden of niet, Nederland is nog 'n christelijk land, omringd door tientallen andere 'christelijke' landen:
die bijna 2000 jaar oude geschiedenis laat zich niet ontkennen of wegpoetsen, ondanks [dankzij] missionarissen, monniken, nonnen, kruistochten, priesters, protestanten, ketters, godsdienstoorlogen, kolonisaties, veroveringen en de wereld-oorlogen.
Al onze talen & culturen zijn gepokt & gemazeld door Griekse, Latijnse, Aramese, Hebreeuwse, Arabische & Indische invloed!
Ook dat alles begon al meer dan 20 eeuwen geleden via Romeinse legioenen, handelsbetrekkingen, onderwijs & oorlogen ...
Wat betreft SP [Sjapo/Sja'oelPaulos] & de 4 euangelisten: die staan met hun beroep op 't OT geworteld in de daar weer aan voorafgaande duizend[en] jaren met Assyria/Arabia, Babel/Babylonia, Creta/Sparta, "De Heidenen", Egypte, Foeniciers & de Grieken/Hellenen met hun wereldbeinvloedende ontdekkingen als spijkerschrift, hierogliefen, handels- & verdragstalen met eigenaardige mythen & legenden, klederdrachten, uitvindingen, wapentuig, landbouw, veeteelt en pogingen tot dominantie?
Alles heeft dus onderhand met alles te maken & 'grote landen' als Rusland & China ondernemen nijvere pogingen tot concurrentie als 't gaat om wie er voor 't eerst leerde lezen & schrijven, varen, vliegen, verven, weven, breien, haken & ontdekken!
Yochanan is 'n verhaal apart naar 't schijnt: soms worden pogingen ondernomen om 't vierde euangelie net zo vroeg als Mark te plaatsen, maar die voorstellen vinden over 't algemeen nog maar weinig bijval! De meesten dateren 't aan 't eind van de eerste eeuw, ergens rond 't jaar 95 & ook over de plaats van ontstaan doen verschillende suggesties de ronde. De ene denkt aan Samaria/Sjomron, dichtbij Yeroesjalayiem, de andere noemt 't Egyptische Alexandria of Klein~Azie, 't huidige Turkije ...
De meeste onderzoekers denken niet dat deze vierde euangelist ook de auteur is van 't laatste bijbelboek "Openbaringen" ...
Maar zulke dingen weet je nooit zeker? Yochanan moet de synoptische bronnen gekend hebben, maar kiest voor 'n heel eigen benadering met bijpassend jargon: we komen bij hem 'n alles overziende, soevereine Yehosjoea tegen. Hij spreekt openlijk over zichzelf in de "Ik ben" vorm & gaat zelfbewust zijn dood tegemoet. Anders dan SP duidt Yochanan 't kruis dan ook niet als smadelijke ondergang, maar als Yesjoea's "Verhoging & verheerlijking" & uit veel harder uitspraken over joden blijkt dat de breuk met de synagoge al definitiever was geworden na de mislukte opstand van zo'n dertig jaar daarvoor ...
Dit alles steunt de gedachte aan 'n later tijd van ontstaan: in vergelijking met de oudste bronnen hebben de reflecties op de dood van Yesjoea & zijn 'opstanding' & 'hemelvaart' alweer een heel andere vorm & inhoud verkregen: "Het Verhaal" gaat nu dan ook nog steeds door in principe. We blijven zoeken naar zin & betekenis in ons bestaan tegen alle klippen op?!
