Kritiek & Zelfkritiek in myDiStoryLJournalen nu?!

In
deze jaren
voerde zijn SCHUL~WEG tot vlakbij
de Joodse
SJOEL.

Hij
leerde veel beter
de rabbijnse en orthodoxe tradities
kennen.

Vanaf '92
las hij samen met Hanna Safrai de TALMOED
op jaarlijkse studiedagen
en ook verder verdiepte hij zich
in de tabbijnse
traditie.

*

Hij werd
langzamerhand
kritischer t.o.v. Buber & Miskotte.
In '78 antwoordde hij nog op een symposium
met als titel
"Ueber Buber hinaus"
dat hij dat
een 'waanzinnige onderneming'
vond.
"Ik zou blij zijn,
als ik achter hem aan kon
komen".
Maar in '83
bekritiseerde hij duidelijk
Bubers houding tegenover
de wet.
"Heeft de tegenstelling
profetisch Jodendom ~ wettelijk Jodendom
werkelijk zin?"

*

In
een artikel
over M. uit '89
bekritiseerde hij het feit
dat M. & Breukelman
het ISRAELITISCHE IDIOOM
zo sterk hadden onderscheiden van de
Joodse mondelinge
traditie.

"Op deze wijze
maakt hij {M.} de belangrijke structuren
van een werkelijk,
in tegenstelling tot een ideaal~typisch geconstrueerd
Israelitisch Idioom
onzichtbaar".

Het bracht EM
tot de vraag:

"Is de conceptie van
een geschreven Israelitisch idioom
niet een constructie,
welke van het Joodse idioom van heden is losgemaakt
en geabstraheerd?

Moet een dergelijke constructie
niet voor een dwaling
worden gehouden?"

*

Zelf zou ik
nog wat kritischer willen zijn
op het SPRACHDENKEN
dan EM is:
staat niet de nadruk op het mondelinge van de thora
van het begin af aan
in dienst van een romantische & nietzscheaanse
onderneming,
die de oerkracht van de thora uitspeelt
tegen haar functioneren in kerk
& synagoge?

*

Buber
wilde met zijn nadruk op de Stem
het ongevormde van de g*dsdienst articuleren
tegen haar verstening
in de georganiseerde
godsdienst.

Hij wilde door zijn vertaling
de oerkracht van de tekst herstellen.
De nadruk op het mondelingen is bij MB{uber} van het begin af aan
gericht
tegen de hoofdinstituties van het
Jodendom.

*

OOK
Miskotte & Breukelman
laten de thora steeds nadrukkelijk functioneren
als een kritiek op het Jodendom,
waarbij zij het bijbelse Israel
tegen het Jodendom
uitspelen.

ALLE DRIE
construeren zij uiteindelijk
een leeswijze van
TeNaCH,
waarbij zij zelf
de vorm en de inhoud ontdekken,
voorbijgaand aan de Joodse & christelijke
traditie van
lezen.

Dat
mag van mij
en soms moet het.
Maar ligt het niet ook voor de hand,
dat zo'n nieuwe lezing van TeNaCH toch vooral ook
de projecties
en belangen zal bevatten
van de nieuwe
lezers?

Volgens mij
is dat exact wat er gebeurt
als Buber & Miskotte, met Breukelman & anderen in hun spoor
over de Joodse & christelijke} traditie heenspringend
TeNaCH gaan
lezen.

*

Ik begrijp
dat er na Auschwitz
een vernieuwing van de dogmatiek
moet plaatsvinden.

Maar wordt,
door de de levende Stem
van "G*D" te benadrukken,
VERNIEUWING
dan niet een principieel kenmerk van het
christelijk spreken,
dat elke traditie
verdringt?

*

Eigenlijk
precies zoals in onze maatschappij traditie
verdrongen wordt
door alles wat vernieuwing belooft,
of het nu z.g.
Nieuwe Politiek is
of Nieuwe
Dreft?

Vernieuwd,
verbeterd, MEER/SNELLER,
effectiever, gelukkiger &
goedkoper?

*

Nauwkeuriger gezegd:
treedt er geen spanning op
tussen het vernieuwende van de roeping,
waarbij een christen uit de volken zich permanent invoegt in Israel,
en de traditie die wordt opgebouwd
doordat er natuurlijk toch
ook wel eens wat beklijft
en geleerd wordt
in Israel?

*


DIT
roept 'n volgende vraag op!
Is nu juist
dit hele energetische,
dit hele motorische niet typisch
'christelijk'?


IS
dit energetische denken van EM
niet een energieke
en agressieve articulatie
van wat ALTIJD AL in het
(westerse) christendom
zat?


*


Het westerse
christendom wil de wereld in,
wil het 'heilige' vuur naar het profane brengen
en de oude wetten en gebruiken
vervangen door de deelname
aan het lichaam van
Yeshua haMasjiach
{de 'gezalfde'/
Christus}?


*


Het
westerse christendom
wil tot de einden der aarde
haar boodschap verkondigen,
zij het misschien tegenwoordig dan vooral
in haar geseculariseerde vorm
van liberale waarden en
markteconomie.


*


Een
energetisch denken
dat OOK de harten van mensen
wil brengen tot een voortdurend in
beweging zijn.


Zelf
weet ik niet precies
hoe ik tegenover deze
hele westerse onderneming sta,
maar ik vraag me wel af:
moet je ZO
het christendom profileren
als je bij het Jodendom
geleerd hebt?


*


Voor EM
was het oordeel
over het traditionele Jodendom,
dat het statisch was,
een christelijk
vooroordeel!


*


Maar
voorzover de Jood
boven tafel houdt,
dat het 'heilige' gescheiden gehouden moet worden
van de 'wereld',
moeten we dan niet dolblij zijn
met een Jodendom
dat zich afzijdig houdt
van deze hele dynamische
onderneming?


*


Kunnen we
niet juist van het z.g. 'verstarde' Jodendom iets nieuws leren,
MEER dan van het 'dynamische'
van Buber?


*


Hier & nu
kunnen we leren
om ons op de 'heiligheid
van "G*D"' te concentreren.
ZO kunnen we de wereld
OPEN HOUDEN voor
verlossing,
in plaats van haar
met ons merkwaardige messianistische fanatisme
van eigen maaksel 'afgodig'
te bedekken.


*


Al die
myDiLJverhaaltjes
maken naar ik hoop duidelijk
dat elke tijd, plaats & persoon een EIGEN verantwoordelijkheid heeft,
die je niet zomaar kunt transplanteren in een ver verleden of 'n
nabije toekomst:
elk mens is uniek & ondergaat de invloed van verleden, heden en dat
wat op ons toekomt.
Voor mijn gevoel verdient het daarom
aanbeveling om ALLE drie
op hun juiste waarde
te schatten.


Zoals de symboliek
van 'yhwh'/was/is wordende
de 'onbekende g*d' kan verduidelijken in ons eigen bestaan,
ZO kunnen we ook ons leven lang blijven leren van
wat zich in het verleden afspeelde
in 'alle' facetten:
ons lichaam/onze geest maakt
onverbrekelijk deel uit van een wereldwijd oerproces,
of we ons daar nu bewust van zijn/worden
of niet.