EEN
van m'n
lievelingsonderwerpen: 't verband
tussen oertalen, begrippen,
betekenissen e.d.
Nu is eindelijk ook
't verband aangetoond door taalkundigen
v/d verwantschap tussen Siberische & Noord-Amerikaanse taalfamilies!
Edward Vajda werkte vijftien jaar lang met de Ketten, een klein oervolk in centraal~Siberia
& sprekers v/d Ket~taal!
Minder dan tweehonderd mensen.
allen ouder dan vijftig, spreken het.
Vajda vergeleek de taal met analyses van de Na~Dene talengroep in Noord~Amerika,
waartoe talen behoren uit Alaska, westelijk Canada, Noord~California & 't zuidwesten van de USA.
Dit is de allereerste keer tot nu toe dat er een link is aangetoond tussen 'indianentalen' van Noord~Amerika & talen gesproken door bewoners in Asia,
die tenminste tien- tot twaalfduizend jaar geleden
via de Beringstraat naar 't Amerikaanse continent
zijn geemigreerd.
Van
Groenlandse &
Canadese 'eskimotalen' is
allang bekend dat ze verwant zijn met de taal van de Aleoet~eilanden in Oost~Asia.
Taalkundigen hebben sindsdien vergeefs getracht om verbanden te vinden tussen Aziatische & 'indianentalen'. Al in 1923 probeerde een Italiaanse taalkundige 'n link te vinden & aan te tonen tussen deze taalfamilies, gevolgd door allerlei andere linguisten in de jaren negentig.
Zij stelden lijsten op van etymologisch verwante woorden die in beide
talen hetzelfde klinken en
hetzelfde betekenen.
Maar in de taalkunde
gelden dergelijke sporadische & onsystematische woordvergelijkingen als zeer onbetrouwbaar,
omdat er gewoon ook sprake kan zijn van puut toeval!?
Vajda daarentegen
vergeleek het klankensysteem & de complexe manier waarop werkwoorden worden opgebouwd.
In beide taalfamilies worden werkwoorden op 'n ingewikkelde, maar vergelijkbare
wijze opgebouwd, die volstrekt anders is dan andere Aziatische
& Amerikaanse talen.
Vajda begon 10 jaar geleden
met 't interviewen van Ket~sprekers, na de val van 't IJzeren Gordijn. "
Er bestaan geen wegen, je moet erheen met de boor of de helikopter:
in de twintigste eeuw dwong de overheid de Ketten in dorpen te leven en Russisch te gaan spreken, waardoor de nomadische levensstijl en de taal bijna is verdwenen! NU
weet ik pas goed hoe 'n archeoloog zich moet voelen!"
Ket is de enige nu nog overgebleven taal
uit de eens zo wijdverspreide Jenisej~taalfamilie, ooit gesproken in een groot deel van West~Siberia! Vajda vond een reeks verwante woorden bij de taalfamilies. Het gaat om woorden als hoofd
& voet, borst, navel, maag & vinger.
Daarnaast bleek
dat niet alleen woordenstammen die 'slede, 'kano' &
dergelijke betekenden, op elkaar lijken. Ook woorden voor onderdelen daarvan
vertonen opvallende gelijkenissen.
"HIER
was eindelijk 't begin van 'n systeem dat niet meer aan 't toeval
kon worden toegeschreven! Voor 't eerst in tien jaar was ik ervan overtuigd
dat het mogelijk was om een genetische verwantschap tussen de talen van deze twee continenten
aan te tonen?! Toen bedacht ik me hoe 'n archeoloog zich moest voelen
die in een net geopende Egyptische graftombe kijkt
en iets ziet wat niemand heeft gezien
in ['n paar] duizend jaar!"
Ik
heb ook
iets dergelijks met
Hebreeuws/Ivriet/Aramees
& alle daaropvolgende vertalingen
van mydibijbelse oerverhalen, gelijkenissen/vertellingen, legenden & begrippen
over g d & de goden, godinnen, geesten, engelen, duivels &
woorden als rechtvaardigheid, liefde, mededogen, geduld &
noem maar op! Het zijn allemaal evenzovele illustraties
van hoe 'de mensheid' ooit verdeeld is geraakt in
al die stammen, rassen, volken, families &
'groepjes' her & der over
de aardkloot?
Al {!}
onze activiteiten van nu
dus zijn ook verwant aan die eerste pogingen om stokken en stenen te hanteren,
te jagen & eten, drinken, wonen, gebaren, betekenen & verwoorden in aanverwante
en soortgelijke begrippen!
Met andere woorden
bij wijze van spreken & herschrijven
zijn we nu bezig om de cirkels te 'sluiten' tussen enkele tienduizenden jaren revoluties
over de gehele aarde, alle continenten & menselijke samenlevingen ~
essentieel in al die processen zijn de woorden die we gebruiken
om 'bergveldredes' te 'vertalen', beter begrijpen
& in praktijk te brengen?
Hoe zouden ooit
al die diverse groepen joden,
christenen en moslims [e.d.] tot elkaar kunnen komen
[laat staan al die andere volksstammen & groepjes!]
als we niet in staat zijn om in een begrijpelijker taal
met elkaar te spreken & 'mee te voelen'
over recht & onrecht & datgene
waar 't woordje
g d voor
staat?
Die
hele business
van tempels, synagogen, kerken
en moskeeen is totaal zinloos als we
niet leren om elkaar te begrijpen,
wat beter aan te voelen
& van elkaar te leren
in de komen jaren.
Vandaar dus.
