klein vogeltje op groene tak wat zingt g'n lustig
LIED
Planten,
dieren en
mensen horen nu
eenmaal net zo goed
bij elkaar als water, lucht
en wind, of lichaam,
geest & verstand.
We
weten dan
nog wel niet
helemaal precies hoe 't
een & ander in elkaar steekt, maar 't
geheel is onverbrekelijk afhankelijk van 't detail en omgekeerd.
We zijn verbonden & verschillend en we hebben zowel rechten
als verplichtingen tegenover
elk ander.
't Probleem
tegenwoordig is
dat die verhoudingen van mensen tot planten & dieren
in onze z.g. moderne westerse samenleving nogal eens uit balans is geraakt!
Enerzijds is er de industriele manipulatie van plant en dier i/d bio~industrie
en anderzijds de notie dat de mens vaak niet zo bar veel meer is
dan 'n dier.
Zoiets smeekt
om nadere beschouwing
en een grondiger filosofische bezinning?
Kunnen we spreken v/d rechten van plant & dier?
Of gaat 't i/d omgang met die oudere vormen van leven feitelijk
om het respect dat we onszelf
als mens betuigen?
Het
is echter
helemaal nog maar
de vraag of de mens eigenlijk wel zo
in het centrum van alles geplaatst kan worden.
Zoveel is wel zeker dat de omgang v/d mens
met plant en dier 'n
ethische kant
heeft!
Nu
is het
andere uiterste: de
mens elke bijzonderheid ontzeggen
niet zoveel minder
problematisch.
De gedachte
dat ook de mens 'nu eenmaal maar 'n dier is'
- populair in sommige kringen van milieu-activisten -
schiet wat tekort.
Deze uitspraak
komt voort uit bezorgdheid voor 't welzijn v/d planten & dieren
& wil verhinderen dat de mens zich
superieur waant?
Dat is 'n typisch menselijke bezorgdheid!
Het is evident
dat 'n biologisch perspectief tekortschiet
om de verhouding tussen mens, plant & dier
volledig te doorgronden.
Sterker nog,
een ethiek die op de biologie ge~ent is,
kan [on]behoorlijk gevaarlijk zijn leert ons
't recente verleden.
De biologie
verschaft ons nu eenmaal geen gedragslijn
jegens onze medemens{ch} & ook niet jegens de andere planten & dieren.
Voor 'n grondiger filosofische bezinning stel ik voor om [o.a.]
de bijbel te raadplegen omdat we soms de uitbuiting
v/d aarde & de onderdrukking van 't dier
[en alle andere 'medeschepselen']
graag schijnen te willen wijten
aan het z.g. 'scheppingsverhaal',
dat 'de mens' een onbeperkte macht
over het dier
zou hebben
gegeven
...
Ik denk
dat hier ook wel
enkele andere inzichten te halen zijn:
bijvoorbeeld een basis voor een spiritueler
visie op de verhouding tussen mens en [andere] dieren
die recht doet aan de eigenheid van de mens en
toch een zeer diepgaande verbondenheid
tussen mens & dier
laat zien!
Waar is het dan
precies allemaal fout gegaan?
Vaak werd gewezen naar Descartes
die als 'n soort van vader v//d moderne filosofie geest &
lichaam radicaal van elkaar zou willen scheiden & voorrang geeft aan de eerste?
Daarmee werd het dier zo dus voortaan niet zo bar veel meer dan alleen maar
een soort van bewegende machine [en de mens ook
als het erop aankomt?]!
Maar ik denk
dat deze problemen al veel eerder zijn ontstaan ~
feitelijk al vanaf het moment dat filosofen in de z.g. 'rede'
het typisch menselijke hebben gedefinieerd en de lichamelijkheid
als 'dierlijk' & irrationeel hebben afgedaan.
Denk maar eens aan de Stoa,
'n vorm van denken dat ook al het vroege christendom heeft ge~
infecteerd, maar op gespannen voet staat met bijbelse, of beter gezegd 'oudtestamentische' noties. Allereerst is het opvallend dat de bijbel geen woord kent
voor 'natuur'.
In dat woord
klinkt de suggestie door
dat de mens tegenover de natuur zou staan en daarvan geen
deel uitmaakt & die dus als een object kan beschouwen, al is het object van zorg?
Al maakt de mens zich er zorgen over, hij maakt niet intrinsiek deel uit v/d natuur:
de dieren [& planten e.d.]
daarentegen wel!
De notie
van 'schepping' daarentegen
impliceert een elementaire verbondenheid van alle schepselen met
elkaar & met die schepping als geheel!
Schepping [zij het zelf geschapen]:
daar blijf je altijd deel
van uitmaken.
"Theologen"
benadrukken vaak
de unieke positie v/d mens,
maar de vraag blijft bestaan of dat wel bijbels is
of wellicht een [bij]product van
de westerse filosofie, waar
de mens tegenover
natuur is
gesteld?
We
zullen zien!
Of niet?

Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende