killing me softly with her song {my life} ~~~~~~~~



Kan 'n toren op 'n berg verscholen liggen? Ja, dat kan. In Harderwijk. Of IETS nauwkeuriger, even buiten H'wijk. Daar staat 'n toren ...

Op 'n berg. Maar vrijwel onzichtbaar & bijna onvindbaar. [Ik herinner me hem vaag uit de jaren '50 toen we als lagere schooljochies ...]!

't Is zelfs mogelijk dat veel v/d honderden recreanten die zich regelmatig verpozen op & rond 't Beekhuizerzand, ook nog nooit 'n enkele glimp hebben opgevangen van deze bakstenen watertoren bovenop de Galgenberg. Toch staat hij daar al meer dan 'n eeuw, & vervult in alle stilte, letterlijk & figuurlijk onzichtbaar, z'n belangrijke taak. 'n Taak waarvan alle inwoners van H'wijk & Ermelo, inclusief de duizen-den campinggasten & dagjesmensen in deze plaatsen, dagelijks profijt van hebben. 't Is 26 juni 1895 als de 'Harderwijkse Waterleiding' de dan nog gloednieuwe watertoren @ Galgenberg in gebruik neemt. 'n Feestelijke dag voor H'wijk dat daarmee aansluiting op 'n water~
leidingnet verkrijgt & daardoor 'n grote stap voorwaarts maakt op 't gebied van gezondheid & hygiëne [& de vaart der volkeren]! Deze toren is ontworpen door Dirk de Leeuw, 'n ingenieur in dienst v/d 'Harderwijkse Waterleiding'. Zijn naam is vereeuwigd in 'n plaquette boven de toega gedekt waarop staat: 'H.W.L. Gebouwd 1895. D. de Leeuw'. 't Bakstenen gevaarte is bij de ingebruikneming 12 meter & 25 centimeter hoog & voorzien van 'n puntdak. In 1921 komt 'r nog 'n stukje bovenop & vanaf dan ligt 't waterniveau op bijna 15 meter.

Zo'n 20 jaar later vervangt 'n plat dak 't puntdak & krijgt de toren z'n huidige hoogte van 15 meter & 85 centimeter. Watertorens als een onderdeel v/h drinkwatersysteem verschijnen @ nl voor 't eerst in 1836. 't Principe is simpel: 'n hele grote bak gevuld met schoon water op 'n hoge plek, met behulp van 'n buizenstelsel aangesloten aan de huizen v/d gebruikers {getting high from rain via low down places}?

Door dat hoogteverschil tussen 't water i/d bak & 't water i/d leidingen ontstaat druk waardoor 't water uit onze kranen kan stromen ...!!!

Nederland telt anno 2011 nog zo'n 175 watertorens: minder dan 'n kwart daarvan is nog in gebruik. De oorspronkelijke staat v/d water~
torens @ nl is overgenomen door 'n systeem van elektronisch geregelde pompen. De toren o/d Galgenberg is ook nog in gebruik & daar-om niet door 't publiek van binnen te bezichtigen of te beklimmen. 't Reservoir van 336 kubieke meter fungeert nu als opslagcapaciteit voor 't drinkwater dat 't bedrijf Vitens, vanaf zo'n 50 tot 70 meter diepte, vanonder die Galgenberg oppompt & aan de inwoners van Harderwijk & Ermelo doorgeeft. VITENS is 't grootste waterleidingbedrijf van Nederland, in 2002 ontstaan uit 'n fusie van diverse water~
leidingbedrijven. Jaarlijks pompt 't bedrijf uit waterwingebied de Galgenberg zo'n 3,7 miljoen kubieke meter drinkwater omhoog.

Drink~water van 'n uitzonderlijk goede kwaliteit. Voordat 't naar de consumenten gaat krijgt 't alleen nog maar 'n beetje zuurstof toegevoegd, & verder ondergaat 't geen enkele bewerking. Kenners roemen dan ook deze kwaliteit v/h drinkwater dat in H'wijk & Ermelo uit de kraan stroomt. De smaak is bijzonder zuiver: als ERGENS geldt dat 't water uit de kraan dure flessenwatertjes ver in kwaliteit & smaak overtreft dan is dat wel @ H'wijk & Irminloo. Aardig detail: dit water kost volgens opgave van Vitens €1,29 per 1000 liter & is daarmee dan ook 1000x goedkoper dan uit 'n opgehemeld flesje! Daarnaast is 't ook nog eens uitzonderlijk zacht, veroorzaakt vrijwel geen kalkaanslag op verwarmingselementen & vraagt i/d wasmachine maar heel weinig wasmiddel! De 37 meter hoge 'Galgenberg' ontleent z'n ietwat sinistere naam aan z'n eveneens sinistere functie die zich moeiteloos laat raden. Ooit stonden hier galgen?

H'wijk heeft trouwens niet 't monopolie op 'n 'galgenberg', die naam komt op veel meer plaatsen @ nl voor, soms in 'n ietwat andere
vorm. Zo kent Irminloo ook 'n 'Paalberg' & Nunspeet (ook ooit behorend tot de gemeente Ermelo) de 'Stakenberg'.

Verschillende namen voor bijzondere plekken [Golgotha, Christos' kruisiging e.d.)?! Vaak nl. werden de stellages op die galgenbergen helemaal niet gebruikt om de doodstraf te voltrekken: veelal werden veroordeelde misdadigers
BINNEN
de stadsmuren gedood & hun lijken vervolgens
BUITEN
de stad op 'n galgenberg a/p paal of galg op- geknoopt. DIE bleven daar dan hangen als afschrikking voor
IEDERE VREEMDELING
die zo'n stad met minder goede bedoeling naderde ...

Anno 2011 is deze naam dus verbonden geraakt met 'n heel wat vriendelijker gebruik: Dagrecreatieterrein Galgenberg, gelegen a/d N302, biedt tallozen verpozing & de iets verderop gelegen uitkijktoren compenseert 't feit dat 't niet mogelijk is om van de watertoren Harder~
wijk (& Irminloo) vanuit de hoogte te zien. MIJ doet 't denken aan de bergen in & rondom 't zg. 'heilige land':
'HERMON, NEBO, SINAÏ, TABOR, KARMEL, PETRA, GOLGOTHA, GERIZIM'
etcetera
~~~
"levend water", "helende geest",
"euangelieboodschappen" &
de Himalayas.




engel
31 jul 2011 - bewerkt op 31 jul 2011 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende