Kibbeling met knakworst komkommer & een kutsmoesje

Voorlopig denk ik nog maar even dat alles vooral neerkomt op flexibiliteit, inlevingsvermogen, opportuniteit, toeval, speelsheid & samen delen ...

BK in de trouwe verdieping van religie & filosofie kan er ook wat van: hebt u wel eens een neurologische impuls gezien? De neiging van neuro-sofen om onze neuronen aan het denken te zetten gaat heel (erg) ver! Neurosofen zijn hersenonderzoekers die hun resultaten een filosofisch bedoelde duw geven waardoor ze menen vanuit hun laboratorium in EEN klap midden in de geestesgeschiedenis van de mens te belanden ...

Aldaar aangekomen verbijsteren ze de omstanders door te laten zien datbwatbdie stakkers voor hun geestesleven hebben aangezien 'eigenlijk' niks meer is dan wat gesputter tussen neuronen?! Bert K. Dacht na deze bewering en de daaropvolgende onderbouwing de boel mooi aan de kant te hebben, zoals zijn moeder dat zo mooi uitdrukte na de voorjaarsschoonmaak, maar in de trouwe ochtendkrant werd maar liefst 'n hele serie artikelen aangekondigd waarin neurosofen ruim baan krijgen om hun gelijk te bewijzen. De nadruk ligt dit keer op EEN aspect van ons geestelijk leven: de vrije wil! Keizer wil proberen ons enigszins te wapenen tegen de neuroreductionisten: daar zijn columns ook goed voor ...

Let alsjeblieft goed op hun woorden, want ze weten dikwijls (helemaal) niet wat ze zeggen: '... wij hebben geen vrije wil, we kunnen hooguit ja of nee zeggen tegen de neurologische impulsen die in onze hersenen ontstaan ...' Het grappige is de terloopsheid waarmee hier iets volstrekt onsamenhangends wordt beweerd. De n-wetenschapper die mij in een situatie kan plaatsen waarin ik ja of nee zeg tegen een neurologische impuls, krijgt van mij 5000 euri contant & een jaarkaart voor Artis of de Stopera! Hebt u wel eens een neurologische impuls gezien? En wat zei u? Nee zeggen tegen een n-impuls is vergelijkbaar met het bestraffend toespreken van uw galblaas of iets dergelijks ...

Er is niks op tegen, maar het slaat nergens op! En dat is niet alleen maar omdat uw galblaas het vertikt om gehoorzaam te luisteren naar ons.

Veel neurosofie maakt de categorische fout om ons als denkende mensen terzijde te schuiven en daar denkende breinen voor in de plaats te zetten: maar een denkend brein is een zo mogelijk nog veel problematischer notie dan die van 'denkende mensen'. Hoogleraar cognitieve neuro-wetenschap VL doet er graag nog liefst een minachting bij: DE VRIJE WIL IS EEN OUD MANNETJE DAT OP EEN BANKJE ZIT TE KIJKEN NAAR WAT ER IN DE HERSENEN GEBEURT! Je hoort hoe hij ervan geniet om dat wat wij ooit beschouwden als een hoogstaand baken van ons zieleleven terug tebbrengen tot een ouwe sukkel die niks (meer) regelt maar die er maar zo'n beetje bij bungelt: ONS ZELF-BEWUSTZIJN IS EEN KWEBBELDOOD WAARVWEINIG (nieuws) VAN TE VERWACHTEN VALT? Niet zo heel lang geleden was neuroloog en schrijver Antonio Damasio @ A'dam en men vroeg hem wat hij van al dit soort uitspraken vindt. Zijn droogkomische antwoord was:
U GELOOFT TOCH NIET DAT OOK MAAR EENNENKELE VAN DE EXPERIMENTEN DIE MEN RELEVANT VINDT IN DEZE CONTEXT KAN WORDEN UIT-GEVOERD OP EEN MENS IN COMA? Mooi werk! Die neiging van n-sofen om onze neuronen aan het denken te zetten gaat heel ver ...

Zo beweren zij ook zonder ook maar een enkele spier te vertrekken dat veel van onze besluiten alreeds door, of in, onze hersenen zijn genomen voordat wij dat in de gaten hebben. Het in alle ernst reeds vele jaren besproken experiment van Libet zou dit aantonen, waarbij men consequent vergeet dat neuronen niks kunnen besluiten, zoals ze ook niet kunnen snurken of paardrijden. N-sofen zijn steeds in de war over wat geestelijk en wat stoffelijk is?! Een eenvoudig voorbeeldje kan hier misschien de helpende hand uitsteken net als ooit met de bijbelgelijkenissen van Yesjoe.

Aardappels zijn stoffelijk, maar de aardappelprijs is geestelijk. Die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, maat het is daarbij niet het geval dat dienprijs eigenlijk een aardappel is, hoewel hij wel door aardappels wordt bepaald. Wie zegt dat geestelijke activiteit eigenlijk slechts een zeer simpele kwestie is van neurologische impulsen, die zegt dat sommige euro's eigenlijk aardappels zijn. U lacht? Maar neurosofen beweren de hele tijd dat dit wel zo is. Het nieuwste boek van neurobioloog Dick Swaab (dat iedereen met een beetje vrije tijd overigens wel moet lezen) zegt:
WIJ ZIJN ONS BREIN! Andere overweging: n-wetenschappers ontdekken nooit iets nieuws in die zin dat ze nooit op nieuw gedrag stuiten ...

Eerst is er het menselijk gedrag: puberende, schizofreen, verliefd, kijkend, homo, hetro, dement etcetera. De hersenwetenschsppers vindt daar dan vervolgens wat passende neurologie bij: het is nooit andersom. Zo weten we nu al een tijdje dat homo of hetero zijn een onomkeerbaar aspect is van ons bestaan en neurowetenschappers bevestigen dat. Nu klink ik alsof ik neurofysiologie oninteressant vind, maar dat is helemaal niet zo want ik lees het juist met grote belangstelling! Wat zeur ik dan nu eigenlijk met spijkers op laagbwater & water naar de zee dragen?

Ik geloof dat n-wetenschappers de betekenis van hun ontdekkingen verkeerd inschatten (een overbekende menselijke eigenschap): als het op diagnostiek aankomt dan weten we heel goed wat een hersenscan betekent (de tumor zit links achterin) maar als het gaat om zelfkennis in de reeds eeuwen nagestreefde filosofische zin, dan is de betekenis van een scan niet meteen duidelijk. Kortom, wat mij zo fascineert in hun ont-dekkingen is de geleidelijke onthulling van de mate waarin wij zijn als de dieren om ons heen. En dat is iets heel anders dan de bewering dat alle geestelijke leven eigenlijk een kwestie is van neurologische impulsen. Het laatste woord is dus duidelijk nog lang niet gezegd. Waarvan akte ...