kabp87/88 in dit stadium hadden de rabbijnen

hun inzichten nog niet op schrift gesteld: zij leerden de tradities die ze bijeenbrachten uit hun hoofd & gaven ze dan mondeling door ~~~

Wel ordenden rav Akiva & rav Meïr 't materiaal in blokken, waardoor ze makkelijker te onthouden waren: het op-/neerschrijven van al die kostbare overleveringen leek 'n hachelijke zaak? 'n Boek kon immers worden verbrand, net zoals ook de Tempel totaal in vlammen was opgegaan, of 't kon in handen van 'christenen' e.d. vallen! 't Zou dus, zó gezien, veel veiliger zijn in de hoofden, harten & handen van de wijzen. Maar de rabbijnen hechtten ook waarde aan 't gesproken woord als zodanig: die in Yavneh opgeleide geleerden, die deze mondelinge teksten in hun hoofd hadden weten te prenten, werden TANAÏEM genoemd, 'herhalers'. Zij droegen de tora hardop voor & ze bedachten hun midrasj 'al pratend': in 't leerhuis klonk 't rumoer van heftige discussies & luidruchtige debatten. Oefening baart kunst ...

Omstreeks 't jaar 135 kregen de rabbijnen behoefte aan 'n ietwat duurzamer, schriftelijk document: in 'n poging om de joden weer onder dwang binnen te halen in de moderne, Grieks-Romeinse wereld, kondigde keizer Hadrianus aan dat hij de ruïnes van Yeroesjalayiem met de grond gelijk wilde maken & op deze 'heilige plek' 'n moderne stad wou & zou gaan bouwen. De besnijdenis, 't opleiden van rabbijnen & 't onderwijs in de tora werden nu voortaan bij wet verboden. En zodoende leidde de onverzettelijke soldaat Sjim'on bar Kosibah (ook wel Bar Kochbah genoemd) alweer 'n opstand tegen 't heidense Rome: toen hij erin slaagde 't Tiende Legioen uit Yeroesjalayiem te ver-drijven, riep rav Akiva hem 'tot Masjiach uit'! Rabbi Akiva zelf weigerde te stoppen met zijn lessen & werd daarom naar verluidt door de Romeinse machthebbers terechtgesteld: de opstand van Bar Kosibah werd in 135 wreed neergeslagen door Hadrianus & er kwamen dus ook alweer vele duizenden joden om. Die 'nieuwe stad' kwam er, al bleven de tempelruïnes nog staan: de joden mochten niet langer in Yoedeah wonen & moesten op bevel van hogerhand in 't noorden van Palestina blijven. De leerschool in Yavneh werd opgeheven, & het hele rabbijnse kader viel nu uiteen & nog verder uitelkaar, maar onder keizer Antonius Pius (158-161), die de anti-joodse wetgeving weer ietwat versoepelde, kwam er wat verbetering i/d situatie: de rabbijnen hergroepeerden zich in Oesja in Beneden~Galilea ~ diep geschokt!