kabp81/82 Om te beginnen

haalde hij een bekende uitspraak aan van Sjim'on de Rechtvaardige, 'n gerespecteerd hogepriester uit de 3de eeuw v.Chr.: 'Op drie dingen is de wereld gegrondvest: op de Torah, op de Tempeldienst, & op 't verrichten van daden van liefde.' Net als 't citaat uit Hosjea liet dit zien dat praktische barmhartigheid net zo belangrijk was als de Torah & de Tempeldienst: die 'liefde voor de naaste' was als 't ware 'n onmisbare poot v/d drievoet 'waarop de wereld stond', & na 't verdwijnen v/d Tempel waren de Torah & de liefde belangrijker dan ooit! Ter ondersteuning van deze mening haalde rabbi Yochanan ~ in 'n ietwat andere vorm ~ de psalmdichter aan: 'De wereld is op liefde gebouwd!' Door deze drie losse teksten naast elkaar te zetten liet rav Yochanan zien dat, zoals Hillel al gezegd had, de liefde inderdaad de kern vormde v/d heilige & helende tekst. De exegeet moest dit verborgen principe verklaren & aan 't licht brengen. De CHOROZ was voor de rabbijnse midrasj van wezenlijk be-lang: de exegeet kreeg hierdoor 'n ervaring van heelheid & volledigheid die leek op de SJALOOM die de joden i/d Tempel hadden gevonden & op de COINCIDENTIA OPPOSITORUM die de christenen ervoeren in HUN PESJER-EXEGESE. NET ALS DE CHRISTENEN LAZEN DE RABBIJNEN zo DE WET EN DE PROFETEN op 'n andere manier: ze gaven er 'n betekenis aan die wein ig te maken had met de oorspronkelijke bedoeling van de auteurs. Rabbi Akiva perfectioneerde deze nieuwe vorm van midrasj: zijn leerlingen vertelden over hem graag 't volgend verhaal. De mare van rabbi Akiva's genialiteit kwam Mosjeh i/d hemel ter ore. Op 'n dag besloot hij naar de aarde af te dalen om een van z'n lessen bij te kunnen wonen. Hij zat achter de andere leerlingen op de achtste rij, & merkte tot z'n ergernis dat hij de uitleg van rabbi Akiva niet kon volgen, ook al zei men dat die deel had uitgemaakt vande openbaring die hij op Sinai had gekregen. Mijn zonen zij me voorbijgestreefd, dacht Mosjeh treurig & trots tegelijk, toen hij terugging naar de hemel. Maar waarom, dacht hij, had g d HEM eigenlijk de torah toevertrouwd als hij iemand van Akiva's intellectuele niveau had kunnen krijgen? 'n Andere rabbijn zei 't nog korter: "De dingen die niet aan Mosjeh waren geopenbaard, werden geopenbaard aan rabbi Akiva & z'n collega's." Kortom: de openbaring [verlichting, bekering/ontsluiting] was niet een eenmalig gebeuren op de Sinai etcetera, maar een continu proces, dat zou doorgaan zolang kundige exegeten bleven zoeken naar de onuitputtelijke wijsheid die i/d tekst verborgen lag & de bijbel bevatte in rudimentaire vorm 't totaal v/d menselijke kennis: "ALLES" was erin te vinden. Die Sinai was niet veel meer dan het begin: toen g d de torah aan Mosjeh gaf, wist hij dat toekomstige generaties haar zouden moeten aanvullen. De geschreven torah was niet iets wat AF was: mensen moesten hun vindingrijkheid benutten om haar te vervolmaken, net zoals ze meel haalden uit tarwe & 'n kledingstuk weefden van vlas {& hennep} ...