'com passion' Hindoes erkennen dit wanneer ze elkaar begroeten door met de handen tegen elkaar voor de ander te buigen als eerbetoon aan 't heilig mysterie dat we tegenkomen. Maar de meesten van ons geven in ons dagelijks leven geen uiting aan deze eerbied voor anderen. Al tevaak beweren we alles te weten over andere volken/culturen & zelfs mensen die we zeggen lief te hebben, & worden onze opvattingen over hen ge-kleurd door onze eigen behoeften, angsten, ambities & verlangens. Dit komt prachtig tot uitdrukking in 'n andere passage uit HAMLET: de prins schopt 'n flinke rel aan 't Deense hof, & de koning heeft twee van Hamlets oude vrienden, Rosencrantz & Guildenstern, i/d arm genomen om hem te bespioneren. Al vrij snel krijgt Hamlet i/d gaten wat er gaande is, & op 'n avond overhandigt hij Guildenstern 'n fluit & vraagt hem erop te spe-len. "Prins, dat kan ik niet," reageert Guildenstern. "'t Is even gemakkelijk als liegen," merkt Hamlet sarcastisch op. Hij stelt dat 't gewoon 'n kwes-tie is van in 't mi datum blazen & de vingers met bepaalde grepen op de windgaten plaatsen.
"Maar ik versta die kunst niet," stribbelt Guildenstern tegen. Waarop Hamlet verbitterd opmerkt: "ZIET U NU WAT EEN NIETSWAARDIG DING U VAN MIJ MAAKT? U wilt mij bespelen; u denkt mijn grepen te kennen; u wilt binnendringen in 't hart van mijn geheim; u wilt mij beproeven v/d laagste noot van m'n register tot de hoogste. [...] Ver-duiveld, denkt u dat ik gemakkelijker te bespelen ben dan 'n fluit?" Inplaats van vol zelfvertrouwen over de motieven, bedoelingen & verlangens van anderen te praten, moeten we ons bewust zijn v/h essentiële 'mysterie' & beseffen dat 'r 'n zekere mate van heiligschennis mee gemoeid is als we willen 'binnendringen in 't hart' van iemand terwille van onze eigen plannen. Met 'n verwijzing naar de Franse filosofe Simone Weil (1909-1943) zei Iris Murdoch (1919-1999) dat liefde berust op 't plotsklaps besef dat iemand anders werkelijk bestaat. DÀT thema speelt 'n rol in veel van haar romans: vaak beschrijft ze 'n personage dat zich met 'n schok bewustwordt v/h 'mysterie' van 'n ander ding of 'n ander mens, dat on-verwachts wordt onthuld als iets wat op wonderbaarlijke wijze apart van hem- of haarzelf staat. In
De klok belandt 'n in zichzelfgekeerde, iet-wat oppervlakkige vrouw, 'n voormalig studente kunstgeschiedenis, in 'n persoonlijke crisis. Op 'n dag gaat ze naar de National Gallery @ London & ontdekt daar dat ze op 'n nieuwe manier door de schilderijen wordt geraakt: "HIER WAS IETS DAT HAAR BEWUSTZIJN NIET KON KAPOTVRETEN, IETS DAT ZIJ NIET WAARDELOOS KON MAKEN DOOR HET TE ANNEXEREN ALS ONDERDEEL VAN HAAR EIGEN VERBEELDING. ZELFS [HAAR EX], DACHT ZE, BESTOND NU VOOR HÁÁR ALLEEN, MAAR DAN ALS EEN DROOMFIGUUR, OF ALS EEN VAGE BEDREIGING BUITEN HAAR, DIE ZIJ NOOIT WERKELIJK HAD ONTMOET OF BEGREPEN. MAAR DE SCHILDERIJEN WAREN, HOEWEL BUI-TEN HAAR, VOLKOMEN ÈCHT; ZIJ SPRAKEN TOT HAAR, MILD MAAR SOEVEREIN, ZIJ WAREN BOVEN ALLES VERHEVEN, ZIJ WAREN GOED IN DE ENIGE WARE BETEKENIS VAN DAT WOORD, HUN NABIJHEID VERNIETIGDE DE MISTROOSTIGE TRANCEACHTIGE EGO-CENTRICITEIT WAARIN DIE DAG BEGONNEN WAS!" Zo'n ervaring is 'n EKSTASIS die ons vrijmaakt van ons egocentrisme. 't Doel van deze stap is drievoudig: (1) erkennen dat het bekende en het onbekende bestaan en daar oog voor krijgen, (2) oppassen voor een te zelfverzekerde stelligheid bij onszelf en bij anderen, (3) onszelf bewust maken van het heilige mysterie van ieder mens die we in de loop van de dag tegenkome ... Iets dergelijks ben ik, Mordechai, al van jongsafaan tegengekomen sinds Salem @ Irminloo op de Vale Ouwe & 'ever since' in all other strange near & far away countries @ Italia, Hellas, Israel, Urdun & all the way to India & Nippon: 'on the road' with "Asiatics" of Frederic Prokosch e.a. ~~
