ka db pag. 146 mydiafwisselvertalingen verspreiden

Ave! 't Feit dat de uitvinding v/d boekdrukkunst Desiderius Erasmus in staat stelde om zijn vertaling(en) te verspreiden was van immense betekenis. Iedereen die Grieks kende, kon nu voortaan de euangelies direct zelf in de brontaal lezen. Sneller dan ooit konden nu zo ook al andere geleerden zo'n vertaling van commentaar voorzien & allerhande verbeteringen voorstellen. Erasmus deed z'n voordeel met al deze suggesties & publiceerde gedurende zijn leven nog verschillende herziene uitgaven van z'n 'nieuwe testament': hij was sterk beïnvloed via de Italiaanse humanist Lorenzo's Valla (ca. 1405-1457), die 'n bloemlezing had samengesteld v/d voornaamste nieuwtestamentische 'be-wijsplaatsen' voor de kerkelijke leer: hij had de Vulgaat naast 't oorspronkelijk Grieks gezet om aan te tonen dat deze teksten niet altijd 'bewezen' wat moesten bewijzen omdat de vertaling vaak zo vreselijke onnauwkeurig was. Valla's COLLATIO was echter alleen in manus- cript verschenen; Erasmus liet zijn tekst in druk verschijnen & bereikte zo onmiddellijk 'n veel groter publiek.

't Raakte nu in zwang om de bijbel te lezen in de oor sep lelijke talen, & dit vereiste een geleerdheid die bevorderlijk was voor 'n wat af-standelijker, historisch bewuster houding ten opzichte van de bijbelse oudheid: tot dan toe hadden exegeten de bijbel graag als één boek beschouwd in plaats van als een verzameling van diverse zeer uiteenlopende teksten. Ook al hadden ze de heilige boeken misschien nog nooit in één band bijeengebracht gezien, dan nog hadden ze vanwege de gewoonte om uiteenlopende teksten met elkaar in verband te brengen nog nooit veel oog gehad voor de inhoudelijke & historische discrepanties.

Nú begonnen de humanisten de bijbelse auteurs als individuen te bestuderen & te letten op hun bijzondere talenten & eigenaardigheden!!!

Ze voelden zich vooral aangetrokken tot SP/Sja'oelPaulos, wiens stijl in het oorspronkelijk koinê-Grieks 'n nieuwe directheid kreeg: zijn zo bevlogen zoektocht naar verlossing leek een heilzaam (af)weermiddel tegen 't scholastieke rationalisme?! anders dan de humanisten van vandaag stonden zij niet sceptisch tegenover religie, maar werden ze juist vurige paulinische christenen die zich vooral zeer goed konden vinden in SP's "intens zondebesef"!? Perioden van pijnlijke maatschappelijke veranderingen gaan vaak gepaard met angst & verontrusting.

Mensen voelen zich verloren & machteloos: omdat ze temidden v/d gebeurtenissen staan, kunnen ze niet overzien welke kant hun leven zal opgaan & ervaren we onderhuidse spannende veranderingen op 'n aanvankelijk zeer onsamenhangende, schoksgewijze manier. Net als nu nog maar al te vaak het geval is onder massaal verkondigde crises op alle gebieden des levens: economisch, sociaal, moreel, crimineel & technologisch ~ geldkapitaal, gemeenschappelijke waarden, rechtvaardiger samenleven, allerhande mankementen & irritant gewelddadig misbruik ...