ka/db blz.180 Aan 't begin v/d 19de eeuw

waren de meeste historisch-kritische bijbelgeleerden het erover eens dat de Pentateuch een compilatie was van vier oorspronkelijk onafhankelijke bronnen. In 1805 betoogde De Wette dat Deuteronomium ('D' 't jongste boek was v/d Pentateuch & dat dit vermoedelijk 't zg. SEFER Thora was dat in de tijd van koning Josia was teruggevonden.

Hermann Hupfeld (1796-1866), hoogleraar @ Halle, sloot zich aan bij Igens veronderstelling dat de elohistische tekst bestond uit 2 afzonderlijke documenten: E1 (uit priesterlijke kringen) & E2! E1 was volgens hem de oudste bron, gevolgd door E2, J & D, in die volgorde?! Karl Heinrich Graf (1815-1869) zorgde echter voor 'n belangrijke doorbraak door te beweren dat de priestercodex (E1) juist de jongste v/d 4 bronnen was ....

Julius Wellhausen (1844-191 greep Grafs theorie met beide handen aan, want die bood hem 'n oplossing voor 'n probleem waar hij al 'n hele tijd mee worstelde: waaronder verwezen de profeten nooit naar de mozaïsche wet? En waarom was die Deuteronomist, die klaar-blijkelijk op de hoogte was v/h werk v/d jahwist & de elohist, onbekend met de priestercodex? Dat kon allemaal verklaard worden als de priestercodex E1 inderdaad 'n latere compositie was!

Wellhausen toonde bovendien aan dat die 4-documententheorie TÉ simplistisch was: aan alle 4 de bronnen waren teksten toegevoegd voordat ze als één geheel waren gecombineerd. Door Wellhausens tijdgenoten werd zijn werk gezien als een culminatie v/d historisch-kritische methode, maar zelf besefte hij dat 't onderzoek ook nu nog eigenlijk maar in z'n kinderschoenen stond, & inderdaad: het gaat tot op de myDidag van vandaag verder & door!

Welke invloed hadden al deze ontdekkingen op de religieuze beleving van joden & christenen (& later nog moslims & allerlei 'heidenen'??

DÀT is precies DÉ centrale vraag van alles: onze allereerste ontdekkingen vele miljoenen jaren geleden, veranderingen in lichaam & brein die ontstonden door oefening & kust, water en vuur, klei en huid, mes, bijl, speer, pijl, boog, huis en haard met alles erop en eran op de duur