KA/132 Plato (427-347) 'tegen elkaar aanwrijven'.
De beroemdste leerling van Socrates,
gebruikte 'n taal die werd geassocieerd met de mysteriën van Eleusis om 't moment te beschrijven waarop de geest tot de uiterste grens v/h kenbare werd geduwd naar 'n staat van transcendentie: "Alleen dankzij 't tegen elkaar aanwrij-ven van elk van die factoren: namen, bepalingen, gezichts- & andere zintuiglijke waarnemingen; dankzij 'n welwillend onderzoek dat vrij-blijft van elke kwaadwilligheid in 't vragen zowel als i/h antwoorden ~ alleen dàn, & moeizaam ook nog, gaat over elke factor 't licht uit-stralen van bezonnenheid & verstand, van 'n verstand dat zich zo intensief inspant als menselijk mogelijk is." Net zoals het geval was bij de wijzen van India kwam dit inzicht voort uit 'n toegewijde leefwijze. Plato lichtte verder toe: "'t Is immers niet doenbaar om DÀT in for-mules uit te drukken, zoals men 't voor andere leervakken doet; alleen vanuit 'n innige vertrouwdheid, vanuit 'n geregelde omgang met 't probleem zelf, ontstaat plotsklaps oplaaiend vuur, en onderhoudt zij van dan af zichzelf." Socrates omschreef zichzelf gewoonlijk als een horzel, die mensen lastigviel door hen te ondervragen over hun ideeën, vooral over de ideeën waarvan ze zich zeker voelden, zodat ze tot 'n ietwat accurater inzicht in zichzelf konden komen. Ook al was 'n gesprekspartner verwikkeld in 'n discussie met Socrates & anderen, hij voerde tevens 'n dialoog met zichzelf. Hij onderwierp zijn eigen diepgewortelde opvattingen aan 'n rigoreus onderzoek voordat hij er ten-slotte, als gevolg v/d onverbiddelijke logica van Socrates' vraagstelling, afstand van nam. Als je met Socrates 'n dialoog aanging, was het doel daarvan 'n verandering: de oefening diende om tot 'n nieuwer, authentieker persoonlijkheid te komen. Nadat Socrates' leerlingen tot 't besef waren gekomen dat sommige van hun lang gekoesterde opvattingen in feite gebaseerd waren op valse gronden, konden ze op 'n filosofische(r) manier beginnen te leven.
Maar als ze hun meest fundamentele overtuigingen niet kritisch benaderden,
zouden ze 'n opper-vlakkig, opportunistisch leven leiden, 'want 'n leven dat niet is onderzocht
is 't niet waard om geleefd te worden'!
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende