Vandaag
was
eigenlijk helemaal nachtmerrie!
Hoewel ik dus naarstig
op zoek had moeten gaan
naar het vedwenen vrijreizenkaartje lag ik
te dromen?
Het
regenwater stroomde
volop van hoge
naar lagere gebieden en
er ontstonden eindeloze
complicaties.
Terwijl
ik bijna
'volmaakt' gelukkig ben:
genoeg te eten en
te drinken, kleding en onderdak,
bezigheden en vrije tijd
enzovoorts,
lag ik me over te geven
aan hersenspinsels die
vanzelf kwamen
opborrelen
...
Maar
de lucht
bleef dus grijs
en winderig de hele
dag, de visioenen spannend terwijl
het lichaam er redelijk 'ontspannen' bijlag,
en de zoektocht naar het verdwenen kaartje
op de lange baan werd geschoven, net als het opruimen,
de noodzakelijke dagelijkse lichamelijke
bewegingen en aanvullende
geestelijke activiteiten
e.d.?
Volkomen
tegenstrijdig dus:
je zou zelfs
kunnen zeggen dat de
hele wereld er
ongeveer ZO
uitziet!
Aan
de ENE
kant heb je
een zich voortdurend ontwikkelende
evolutie van alles
en nog wat:
alles wat er
ook maar gebeurt is
een kwestie van
'zo is
het'?
Je
hebt zwaartekracht
en magnetische velden,
de zon, de maan
en de sterren die ons
op onze plaats zetten tussen ijskou
en vuurhitte, water en land met al
die planten en dieren die ons menselijke leven
hebben mogelijk gemaakt, en
wat doen wij
in zo'n
situatie?
We
liggen [zitten,
staan, lopen, rennen,
zwemmen, vliegen en kruipen
rond] alsof dat alles niets is
en we maken er een potje van
waarin de gekste hersenspinsels opduiken vol van waandenkbeelden,
de gekste dictatoriale democratische rationatisaties en in-
& uitzichten op een
wereld die is
onderverdeeld in
hokjes?
En
WIJ willen
dat alles begrijpen?
Er grip op krijgen
met behulp van geesten, goden
en godinnen? Of als dat niet
zo erg vlot lijkt te lopen met
bot geweld, atoombommen en
chemisch/biologische
granaten!
Nog
een laatste
misverstand, dat
in de context van
deze kritiek
thuishoort
...
"Hij
wil alles
begrijpen en dat
gaat nu eenmaal niet?"
Het was Nicolaas Beets,
ook zo'n voormalige aartsvader des vaderlands,
die alreeds dichtte:
"Begrijpen, begrijpen zal niet gaan:
Neem het onbegrepen
aan!"
...
Voor
veel mensen
is dat tot
op de mydidag van
vandaag HET kenmerk
van "DE" ware
vroomheid.
Ik
zie dat
anders. Wat opgesteld
is om begrepen te worden,
dat moet je proberen te begrijpen.
Maak dus van jouw verstand liever geen slonzige huisvrouw
die van stofnesten onbegrijpelijke
tegenheden
maakt.
Doe
dus je best
[assuteffekan]
om heel de christelijke leer te begrijpen,
want daarvoor is ze opgesteld:
voor begrip van God, van de wereld,
van de mensen
enzovoort.
De leer
bevat 'het systeem der kennisse Gods',
heet het bij "Ibrahim" Kuyper.
Als dat allemaal niet lukt,
als het begrip versaagt,
of als er alleen nog maar papieren exercities overblijven,
stap er dan vanaf,
hoe vernuftig ze er ook uit mag
zien.
Het ligt
niet aan jou,
als je er niets mee kan
of meent te kunnen, je vergijpt je
niet aan onbegrijpelijkheden
maar ontmaskert
schijnwaarheden
...
Onbegrijpelijkheden
zijn er genoeg, het wemelt van de onbegrijpelijke
dingen, onbegrijpelijke gebeurtenissen,
en [on]begrijpelijke
mensen.
Begrijpen
van wat zich buiten ons afspeelt,
ik zie dat zelfs als onmogelijk,
het bestaan is
een ongrijpbaar
mysterie.
Maar
zodra mensen gaan praten,
of het nu over God of over de wereld is,
hebben we met uitingen van mensen te maken,
en die liggen open voor
onderzoek.
Wat bedoelen ze,
hoe moeten we het opvatten,
hoe zien ze het zelf,
hoe komen ze
erbij?
God kun je niet onderzoeken of begrijpen,
het zij zo, maar wat mensen over God zeggen kun je wel degelijk onderzoeken,
en als ze waarheden over God uiten,
al was het maar de waarheid
dat God onbegrijpelijk is,
daarover kun jij
je wel degelijk
jouw oordeel
vormen.
DAT is
het wat ik dan ook bedoel met kritiek:
helderheid verwerven over
wat mensen
beweren.
Ik polemiseer dan ook niet,
hoewel mijn handen af en toe jeuken.
Maar het gaat mij niet om de theorieen,
om de argumenten,
niet om personen.
Polemiek is,
als het wat voorstelt,
literair vertoon om het literaire,
mooi maar dan heb je het ook meestal wel gehad.
Je krijgt je naam ermee in de krant,
en als je toevallig succes hebt op ieders lip,
maar de zaak waar het om ging
gaat verder vaak volkomen
het vergeetboek in
[samen met
jou!]?
In de theologie
moet je er niet aan meedoen,
het is op de man spelen voordat je er erg in hebt.
Vliegen afvangen. Je ziet het ook vooral in de polemieken van de Tweede Kamer,
en plaatsvervangende schaamte overvalt je,
als je het allemaal
aanhoort.
Afbranden als beroep,
daar lijkt het af en toe op:
luchtballonnen opblazen en doorprikken,
serieuze kinderspelletjes ...
Op DIT punt ligt ook de reden
waarom ik mijn mydiverhaaltjes sedert de aanvang in de jaren zestig van de vorige eeuw
niet meer op noten, verwijzingen, notities, aantekeningen, pepernotenwoede e.d. laat lopen.
Om Maria Tsvetajeva te varieren: wat zijn mij noten nog en namen!
In een Amerikaans tijdschrift las ik eens een aardige bijdrage over de notenwoede onder de theologen. "De auteur geeft er zijn Ahnherren mee aan,"
las ik daar, zijn voorgeslacht, zijn oervaders,
en waarom zou dat
nodig zijn?
Het maakte mij wantrouwig.
Noten ~ andere uitleg ~ kunnen laten zien hoeveel je misschien wel of niet hebt gelezen,
hoe geleerd jij misschien wel bent of hoe jij het ene of andere vakgebied beheerst?
OOK alweer onzin, want het kost nooit moeite om binnen een week tientallen boeken aan te slepen
die de auteur kennelijk [nog] niet heeft gelezen.
Maar of het nu om pronken gaat
[al of niet met andermans veren
en rare geluiden],
of om jouw Ahnherren te laten zien
[als een exhibitionist in opleiding],
noten & kloten zijn eigenlijk
net zo overbodig als de
gebruikelijke kut- &
lulsmoesjes.
Ook degenen
die ik misschien wel wat vaker vermeld heb dan anderen,
deden er vaak al niet meer aan en ik geef ze gelijk,
de tekst die je brengt moe
voor zichzelf spreken:
jouw redenering deugt
of ze deugt niet,
en met Ahnherren
heeft dat
verder niets te
maken!
Alleen
misschien
als je echt een citaat geeft,
of als je een vriend en deze of gene
eens wat meer naar voren wilt halen,
ja, dan noem ik een naam
[als het haast echt niet meer anders kan
of iets pregnants
verduidelijkt?]!
En
auteurs
aan wie je veel te danken hebt,
zeker, zet dat maar ergens in je tekst.
Maar daarmee: basta!
Het gaat om de zaak die aan de orde is,
niet om de vorm,
de oorsprong of de verpakking
in de eerste plaats,
maar vooral om WAT je wilt zeggen,
duidelijker maken,
onder de aandacht
brengen,
afkammen of
afkappen
& anderszins wilt
'illustreren' of
beweren.
@