in(ter)ception extraction domination & integration



Op zoek naar een oorspronkelijk idee via het trouwe filosofische elftal in de verdieping van religie & filosofie: worden er nog nieuwe ideeën bedacht of zijn alle gedachtes slechts plagiaat? "Een idee is geen onverwoestbare parasiet die in een groter lichaam kan worden geplaatst!"


"Ik heb ook wel eens meegemaakt Dat ik al schrijvende dacht dat ik een tamelijk oorspronkelijk idee had bedacht, en dat ik dan jaren later bij het teruglezen van die passage, of bij het lezen van een ander boek, moest vaststellen dat het bij nader inzien helemaal niet mijn eigen idee was geweest. Ik heb geen plagiaat gepleegd, omdat ik het tijdens het schrijven nooit beseft heb. Ik denk dat ik in die gevallen een soort van omgekeerd déjà vu heb gehad. Bij een déjà vu ben je ervan overtuigd dat je iets al eens hebt meegemaakt, in dit geval ben je er ten onrechte van overtuigd dat je ingeving origineel is. Elk bewustzijn dat dit niet zo is, is op dat moment uitgeschakeld."

Iedereen heeft zo iets dergelijks wel eens meegemaakt op de ene of andere manier: het lijkt sterk op wat er in de film "Inception" gebeurt?

"Met een belangrijk verschil: in ons geval is er geen sprake van een doelbewuste inbraak door anderen. Wij doen het allemaal zelf:
die andere schrijver uit wie ik blijk te putten kan zich er niet bewust van zijn dat hij een idee bij mij geplant heeft."



"Michel Foucault heeft hier veel over geschreven: zijn "Geschiedenis van de seksualiteit" is te lezen als een onderzoek naar macht en invloed.
Een van zijn conclusies: in het verleden was steeds duidelijk welke maatschappelijk partij de macht had, ongeacht hoe die macht tot stand kwam. MF stelde dat dit in onze eigen tijd niet meer het geval is: er is een macht ontstaan die volgens hem sterker is dan alle andere machte - de anonieme macht van het vertoog'. Deze macht bestrijkt alle terreinen, ook de meest intieme. In de Middeleeuwen spraken alle mensen zich over hun privéleven uit in de biechtstoel: dat was een besloten gesprek met een priester, die vastgestelde normen volgde bij het beoordelen van wat hij te horen kreeg. Tegenwoordig spreken wij ons bijna onophoudelijk uit over onze gevoelens: dat wordt gezien als moreel juist. Open praten beschouwen wij als heilzaam en gezond: het lijkt ook heel bevrijdend om je vuile was te delen met anderen (liefst zoveel mogelijk?)! Het geeft ons het gevoel dat we onze identiteit en onze eigenheid al sprekende permanent uitdragen. Maar intussen normaliseren we elkaar ermee, door elkaar te beoordelen. En dus is het niet meer duidelijk wie de machtspartij is die 'inception' bedrijft en wie de passieve partij is bij wie een idee geplant wordt. We doen er allemaal aan mee, en we wisselen voortdurend van rol!"

Het lijkt me bijzonder lastig, zo niet onmogelijk, om een geïsoleerd idee bij een nader te planten: een idee is anders dan die film doet vermoeden geen "onverwoestbare parasiet", die als een klein onzichtbaar lichaampje in een groter lichaam kan worden geplaatst waarna het beestje als vanzelf zijn invloed gaat uitoefenen. Als we 'een idee' omschrijven als een bepaald inzicht, een voorstelling van zaken, dan is zo'n idee voor mij pas invloedrijk als ik er zelf, na zorgvuldige afweging, mee instem. Het kan pas zijn werk gaan doen als ik het idee onderschrijf. Daarmee wordt het 'van mij' ~ of ik het nou zelf verzonnen heb of niet. Het auteursrecht doet er in die zin niet toe - het gaat erom dat een individu het idee bewust en bij zinnen voor zijn rekening neemt, ongeacht wie de 'planter' of de bedenker is.

"Dat kun je als schrijver natuurlijk moeilijk op die manier hanteren - originaliteit is toch een vereiste in de kunsten. Hoewel: de stijl is minstens zo zwaarwegend als de ideeën, en iedere kunstenaar wordt bepaald door andere kunstenaars die in hem of haar doorwerken (zolang we leven).
Naarmate ik ouder word, raak ik er steeds meer van overtuigd dat er nog maar weinig nieuws te verzinnen valt."

In feite zijn wij allen het product van extraction en inception: tot ons tiende jaar kopiëren we zelfs uitsluitend ideeën van anderen. In dit geheel van geleende vooronderstellingen zijn we dus allerminst authentiek, en aan dat denkkader kunnen we nooit meer volledig ontsnappen. Wel kunnen we als volwassenen ons best doen om die geleende ideeën te evalueren en te bekijken of we van bepaalde ideeën afscheid moeten nemen, en af en toe een kleinigheidje erbij verzinnen misschien, maar de verwerkelijking van ideeën is belangrijker dan de conceptie ervan.

Ik ben ervan overtuigd dat deze wereld überhaupt niet zit te wachten op nieuwe ideeën. Hoogstens op ordening van bestaande ideeën en uitvoering van de goede: ik heb mij voorgenomen om niets nieuws te bedenken
...


04 aug 2010 - bewerkt op 04 aug 2010 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende