In de winter van 38/37 sloegen de legioenen ...

hun beleg rondom Yeroesjalayiem & de stad viel in de zomer van 37: duizenden verdedigers van de stad werden gedood & op bevel van Marcus Antonius werd de laatste der Chasjmoneeën, Antigonus, de zoon van Aristobulus II, geëxecuteerd. Wie was koning? Wie was geen koning? HERODUS, de zoon van de tot jood bekeerde Idumeeër Antipater, werd koning van Judea - benoemd door de Senaat van Rome.

De grens van de Griekse beschaving was opgeschoven over de kaart van de Vruchtbare Halvemaan. Geografen uit de oudheid schreven vaak opmerkingen aan de rand van hun kaart om te vermelden dat buiten dit gebied alleen nog maar grote zandwoestijnen vol met wilde beesten lagen, dodelijke moerassen, ijsbergen en een bevroren zee. Op een culturele wereldkaart uit die tijd, zouden we Judea zo aan de kant van de kaart zien liggen. De machtige hellenistische beschaving van het rijk der Seleuciden was op het slaperige bergstadje Yeroe-sjalayiem gestuit - en voor beide beschavingen zou het voortaan nooit meer worden zoals het was geweest.

De legers van de Seleuciden liepen stuk op de ijzeren wil van de joodse Vromen: Judea kwam in de hellenistische invloedssfeer te liggen.

De eersten die te maken kregen met deze culturele confrontatie, waren de stedelijke joden uit de bovenlaag - priesters, aristocraten, re-geringsbeambten - voor wie contact met hellenistische buitenstaanders het meest voorhanden lag: zij leerden Grieks; de kooplieden volg-den de bovenlaag na en het volk de kooplieden! Het Grieks raakte wijdverbreid; velen leerden het goed. 't Werd gebruikt in de synagoge en op het marktplein. "HEER, LAAT ER VEEL REGEN VALLEN," uitgesproken in het Grieks, was de eerste zin van 'n gebed om regen.

Voor de uiteindelijke redactie, ongeveer zes eeuwen na de laatste der Chasjmoneeën, zou de talmoed zelf, de oorspronkelijke creatie van de tweede beschaving van de joden, hoewel deze geschreven is in het Hebreeuws & Aramees, ongeveer 3000 Griekse woorden bevatten: sindsdien hebben gedurende alweer meer dan 2000 jaar soortgelijke processen plaatsgevonden in praktisch alle landen v/d wereld ...