ikke pikke porretje: de meester heeft 'n baard &
ook 'n snorretje!
[{@}]
Er
zijn altijd
wel 'n paar
verschillende mogelijkheden om uit
te kiezen. Je negeert, accepteert of vergelijkt?
Als je iets niet weet dan heb je er ook geen last van
[of juist wel]! Acceptatie helpt om er rekening mee te
kunnen houden? Als je gaat vergelijken
dan blijf je ermee bezig en moet je 'n
oordeel vellen of
je mening
vormen.
Van al die
vroegchristelijke geschriften
die niet in 't nieuwe testament voorkomen, is 't evangelie
van Toma 't meest aan de bekende vier evangelies verwant.
Yehosjoea wordt daar voorgesteld als 't licht waardoor alles is ontstaan of daaraan gelijk
en als de Zoon {Dochter} van de Vader {Moeder}, die in een sterfelijk lichaam
op 'onze' aarde is verschenen & aan ons 'gewone' mensen gelijk
& ook 'ter navolging'
gesteld!
Misschien heeft hij zich
'ik ben die ik ben' ['was & zal zijn'] genoemd,
hetgeen duidt op de 'naam' van de HEER
[schepper van hemel en aarde, logos/woord, sofia/wijsheid,
eeuwig komende aanwezige die worden wil 'in ons']!
Wel schijnt Yesjoea bij Thomas veel kritischer
te staan tegenover de oudtestamentische
profeten & 't blijft wat onduidelijk wie er
door de anonieme schrijver{s} werd
bedoeld met bijvoorbeeld z'n
'ware Moeder'?!
Misschien slaat dit soort uitdrukkingen
& aanduidingen op de heilige Geest of een ander 'g ds-kenmerk' ...
Bij die andere - doorgaans 'gnostisch' genoemde - personen & geschriften
valt verder ook nog op dat zij allemaal in verschillende gradaties blijven onderscheiden
tussen de z.g. 'hoogste G d de Vader' & 'lagere Schepper{s}'
die aan het woord komen in het z.g. oude testament
via profeten, stamvaders
& ~moeders.
Die verschillen
vallen toch ietwat anders uit
dan in de wat meer bekende brieven van Chapeau, de apostel
der heidenen SjaulPaul en in het vierde evangelie [van Yochanan],
waar wordt onderscheiden tussen "G d de Vader" en Yehosjoea
als de "HEER". In de gnostische geschriften worden Yesjoe's
herkomst & identiteit op verschillende manieren
in verband gebracht hetzij met 'de hoogste G d'
[Cerinthus, de Ofieten en het Evangelie van Judas],
hetzij met de hoogste G d
EN
de 'lagere Schepper'
[zoals bij Theodotus, andere Valentinianen
en die 'Driedelige Verhandeling']!
Soms wordt wel erkend
dat de oudtestamentische profeten
ook over Yehosjoea [als] de Bevrijder/Verlosser hebben gesproken,
maar de meeste [van die 'heidense'] auteurs zijn het erover eens
dat Yesjoea de 'hoogste G d' heeft geopenbaard
[uit 'eigen' inzicht/overtuiging/bevestiging]?!!
Dat hij dus niet of niet wezenlijk aanknoopte
bij al die oudtestamentische geschriften? De diverse beschrijvingen
van de hemelse wereld{en} vermelden echter niet alleen maar deze 'gestalten',
maar ook Sofia & de Logos, die van de Zoon worden onderscheiden!
Hun onderlinge relaties & betrekkingen op elkaar
verschillen dan ook per auteur & geschrift {tijdsperk & invloeden}!
Cerinthus & de Ofieten meenden dat Yesjoea een bijzonder mens was
op wie, bij zijn dope [en hope], de hemelse "Christos"
was 'neergedaald' en/of in
'verschenen'?
In de Valentiniaanse visie/versie
die door Theodotus werd besproken, is andersom Yesjoea
de Verlosser die 'uit het pleroma' [de volheid] van de 'hoogste G d' is neergedaald
& is hij op aarde later bekleed met de 'psychische Christos', een gestalte die voorkomt
uit de 'lagere G d de Schepper'. Theodotus zelf lijkt weer een ietwat andere visie
voor te staan op Yehosjoea {Iesus Christos} als de 'hemelse Lo-gos & Verlosser',
voor wie Sofia [goddelijke wijsheid] een 'vleselijk lichaam' had 'bereid'
& op wie de Naam "Eniggeboren Zoon" neerdaalde
'toen hij gedoopt werd'?
De [onbekende] auteur v/d Drieledige Verhandeling
huldigt al met al een nog veel ingewikkelder visie op die verschillende manifestaties van de Zoon,
die er ook wel Verlosser & Christus werd genoemd!
Het is en blijft dus best wel opmerkelijk dat al dit soort van
voorstellingen van de hemelse wereld{en} en van Yehosjoea's herkomt & identiteit
in de 'gnostische' opvattingen die we al eerder en vaker hebben aangehaald & getracht te beschrijven, veel ingewikkelder zijn dan die bij Paulus & in de vier bijbelse evangelies?!
Anders gezegd:
ondanks de verschillen in formuleringen bleek de visie die in de nieuwtestamentische geschriften
op Yehosjoea werden gegeven veel eenvoudiger dan in de 'gnostische' geschriften uit de tweede
& derde eeuw die we ook verder nog kunnen vergelijken met allerlei andere geschriften
die in ongeveer dezelfde periode uit het wat meer 'katholieke' christendom
bekend zijn.
Het gaat er nu even om
te constateren dat in de 'gnostische' geschriften waar we het
over hadden, toch een andere theologie naar voren komt dan in die meer bekende nieuwtestamentische
geschriften. Betekent dit dat, historisch gesproken, die 'NT-geschriften'
ook een wat adequater beschrijving van van Yesjoea's herkomst &
identiteit geven dan die 'gnostische'?
We hadden al eerder & vaker vastgesteld
dat Yesjoe in historisch opzicht echt de "HEER" & de 'pre-existente Zoon van G d' was.
Wel kan nu worden vastgesteld dat de besproken 'gnostische' bronnen v/d tweede & derde eeuw
[veel] ingewikkelder schema's nodig lijken te hebben om naar hun mening
te kunnen beschrijven 'wie Yehosjoea de
Verlosser' eigenlijk
was?!
We zagen bijvoorbeeld
dat 'de Zoon' werd onderscheiden van 'de Logos',
terwijl in Yochanan 1:1-18 met deze termen toch klaarblijkelijk wel dezelfde gestalte is bedoeld.
Ook werd "Christos" door gnostici wel beschouwd als 'n gestalte die 'n heel andere herkomst had dan Yehosjoea haNatsri aka haMasjiach op wie hij 'neerdaalde'.
Volgens de Valentinianen
bestond "Iesus Christos" uit [minstens] vier delen, die van
verschillende 'hemelse gestalten' afkomstig waren. Terwijl Yesjoea volgens bijbelse evangelies
'gewoon' uitging van G d zoals hij in de oudtestamentische boeken doorgaans wordt beschreven, meenden gnostici dat Iesus een 'hogere G d' verkondigde
en afstand nam van de G d van het z.g.
Oude Testament
{.......}!
Nu is dat laatste wel te begrijpen:
G d wordt in het OT soms beschreven
als [on]behoorlijk hardvochtig en grillig,
terwijl Yehosjoea volgens de nieuwtestamentische evangelies toch wat meer de indruk wekte
dat hij "G d" in de allereerste plaats wilde verkondigen als een zeer liefdevolle,
zorgzame Vader
{Moeder}.
Toch is dit een te
eenzijdig beeld, want volgens de bijbelse evangelies
kan G d ook heel erg streng zijn: zie bijvoorbeeld in
Mat 8:11-12; 11:21-24; 12:32; 22:11-13 & Yochanan 3:36 & 5:29!
'n Voorlopige conclusie dat Yehosjoea de Verlosser [e.d.] daarom slechts indirect
in relatie stond met de G d v/h OT of slechts ten dele van hem
'afkomstig' was, is dus ook goed te volgen.
Toch is deze begrijpelijke conclusie
niet om die reden beslist ook [veel] ouder
en oorspronkelijker dan de visie die de bekende NT-geschriften geven.
De 'gnostische' visies kunnen in historisch opzicht worden verklaard als latere,
secundaire ['heidense'] interpretaties van de eenvoudiger opvattingen
die in de NT-geschriften doorgaans worden verwoord.
Al met al
zitten er dus net zoveel
en/of weinig 'begrijpelijke'/'mystieke'/mysterieuze/ondoorgrondelijke kanten aan
als je zelf nu wilt [en kunt] zien: er is
GEEN
eenduidig/definitief antwoord
op al die mogelijke vragen en interpretaties ~
en dat is juist het grootste voordeel ervan ~
alle [on]mogelijke versies & kritische waarderingen
hebben zo hun eigen plussen & minnen ~
je kunt er alle kanten mee uit die je maar wilt ~
dat blijkt wel in onze dagelijkse praktijk
van 'ermee omgaan', gedeeltelijk
negeren, aanprijzen, waarderen
& verwerken
ervan.
Ik
ga de
trouwe ochtendkrant lezen
ter verdieping en wat er verder
nog her en der opgestapeld
ligt ter nadere verorbering,
vertering & uitscheiding
ter bestemder
plaatse.

Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende