ik ga slapen & dromen over bomen: gaan & komen ...
De Sjapo-brieven, verschillende evangelies, oeroude boekrollen en de eerste echte boeken uit die eerste eeuwen onthullen allen de voornaamste factoren van het leven in dat eerste wereldrijk van rond het jaar "0": toenemend regerings- toezicht [de volgende keizers versterkten dat nog met een ambtenarensysteem dat ieder logisch en particulier initiatief dreigde te doden en te smoren in steeds meer regels, corruptie, rampen, hongersnoden en wrede onderdrukkingen van 'plant, dier, mens en maatschappij': de kolossale verspilling van werk en geld aan enorme gebouwen, opgericht door steeds meer eerzuchtiger steden met amfitheaters, brood & spelen!
Straten, steden, kerken, godsdienstige bewegingen: iedereen heeft er wel enig idee van meegekregen? De eeuwen tussen de dood van Nero {666} in 69 & de val van 't Westromeinse rijk in 476 zijn niet helemaal onvruchtbaar, ofschoon het lang niet altijd in de mode is geweest om alle auteurs van die jaren te lezen & te bestuderen?! Wat is waard gelezen te worden? Wie kan er lezen? Wie heeft er tijd om te lezen?
Griekenland, Israel & Rome hebben 'n rijke geschiedenis, maar 't blijven meestal vooral ook nog slavenmaatschappijen! Rond 180 na Christus schrijft Pausanias zijn 'Reis door Griekenland', rijk voorzien van verwijzingen naar de oudheid & naar dingen 'van eeuwige waarde'. Je kunt ook je hartje ophalen aan wat 'religieuzer' 'Redevoeringen' van Dioon Chrysostomos rond 100 nC: het landleven in Euboia & grenssteden in Zuid Rusland, waar men alleen maar de oudste Griekse literatuur leest waar men voortdurend op z'n hoede moet zijn voor de woeste Skythen. In de Gastronomen van Athenaios rond 180 nC kunnen lezertjes versteld staan over sommige fantastische menu's & de onbeschrijflijke hoeveelheid losse gegevens over de klassieke periode. Loekianos {Lucianus} was zeer bekend & geprezen. Van de Latijn schrijvende auteurs hebben we het zo nu en dan al eens eerder & vaker gehad over Tacitus & Juvemalis; Apuleius' Gouden Ezel & de verhalen over Amor en Psyche; Ammianus Marcellinus heeft 'n voortreffelijke geschiedenis geschreven van zijn eigen tijd met inbegrip van de regering van Julianus & natuurlijk al die volgende christelijke schrijvers: Justinus, de bekeerde filosoof, Clemens van Alexandria, 'n zeer begaafd schrijver die het heel gewoon vindt om zijn prettige herinneringen a/d Griekse literatuur te verbinden met de evangelies & Tertullianus, rechtsgeleerde, stoicijn, bekeerling, epigrammenschrijver & verdediger v/h christendom, de scherpste geest van de eeuw? EEN keer lezen is meestal lang niet genoeg & de lijst is waarlijk eindeloos ... De 'moderne beschaving', de 'moderne literatuur' heeft veel te danken aan al die voorgeschienissen uit die eerste eeuwen van onze jaartelling met de Perzen, Grieken & Joden & 't eerste Romeinse 'wereldrijk'! Die ontwikkeling ging door voor bijna 2000 jaar met vallen en opstaan: nu nog eventjes de kern ervan blootleggen? Morgen zien we wel weer verder: als we er nog zijn?!