I Tjing Shijing Shujing Sanli Chunqiu King & Qufoe

Tao Te Ching Het Boek v/d Weg & Waarheid > I Tjing: het Boek der Veranderingen, 't Boek der Liederen, 't Boek der Documenten, 't Boek der Riten & de Lente~ & Herfstannalen: hoe dan ook, Meester KONG Fuzi wordt eenvoudig begraven in z'n geboortestad, niet ver van Qufoe, in Shandong! Later verzochten zijn zoon, kleinzonen, axhterkoeinzonen & al zijn nakomelingen óók aan zijn zijde te worden begraven in wat KONG LIN geworden is, het Bos v/d Kongs, 'n reusachtige begraafplaats waar bijna 200.000 graven naast elkaar liggen die van 76 generaties Kong; de 77e rechtstreekse nakomeling van Confucius leeft tegenwoordig (nog) in Taiwan? Al met al 'n filosofie van harmonie! Ìs het confucianisme (ook) 'n religie? Als hem vragen over de geesten en de goden worden gesteld antwoordt Kongzi ge-woonlijk dat het wijs is om hen te vereren, maar wèl àfstand te bewaren! Hij spreekt overigens met ironie over de manier waarop ze zouden moeten worden vereerd: "WIE ZIJN PLICHTEN JEGENS DE GODEN NIET WEET TE VERVULLEN, HOE ZAL HIJ DE GEES-TEN WETEN TE VEREREN?" Over bovennatuurlijke kwesties blijkt deze meester niet erg spraakzaam: hij 'praatte niet over de uitzonderlijke dingen, nòch over gewelddaden, nòch over wanorde, nòch over geesten', zo bevestigt één van z'n volge-lingen i/d LOENYOE, de Gesprekken van Confucius er zijn volgelingen, die enkele jaren na z'n dood werden verzameld door zijn grootste getrouwen (VII, 20)! Dìt werk, bestaande uit uit aforismen & korte spreuken, is essentieel voor de confuciaanse filosofie & is 'n pijler ge worden v/h Chinese Denken: 't getuigt nl. niet zozeer van CONFUCIUS' scepsisten opzichte van bovennatuurlijke zaken, als wel van zijn onverschilligheid ten opzichte van wat de menselijke geest niet werkelijk kàn kennen! "WIE NIET WEET WAT LEVEN IS, HOE ZOU HIJ KUNNEN WETEN WAT DE DOOD IS?" (XI, 11), zegt hij tot zijn leerling Tzoe Loe die hem hierover ondervraagt: dus blijkbaar houdt hij niet zo erg van mystiek: ook al vervult hij blijkbaar/schijnbaar (?) de riten v/d ouden nauwgezet, voor zover ze in z'n ogen 'n essentieel vehikel v/d openbare orde & dus v/d harmonie tussen levende wezens & dingen zijn, hij zoekt met de godheden geen ersoonlijk contact. KONGZI verzette zich tegen de sjamanistische religie van zijn tijd, waarop het taoïsme zich begint te vestigen, en 't (bij)geloof in 'ademtochten', in 'geesten', in 'krachten die de kosmische orde vestigen', 'n geloof dat werd gedeeld door 'het hele volk', v/d hoogste edelen tot & met de allerkleinste boeren, & verklaarde aan z'n gevolg heel pragmatisch: "VROEGER AT IK DAGEN-LANG NIET EN SLIEP IK NACHTENLANG NIET, OM ME AAN MEDITATIE OVER TE GEVEN. HET WAS VRUCHTELOOS! HET IS BETER OM TE STUDEREN!" (Gesprekken, XV, 30)! Kortom: eigenlijk 'n mens 'van alle tijden & plaatsen', ook van ons 'myDi-nu & -hier'?!!!!